Казахский язык
Главная
Существительные
Послелоги
Прилагательные
Числительные
Местоимения
Наречия, Союзы
Личные окончания
Глаголы
Вспомогательные глаголы
Причастия
 Деепричастия
Модальность
Предложения
  Проверь себя!
  Упражнения
   Грамматика детям
   Учим всей семьёй
 Видео
  Разговорник
Пословицы
  Книга для чтения
С казахским не шутят?
Сказки
Песни
Статьи
Словарь
Ссылки и др.
Автор сайта
Суперлёг. чтение
  1. 1  
  2. 1  
  1. 2  
  2. 2  
  1. 3  
  2. 3  
  1. 4  
  1. 5  

Каталог тем
Лёг.истор.
  1. 1  
  1. 2  
  1. 3  
  1. 4  
  1. 5  
  1. 6  
  1. 7  
 Истории о детях
  1. 1  
  2. 1  
  1. 2  
  2. 2  
  1. 3  
  2. 3  
  1. 4  
  2. 4  
  1. 5  
  2. 5  
  2. 6  
  2. 7  
 Занимательное чтение
  1. 1  
  2. 1  
  3. 1  
  1. 2  
  2. 2  
  3. 2  
  1. 3  
  2. 3  
  3. 3  
  1. 4  
  2. 4  
  3. 4  
  1. 5  
  2. 5  
  3. 5  

Продвинутый уровень
 Казахский по уровням
  1. 1  
  2. 1  
  3. 1  
  4. 1  
  5. 1  
  1. 2  
  2. 2  
  3. 2  
  4. 2  
  5. 2  
  1. 3  
  2. 3  
  3. 3  
  4. 3  
  5. 3  
  1. 4  
  2. 4  
  3. 4  
  4. 4  
  5. 4  
  1. 5  
  2. 5  
  3. 5  
  4. 5  
  5. 5  
  2. 6  
  3. 6  
 Лёгкое чтение
  1. 1  
  2. 1  
  3. 1  
  1. 2  
  2. 2  
  3. 2  
  1. 3  
  2. 3  
  3. 3  
  1. 4  
  2. 4  
  1. 5  
  2. 5  
 Короткие истории
  1. 1  
  2. 1  
  3. 1  
  1. 2  
  2. 2  
  3. 2  
  1. 3  
  2. 3  
  3. 3  
  1. 4  
  2. 4  
  1. 5  
  2. 5  
 Кирил/Latyn 

Казахский по уровням

Уровень 4, страница 5
Грамматика казахского языка. Просто о сложном

Автор идеи, составитель и переводчик текстов
с английского языка на русский: Андрей Краснов

      81. Тіс дәрігерінің қабылдауында
      Эмми тіс дәрігерінің қабылдауына жазылған болатын. Тексерілетін уақыт болды. Оның тісіне ұлпа түскен-түспегенін тіс дәрігері қарайды. Ол тіс емдейтін кабинетке барып белгіленіп келді. Оны шақырды. Ассистент оның тісін рентген сәулесіне түсірді. Содан соң ассистент оған қабылдау бөлмесінде күтіп отыруын айтты. Он минуттан кейін тіс дәрігері оны кабинетіне шақырды. Ол Эммиге оның тісінде ұлпаның жоқ екендігін айтты. Олар оның тісін жәй ғана емдеді.
      Тіс дәрігері арнайы құрылғыларды пайдаланды. Тіптен арнайы тіс щеткасын да пайдаланды. Ол Эммидің күнделікті үйде пайдаланатын тіс щеткасына ұқсамайды. Тіс дәрігері өз жұмысын аяқтағаннан кейін, Эмми өзін жақсы сезінді. Оның тісі жарқырап тұрды. Ол мұнда алты айдан кейін тағы да келеді.

      81. Tıs därıgerınıŋ qabyldauynda
      Emmi tıs därıgerınıŋ qabyldauyna jazylğan bolatyn. Tekserıletın uaqyt boldy. Onyŋ tısıne ūlpa tüsken-tüspegenın tıs därıgerı qaraidy. Ol tıs emdeitın kabinetke baryp belgılenıp keldı. Ony şaqyrdy. Asistent onyŋ tısın rentgen säulesıne tüsırdı. Sodan soŋ asistent oğan qabyldau bölmesınde kütıp otyruyn aitty. On minuttan keiın tıs därıgerı ony kabinetıne şaqyrdy. Ol Emmige onyŋ tısınde ūlpanyŋ joq ekendıgın aitty. Olar onyŋ tısın jäi ğana emdedı.
      Tıs därıgerı arnaiy qūrylğylardy paidalandy. Tıpten arnaiy tıs şetkasyn da paidalandy. Ol Emmidıŋ kündelıktı üide paidalanatyn tıs şetkasyna ūqsamaidy. Tıs därıgerı öz jūmysyn aiaqtağannan keiın, Emmi özın jaqsy sezındı. Onyŋ tısı jarqyrap tūrdy. Ol mūnda alty aidan keiın tağy da keledı.
Скрыть текст
      82. Иттерге күтім көрсетті
      Терезаның көршілері қаладан кететін болды. Олардың екі иті бар еді. Біреуі неміс овчаркасы, ал екіншісі терьер. Олар Терезаға қаладан үш күнге кететіндерін және иттеріне қарап қалуын өтінді. Тереза келісті. Ол иттерді жақсы көретін.
      Ол келесі күні көршісінің үйіне барды. Ол иттерді өзімен бірге үйіне алып келді. Ол оларды тамақтандырып, ойнады. Кейін ол иттерді қыдыртуға сыртқа алып шықты. Олар квартал бойымен қыдырып, содан кейін саябаққа кетті. Ол оларды басқа да иттермен ойнатты. Терезаға иттерге күтім жасаған ұнады. Оның көршілері оралды. Олар Терезаға алғыс айтты. Олар Терезаға сапарларынан сыйлық әкеліп берді.

      82. İtterge kütım körsettı
      Terezanyŋ körşılerı qaladan ketetın boldy. Olardyŋ ekı itı bar edı. Bıreuı nemıs ovşarkasy, al ekınşısı terer. Olar Terezağa qaladan üş künge ketetınderın jäne itterıne qarap qaluyn ötındı. Tereza kelıstı. Ol itterdı jaqsy köretın.
      Ol kelesı künı körşısınıŋ üiıne bardy. Ol itterdı özımen bırge üiıne alyp keldı. Ol olardy tamaqtandyryp, oinady. Keiın ol itterdı qydyrtuğa syrtqa alyp şyqty. Olar kvartal boiymen qydyryp, sodan keiın saiabaqqa kettı. Ol olardy basqa da ittermen oinatty. Terezağa itterge kütım jasağan ūnady. Onyŋ körşılerı oraldy. Olar Terezağa alğys aitty. Olar Terezağa saparlarynan syilyq äkelıp berdı.
Скрыть текст
      83. Итті жуындыру
      Сара өзінің үйінен біртүрлі бір иісті сезді. Ол бұл ненің иісі екенін білмеді. Ол қонақ бөлмеге барып, сонда өзінің итін көрді. Ит әбден былғанған екен. Оған итті жуындыру керек болды. Ол итті жуындырғанды сүймеді. Бұл көп уақыт алатын шаруа еді. Оның иті де жуынғанды ұнатпайтын және әрқашан қашып кеткісі келетін. Ол барлығын бүлдіріп асты-үстіне шығаратын.
      Ол итін көшеге шығарды. Ол үлкен шелекті алып шықты. Ол оны итті жуындыру үшін пайдаланатын. Ит шелекті көріп тайып тұрды. Ол бұның оңай бітетін шаруа еместігін білді. Ол ақыр аяғында итті қозғалтпай тұрғыза алды. Ол құбыршекті жалғады. Ол суды қосып итін тазалай бастады. Бұл бірталай уақыт алды. Ақыр соңында бәрі бітті. Ол итін үйіне алып кірді. Иті тап-таза боп жылтырап тұрды.

      83. İttı juyndyru
      Sara özınıŋ üiınen bırtürlı bır iıstı sezdı. Ol būl nenıŋ iısı ekenın bılmedı. Ol qonaq bölmege baryp, sonda özınıŋ itın kördı. İt äbden bylğanğan eken. Oğan ittı juyndyru kerek boldy. Ol ittı juyndyrğandy süimedı. Būl köp uaqyt alatyn şarua edı. Onyŋ itı de juynğandy ūnatpaityn jäne ärqaşan qaşyp ketkısı keletın. Ol barlyğyn büldırıp asty-üstıne şyğaratyn.
      Ol itın köşege şyğardy. Ol ülken şelektı alyp şyqty. Ol ony ittı juyndyru üşın paidalanatyn. İt şelektı körıp taiyp tūrdy. Ol būnyŋ oŋai bıtetın şarua emestıgın bıldı. Ol aqyr aiağynda ittı qozğaltpai tūrğyza aldy. Ol qūbyrşektı jalğady. Ol sudy qosyp itın tazalai bastady. Būl bırtalai uaqyt aldy. Aqyr soŋynda bärı bıttı. Ol itın üiıne alyp kırdı. itı tap-taza bop jyltyrap tūrdy.
Скрыть текст
      84. Жануарларға арналған баспанаға өтеусіз көмек
      Осы жазда оған айналысатын ештеңе болмады. Оның анасы оған жай отырудың мүмкін еместігін айтты. Оның үстіне ол да үйде отырудан ерігіп кетті, сондықтан ол еріктілер қатарына жазылуды шешті. Ол өз еркімен қайда бару мүмкіндігін ойлады: кітапхана, аурухана немесе жануарларға арналған паналау баспанасына ма. Ақыры ол жануарлар баспанасына тоқтады. Ол жануарларды сүйетін. Оның екі мысығы, үш балығы және кесірткесі бар еді.
      Ол жануарлар қорғалатын жерге келіп, еріктілер қатарына жазылмақшы болды. Ол керекті құжаттардың бәрін толтырды. Екі жұмадан соң ол еріктілер қатарында жұмыс жасай бастады. Ол қорғалатын орыннан жануарларды алуға келген адамдарға көмек көрсетті. Том уақытын жақсы өткізді. Ол еріктілер қатарында жұмыс жасағанына қуанышты еді.

      84. Januarlarğa arnalğan baspanağa öteusız kömek
      Osy jazda oğan ainalysatyn eşteŋe bolmady. Onyŋ anasy oğan jai otyrudyŋ mümkın emestıgın aitty. Onyŋ üstıne ol da üide otyrudan erıgıp kettı, sondyqtan ol erıktıler qataryna jazyludy şeştı. Ol öz erkımen qaida baru mümkındıgın oilady: kıtaphana, auruhana nemese januarlarğa arnalğan panalau baspanasyna ma. Aqyry ol januarlar baspanasyna toqtady. Ol januarlardy süietın. Onyŋ ekı mysyğy, üş balyğy jäne kesırtkesı bar edı.
      Ol januarlar qorğalatyn jerge kelıp, erıktıler qataryna jazylmaqşy boldy. Ol kerektı qūjattardyŋ bärın toltyrdy. Ekı jūmadan soŋ ol erıktıler qatarynda jūmys jasai bastady. Ol qorğalatyn orynnan januarlardy aluğa kelgen adamdarğa kömek körsettı. Tom uaqytyn jaqsy ötkızdı. Ol erıktıler qatarynda jūmys jasağanyna quanyşty edı.
Скрыть текст
      85. Аналар күні
      Аналар күні жақындап келе жатты. Даниэла анасына ұнайтын сыйлық жасамақшы болды. Ол анасының оған жасаған барлық жақсылықтарына өте риза еді. Анасына кешкі ас әзірлемекші болды. Сол сияқты алқа сатып алмақшы болды. Әкесімен бірге сауда орталығына барды. Одан ол меруерт алқа сатып алды. Әкесі екеуі азық - түлік дүкеніне барды. Екеуі бірігіп, анасының сүйікті кешкі асын әзірлемекші болды. Ол тауық пен кеспе сатып алды.
      Даниеэла тауық альфредосын әзірлемекші болды. Әкесі оған тамаққа нәрлеуіш жасауға көмектесті. Даниэла "Аналар күнімен" деген жазуы бар торт сатып алды. Торт жемістермен, әшекейлермен безендірілген. Даниэль анасының бет әлпеті мен шырайын көруді шыдамсыздана күтті.

      85. Analar künı
      Analar künı jaqyndap kele jatty. Daniela anasyna ūnaityn syilyq jasamaqşy boldy. Ol anasynyŋ oğan jasağan barlyq jaqsylyqtaryna öte riza edı. Anasyna keşkı as äzırlemekşı boldy. Sol siaqty alqa satyp almaqşy boldy. Äkesımen bırge sauda ortalyğyna bardy. Odan ol meruert alqa satyp aldy. Äkesı ekeuı azyq - tülık dükenıne bardy. Ekeuı bırıgıp, anasynyŋ süiıktı keşkı asyn äzırlemekşı boldy. Ol tauyq pen kespe satyp aldy.
      Danieela tauyq alfredosyn äzırlemekşı boldy. Äkesı oğan tamaqqa närleuış jasauğa kömektestı. Daniela "Analar künımen" degen jazuy bar tort satyp aldy. Tort jemıstermen, äşekeilermen bezendırılgen. Daniel anasynyŋ bet älpetı men şyraiyn körudı şydamsyzdana küttı.
Скрыть текст
      86. Саябақтағы отбасылық серуен
      Жексенбі болатын. Бүгін Джудидің әкесінің демалысы еді. Анасының да бүгін жұмысы жоқ еді. Олар көңіл көтергілері келді. Олар саябаққа бару керек деп шешті. Серуен үшін күн өте тамаша, шуақты, жайлы еді. Демалып, жерде отыру үшін өздерімен бірге көрпе алып шықты. Сол сияқты себет те алды. Себетте тамақ болды.
      Олар сэндвичтер жеп отырды. Сэндвичтерде тұздалған шошқа еті, сірне, салат, қызанақтар бар болатын. Тамаша түскі астан соң , олар саябақта қыдырмақшы болды. Олар үйректерді көрді. Үйректерді түскі астан қалған нанмен тамақтандырды. Сонан соң фризби ойнады.

      86. Saiabaqtağy otbasylyq seruen
      Jeksenbı bolatyn. Bügın Djudidıŋ äkesınıŋ demalysy edı. Anasynyŋ da bügın jūmysy joq edı. Olar köŋıl kötergılerı keldı. Olar saiabaqqa baru kerek dep şeştı. Seruen üşın kün öte tamaşa, şuaqty, jaily edı. Demalyp, jerde otyru üşın özderımen bırge körpe alyp şyqty. Sol siaqty sebet te aldy. Sebette tamaq boldy.
      Olar sendvişter jep otyrdy. Sendvişterde tūzdalğan şoşqa etı, sırne, salat, qyzanaqtar bar bolatyn. Tamaşa tüskı astan soŋ , olar saiabaqta qydyrmaqşy boldy. Olar üirekterdı kördı. Üirekterdı tüskı astan qalğan nanmen tamaqtandyrdy. Sonan soŋ frizbi oinady.
Скрыть текст
      87. Жағажайға шығу
      Сэнди зерігіп кетті. Ол айналысатын ештеңе болмады. Жұма күні болатын. Ол жағажайға бару керек деп шешті. Жағажай үшін ауа райы келісіп тұр еді. Күн тым ыстық та, суық та емес еді. Сэнди Дэнни атты досына қоңырау шалып, жағажайға баратынын айтты. Дэнни көлігімен келіп, Сэнди екеуі жағажайға кетті.
      Олар суға түсті. Судан шомылып шыққан соң, тамақтану керек деп шешті. Олар жақын жерде орналасқан тамақ ішетін жерге келді. Олар балық такосын алып жеді. Тако өте дәмді болды. Сонан соң олар дүкен аралап кетті. Жағажай маңында әртүрлі дүкендер көп еді.

      87. Jağajaiğa şyğu
      Sendi zerıgıp kettı. Ol ainalysatyn eşteŋe bolmady. Jūma künı bolatyn. Ol jağajaiğa baru kerek dep şeştı. Jağajai üşın aua raiy kelısıp tūr edı. Kün tym ystyq ta, suyq ta emes edı. Sendi Denni atty dosyna qoŋyrau şalyp, jağajaiğa baratynyn aitty. Denni kölıgımen kelıp, Sendi ekeuı jağajaiğa kettı.
      Olar suğa tüstı. Sudan şomylyp şyqqan soŋ, tamaqtanu kerek dep şeştı. Olar jaqyn jerde ornalasqan tamaq ışetın jerge keldı. Olar balyq takosyn alyp jedı. Tako öte dämdı boldy. Sonan soŋ olar düken aralap kettı. Jağajai maŋynda ärtürlı dükender köp edı.
Скрыть текст
      88. Қайталанбас сэндвич
      Кареннің қарны аш еді. Оның анасы ешқандай ас әзірлемеген екен. Ол үйде жалғыз еді. Ол сэндвич дайындайын деп шешті. Ол керемет сэндвич жасады. Ол наннан бастады. Содан соң майонез бен ащы қосты. Тағы да оған әртүрлі ет түрлерін қосты. Онда тек шұжық, ет және бекон болды.
      Ол тек қана еттен дайындалғанын қаламады. Ол тағы да салат жапырағын, қызанақ, шпинат пен кинза қосты. Ол өзінің сэндвичіне ерекше қайталанбас дәм беру үшін оған чипстер мен авокадоны да қосты. Ол дәмінің керемет болатынын білді. Ол тәрелкесін алды да, үстелге жайғасты. Ол сэндвичін ерекше тәбетпен жеді.

      88. Qaitalanbas sendviş
      Karennıŋ qarny aş edı. Onyŋ anasy eşqandai as äzırlemegen eken. Ol üide jalğyz edı. Ol sendviş daiyndaiyn dep şeştı. Ol keremet sendviş jasady. Ol nannan bastady. Sodan soŋ maionez ben aşşy qosty. Tağy da oğan ärtürlı et türlerın qosty. Onda tek şūjyq, et jäne bekon boldy.
      Ol tek qana etten daiyndalğanyn qalamady. Ol tağy da salat japyrağyn, qyzanaq, şpinat pen kinza qosty. Ol özınıŋ sendvişıne erekşe qaitalanbas däm beru üşın oğan şipster men avokadony da qosty. Ol dämınıŋ keremet bolatynyn bıldı. Ol tärelkesın aldy da, üstelge jaiğasty. Ol sendvişın erekşe täbetpen jedı.
Скрыть текст
      89. Көркемөнер мұражайына бару
      Джош бүгін бірдеңе қып көңіл көтермек болды. Ол (әпкесі) қарындасымен көркемөнер мұражайына барайын деп шешті. Бүгін ерекше күн еді. Мұражайда ашық есік күні еді. Әншейінде кіру билеті адам басына 20 доллар тұратын. Олар кешірек түстеніп алуға сэндвичтер дайындап алды. Олар онда көлікпен барды. Жол жарты сағаттай уақыт алды.
      Ең алдымен олар Қайта өркендеу дәуіріндегі өнер туындыларын тамашалады. Бұл 14-17-ші ғасырлардағы өнер туындылары болатын. Бұл Джоштың сүйікті көркемөнер туындылары еді. Содан кейін олар заманауи көркемөнер табыстарын қарауға кетті. Оның (әпкесі) қарындасы қазіргі заманның көркемөнерін ерекше құрметтейтін. Олар сондай жаңа серпінді әрі абстракты деп таңданды ол. Олар барлық өнер туындыларын сүйсіне қызықтады. Ал кейбіреулерін суретке түсіріп те алды.

      89. Körkemöner mūrajaiyna baru
      Djoş bügın bırdeŋe qyp köŋıl kötermek boldy. Ol (äpkesı) qaryndasymen körkemöner mūrajaiyna baraiyn dep şeştı. Bügın erekşe kün edı. Mūrajaida aşyq esık künı edı. Änşeiınde kıru biletı adam basyna 20 dollar tūratyn. Olar keşırek tüstenıp aluğa sendvişter daiyndap aldy. Olar onda kölıkpen bardy. Jol jarty sağattai uaqyt aldy
      Eŋ aldymen olar Qaita örkendeu däuırındegı öner tuyndylaryn tamaşalady. Būl 14-17-şı ğasyrlardağy öner tuyndylary bolatyn. Būl Djoştyŋ süiıktı körkemöner tuyndylary edı. Sodan keiın olar zamanaui körkemöner tabystaryn qarauğa kettı. Onyŋ (äpkesı) qaryndasy qazırgı zamannyŋ körkemönerın erekşe qūrmetteitın. Olar sondai jaŋa serpındı ärı abstrakty dep taŋdandy ol. Olar barlyq öner tuyndylaryn süisıne qyzyqtady. Al keibıreulerın suretke tüsırıp te aldy.
Скрыть текст
      90. Көлікпен сапар шегу
      Отбасы сапар шегуге жиналды. Олар Калифорниядан Ютаға қарай келе жатты. Олар Гранд - Каньонды көргілері келді. Жол бойы отбасы зерігіп келе жатты. Әкесі әуен тыңдауды ұсынды. Олар отбасына ұнайтын әуенді тыңдады. Бірнеше уақыттан соң анасы: Ойын ойнайық, - деді.
      Олар әліпби ойнады. Әр ойыншы әліпби ретімен жануарлар атын атады: ақбөкен, борсық, горилла, қамшат тағысын тағылар. Бүкілін әліпби ретімен атап болған соң, олар басқа тақырыпқа көшті. Олар қала мен адам аттарын атады. Сонан соң олар Ютада не көретіндерін, онда оларды не күтіп тұрғаны жайлы әңгімелеп кетті. Олар әңгімелесіп, күлісіп уақыттарын көңілді өткізді.

      90. Kölıkpen sapar şegu
      Otbasy sapar şeguge jinaldy. Olar Kaliforniadan iutağa qarai kele jatty. Olar Grand - Kanondy körgılerı keldı. Jol boiy otbasy zerıgıp kele jatty. Äkesı äuen tyŋdaudy ūsyndy. Olar otbasyna ūnaityn äuendı tyŋdady. Bırneşe uaqyttan soŋ anasy: Oiyn oinaiyq, - dedı.
      Olar älıpbi oinady. Är oiynşy älıpbi retımen januarlar atyn atady: aqböken, borsyq, gorila, qamşat tağysyn tağylar. Bükılın älıpbi retımen atap bolğan soŋ, olar basqa taqyrypqa köştı. Olar qala men adam attaryn atady. Sonan soŋ olar iutada ne köretınderın, onda olardy ne kütıp tūrğany jaily äŋgımelep kettı. Olar äŋgımelesıp, külısıp uaqyttaryn köŋıldı ötkızdı.
Скрыть текст
      91. Бақшалыққа талант
      Сара өсімдіктерді өте қатты жақсы көретін. Ол өзінің бақшасында жаңа өсімдіктерді отырғызғанды ұнататын. Оған өзінің жеке өсірген жеміс-жидектері ұнайтын. Ол осылай өзінің қолынан шыққан жемістер ағзаға пайдалы деп ойлады. Және олар әлдеқайда нәрлі. Осы уақытта ол манго отырғызды. Ол манго ағашын өсіруге көп уақыт қажет екенін білді.
      Ол дүкеннен манго бұтағын сатып алды. Сосын бақша құралдарын да сатып алды. Ол қалпақ киіп, денесіне күннен қорғайтын крем жақты, өйткені күн ыссы. Ол шұңқыр қазды. Содан соң бұтақты орналастырды. Ол өсімдікке көп жарық түсуімен көп су алуына мүмкіндік жасады. Ол өзінің тәтті мангосын күтті.

      91. Baqşalyqqa talant
      Sara ösımdıkterdı öte qatty jaqsy köretın. Ol özınıŋ baqşasynda jaŋa ösımdıkterdı otyrğyzğandy ūnatatyn. Oğan özınıŋ jeke ösırgen jemıs-jidekterı ūnaityn. Ol osylai özınıŋ qolynan şyqqan jemıster ağzağa paidaly dep oilady. Jäne olar äldeqaida närlı. Osy uaqytta ol mango otyrğyzdy. Ol mango ağaşyn ösıruge köp uaqyt qajet ekenın bıldı.
      Ol dükennen mango būtağyn satyp aldy. Sosyn baqşa qūraldaryn da satyp aldy. Ol qalpaq kiıp, denesıne künnen qorğaityn krem jaqty, öitkenı kün yssy. Ol şūŋqyr qazdy. Sodan soŋ būtaqty ornalastyrdy. Ol ösımdıkke köp jaryq tüsuımen köp su aluyna mümkındık jasady. Ol özınıŋ tättı mangosyn küttı.
Скрыть текст
      92. Жерде жатқан әмиян
      Тина жұмысқа бара жатты. Ол бір нәрсеге сүрініп кетті. Аяғының астына қарады. Әмиян екен. Ол қара түсті екен. Жолақтары да болды. Ол әмиянды ашты. Ішінде 300 доллардан көптеу ақша болды. Екі кредит карточкасы бар. Тағы да бірнеше түбіртек болды. Бұл кісі көп сауда жасаған екен.
      Тина әмиянның иесінің көлік жүргізу куәлігін суырып алды. Ол өзінің ескі құрбысы Клэр екен. Ол онымен көптен бері кездеспеген еді. Куәлікте телефон нөмірі жоқ екен. Тина Клэрмен байланысқа шыға алмады. Тина тауып алынған заттар бюросына барды. Ол әмиянды жәшікке салды. Клэр әмиянын тауып алады деп үміттенді ол.

      92. Jerde jatqan ämian
      Tina jūmysqa bara jatty. Ol bır närsege sürınıp kettı. Aiağynyŋ astyna qarady. Ämian eken. Ol qara tüstı eken. Jolaqtary da boldy. Ol ämiandy aşty. İşınde 300 dollardan köpteu aqşa boldy. Ekı kredit kartoşkasy bar. Tağy da bırneşe tübırtek boldy. Būl kısı köp sauda jasağan eken.
      Tina ämiannyŋ iesınıŋ kölık jürgızu kuälıgın suyryp aldy. Ol özınıŋ eskı qūrbysy Kler eken. Ol onymen köpten berı kezdespegen edı. Kuälıkte telefon nömırı joq eken. Tina Klermen bailanysqa şyğa almady. Tina tauyp alynğan zattar bürosyna bardy. Ol ämiandy jäşıkke saldy. Kler ämianyn tauyp alady dep ümıttendı ol.
Скрыть текст
      93. Мінсіз үйлену тойы
      Пэм тұрмысқа шыққалы жатыр. Ол қуанышты сәтті сезінді. Сонымен қатар ол уайымдады. Бәрі де ойдағыдай болу керек. Ол соңғы сәтте бір нәрсе дұрыс емес болатындай қорықты. Бәрі дайын болуын қамтамасыз етіп жүрген оның куәгер құрбысы оның апасы еді. Барлық қонақтар жиналды ма деп бір шолып өтті. Ол торттар мен тағамдардың уақытында дайын болуын қадағалады. Ол гүл себеті мен сақина салғышты дайындады.
      Бәрі де керемет. Үйлену тойы гүлдерінің түсі күлгін және күміс түс болды. Барлық үстелдер күлгін және күміс түстес гүлдермен безендірілді. Үйлену тойы рәсімі ашық аспан мен әдемі көлдің жағасында өтті. Барлық орындықтарға да күміс түстес ленталар байланды. Бұл тамаша күн болды.

      93. Mınsız üilenu toiy
      Pem tūrmysqa şyqqaly jatyr. Ol quanyşty sättı sezındı. Sonymen qatar ol uaiymdady. Bärı de oidağydai bolu kerek. Ol soŋğy sätte bır närse dūrys emes bolatyndai qoryqty. Bärı daiyn boluyn qamtamasyz etıp jürgen onyŋ kuäger qūrbysy onyŋ apasy edı. Barlyq qonaqtar jinaldy ma dep bır şolyp öttı. Ol torttar men tağamdardyŋ uaqytynda daiyn boluyn qadağalady. Ol gül sebetı men saqina salğyşty daiyndady.
      Bärı de keremet. Üilenu toiy gülderınıŋ tüsı külgın jäne kümıs tüs boldy. Barlyq üstelder külgın jäne kümıs tüstes güldermen bezendırıldı. Üilenu toiy räsımı aşyq aspan men ädemı köldıŋ jağasynda öttı. Barlyq oryndyqtarğa da kümıs tüstes lentalar bailandy. Būl tamaşa kün boldy.
Скрыть текст
      94. Шашын қиюға бел буды
      Мишельдің шашы өсіп кетті. Жақында ол колледжге оқуға кету керек еді. Ол колледжде оқу басталмас бұрын, шашын қиғысы келді. Және қиылған шашын сыйға тартқысы келді. Ол солай жасау үшін шашын 20 сантиметрге дейін қию керек екен. Ол шашының тіптен қысқа болып қалатынына қарамастан, оны қиюға бел буды. Ол ешқашан қысқа шашпен жүріп көрмепті. Оның әрқашан ұзын шашы болатын. Ол өзгеретін уақыт болды деді.
      Ол шашын қиғаннан кейін өзін жақсы сезінді. Оған өзінің жаңа келбеті ұнады. Ол өзін жаңа туғандай сезінді. Енді оның шашы оңай жуылады және оңай таралатын болды. Және өзінің ұзын шашын сыйға бергеніне қуанды.

      94. Şaşyn qiuğa bel budy
      Mişeldıŋ şaşy ösıp kettı. Jaqynda ol kolejge oquğa ketu kerek edı. Ol kolejde oqu bastalmas būryn, şaşyn qiğysy keldı. Jäne qiylğan şaşyn syiğa tartqysy keldı. Ol solai jasau üşın şaşyn 20 santimetrge deiın qiu kerek eken. Ol şaşynyŋ tıpten qysqa bolyp qalatynyna qaramastan, ony qiuğa bel budy. Ol eşqaşan qysqa şaşpen jürıp körmeptı. Onyŋ ärqaşan ūzyn şaşy bolatyn. Ol özgeretın uaqyt boldy dedı.
      Ol şaşyn qiğannan keiın özın jaqsy sezındı. Oğan özınıŋ jaŋa kelbetı ūnady. Ol özın jaŋa tuğandai sezındı. Endı onyŋ şaşy oŋai juylady jäne oŋai taralatyn boldy. Jäne özınıŋ ūzyn şaşyn syiğa bergenıne quandy.
Скрыть текст
      95. Зергерлік әшекей сатып алу
      Джанеттің оқуды аяқтауға арналған кеші жақындады. Ол өзіне көйлек сатып алып қойды. Ол жылтыраған күлгін түсті ұзын көйлек болатын. Ең алдымен әшекейлердің ішінен алқа алу керек. Ол көрікті бір нәрсені қалады. Ол ерекше көрініп тұруын қалады. Бірде біреуі сәйкес келмеді. Бір кезде ол әдемі гауһар алқаны көрді. Онда гүл тәріздес гауһар болды. Ол дәл осының керек екенін білді.
      Оған тағы да сырға мен білезік алу керек. Ол өзінің алқасына сай келетінін таңдады. Ол өзінің саудасына риза болды. Оған қоса ол әшекейлерді арзан бағамен алды.

      95. Zergerlık äşekei satyp alu
      Djanettıŋ oqudy aiaqtauğa arnalğan keşı jaqyndady. Ol özıne köilek satyp alyp qoidy. Ol jyltyrağan külgın tüstı ūzyn köilek bolatyn. Eŋ aldymen äşekeilerdıŋ ışınen alqa alu kerek. Ol körıktı bır närsenı qalady. Ol erekşe körınıp tūruyn qalady. Bırde bıreuı säikes kelmedı. Bır kezde ol ädemı gauhar alqany kördı. Onda gül tärızdes gauhar boldy. Ol däl osynyŋ kerek ekenın bıldı.
      Oğan tağy da syrğa men bılezık alu kerek. Ol özınıŋ alqasyna sai keletının taŋdady. Ol özınıŋ saudasyna riza boldy. Oğan qosa ol äşekeilerdı arzan bağamen aldy.
Скрыть текст
      96. Жартасқа өрмелеу
      Лукас бүгін жартасқа өрмелеуге жиналды. Ол жаяу серуен мен велосипедпен қыдырғанды ұнатады. Ол жартасқа өрмелеумен алғаш рет айналысады. Бірақ Лукас ешқандай үрейді сезбеді. Оның қол-аяғы балғадай еді. Сонда да ол қобалжыды. Онымен бірге оның екі досы болды. Алдымен олар кінәраттан бас тартуға қол қою керек. Кейін олар жабдықтарды алды.
      Олар төменгі жардан бастады. Олар оны бағындырғаннан кейін биік жарларға көшті. Олар биікке ең бірінші кім жетеді деп жарысты. Лукас мұны бірінші болып жасады. Бәрі де көңілді болды. Жартасқа өрмелеуден кейін олар түстенеміз деп шешті. Олар осындай жаттығудан кейін жақсы демалысқа әбден лайықты еді.

      96. Jartasqa örmeleu
      Lukas bügın jartasqa örmeleuge jinaldy. Ol jaiau seruen men velosipedpen qydyrğandy ūnatady. Ol jartasqa örmeleumen alğaş ret ainalysady. Bıraq Lukas eşqandai üreidı sezbedı. Onyŋ qol-aiağy balğadai edı. Sonda da ol qobaljydy. Onymen bırge onyŋ ekı dosy boldy. Aldymen olar kınärattan bas tartuğa qol qoiu kerek. Keiın olar jabdyqtardy aldy.
      Olar tömengı jardan bastady. Olar ony bağyndyrğannan keiın biık jarlarğa köştı. Olar biıkke eŋ bırınşı kım jetedı dep jarysty. Lukas mūny bırınşı bolyp jasady. Bärı de köŋıldı boldy. Jartasqa örmeleuden keiın olar tüstenemız dep şeştı. Olar osyndai jattyğudan keiın jaqsy demalysqa äbden laiyqty edı.
Скрыть текст
      97. Жергілікті таланттар сайысы
      Жергілікті таланттар сайысы өтті. Бірінші орын алған жеңімпаз бес жүз доллар алады. Екінші орын алған 300 доллар алады. Үшінші орын алған 100 доллар алады. Сайысқа қатысу тегін болды. Билет адам басына бес доллардан сатылды. Бәрі де сайысқа қатысып, басқаларын да көруге асықты.
      Бағдарлама барлық сайыс түрлерінен тұрды, оған қоса ән салу және билер, толқынды трюкты сиқыршылар мен экстремальды веложарыстар да бар. Бүкіл қала сайысты тағатсыздана күтті. Билеттен түскен ақша қамқорлық қорлар, оның ішінде жергілікті үйсіздерге беріледі.

      97. Jergılıktı talanttar saiysy
      Jergılıktı talanttar saiysy öttı. Bırınşı oryn alğan jeŋımpaz bes jüz dollar alady. Ekınşı oryn alğan 300 dollar alady. Üşınşı oryn alğan 100 dollar alady. Saiysqa qatysu tegın boldy. Bilet adam basyna bes dollardan satyldy. Bärı de saiysqa qatysyp, basqalaryn da köruge asyqty.
      Bağdarlama barlyq saiys türlerınen tūrdy, oğan qosa än salu jäne biler, tolqyndy trükty siqyrşylar men ekstremaldy velojarystar da bar. Bükıl qala saiysty tağatsyzdana küttı. Biletten tüsken aqşa qamqorlyq qorlar, onyŋ ışınde jergılıktı üisızderge berıledı.
Скрыть текст
      98. Кір жуу
      Том әдетте кір жуумен әрбір сенбіде айналысатын, бірақ оның күнделікті ауыстырып киетін футболкалары бітіп жатты. Ол бір футболканы бірнеше күн кисе, өзін лас сезінеді. Ол кірлерді дәл қазір жууға кірісті.
      Жұмыс көп еді. Ол барлық киімдерді жинап кір жуғышқа салды. Ол қара түсті киімдер мен ақшыл түстілерді бір-бірінен ажыратты. Кір жуылып болғанан кейін, оларды кептіргішке ілді. Киімдер кепкеннен кейін оларды жинады. Содан соң үтіктеу керек болды. Ол өзінің киімдерін үтіктеп, жинады. Ақыр аяғында кір жууды аяқтады.

      98. Kır juu
      Tom ädette kır juumen ärbır senbıde ainalysatyn, bıraq onyŋ kündelıktı auystyryp kietın futbolkalary bıtıp jatty. Ol bır futbolkany bırneşe kün kise, özın las sezınedı. Ol kırlerdı däl qazır juuğa kırıstı.
      Jūmys köp edı. Ol barlyq kiımderdı jinap kır juğyşqa saldy. Ol qara tüstı kiımder men aqşyl tüstılerdı bır-bırınen ajyratty. Kır juylyp bolğanan keiın, olardy keptırgışke ıldı. Kiımder kepkennen keiın olardy jinady. Sodan soŋ ütıkteu kerek boldy. Ol özınıŋ kiımderın ütıktep, jinady. Aqyr aiağynda kır juudy aiaqtady.
Скрыть текст
      99. Футбол матчы
      Бүгін Джессика футбол ойнады. Оның футбол ойнап жүргеніне бес жыл болды. Ол футболды жақсы көрді. Ол шабуылшы болып ойнады. Шабуылшы болған соң ол гол соғуға тырысатын. Футбол ойнау әртүрлі біліктілікті қажет ететін болған соң, ол футбол ойнағанды ұнататын. Оған жүгіру және доп тебу ұнайтын. Оларға қарсылас болғандар жақсы жағынан көрінген танымал әрі бір ретте жеңіліс көрмеген команда еді.
      Ойын бір сағаттан соң басталатын. Ол аздап өзіне келе алмай тұрды. Ол қыздырынып біраз серігіп алды. Олар өзара доп алмасуға тиянақты дайындалды. Олар қақпаға бағытталатын соққыларды қайталап әзірледі. Джессика өзін матчқа бастан аяқ толық дайын сезінді.

      99. Futbol maşy
      Bügın Djessika futbol oinady. Onyŋ futbol oinap jürgenıne bes jyl boldy. Ol futboldy jaqsy kördı. Ol şabuylşy bolyp oinady. Şabuylşy bolğan soŋ ol gol soğuğa tyrysatyn. Futbol oinau ärtürlı bılıktılıktı qajet etetın bolğan soŋ, ol futbol oinağandy ūnatatyn. Oğan jügıru jäne dop tebu ūnaityn. Olarğa qarsylas bolğandar jaqsy jağynan körıngen tanymal ärı bır rette jeŋılıs körmegen komanda edı.       Oiyn bır sağattan soŋ bastalatyn. Ol azdap özıne kele almai tūrdy. Ol qyzdyrynyp bıraz serıgıp aldy. Olar özara dop almasuğa tianaqty daiyndaldy. Olar qaqpağa bağyttalatyn soqqylardy qaitalap äzırledı. Djessika özın maşqa bastan aiaq tolyq daiyn sezındı.
Скрыть текст
      100. Кинотеатрдағы жұмыс
      Мишельге жазғы демалыста жұмыс керек болды. Ол кинотеатрда жұмыс жасаймын деп шешті. Ол онда тәжірибе жинау үшін жұмыс жасағысы келді. Кинотеатрда жұмыс жасай жүріп, ақысыз фильмдерді көре алатын болды. Бұл жұмыс жарты күндік жұмыс еді. Сондықтан оның достарымен, отбасымен бірге болуға уақыты болды.
      Мишельге жұмыстың әр түрін жасауға тура келді. Кейде ол кассир болып та жұмыс жасады. Арасында билеттерді де, тағамдарды да сатты. Бәрінен де Мишельге билет сату ұнады. Азық-түліктермен жұмыс жасау әбігерге салатын, және де тез ауысатын жағдайларға тап болатын. Кейде Мишель билет сатушы болды, ал бұл онымен қоса кинотеатрдың ішін тазалау керектігін білдірді.

      100. Kinoteatrdağy jūmys
      Mişelge jazğy demalysta jūmys kerek boldy. Ol kinoteatrda jūmys jasaimyn dep şeştı. Ol onda täjıribe jinau üşın jūmys jasağysy keldı. Kinoteatrda jūmys jasai jürıp, aqysyz filmderdı köre alatyn boldy. Būl jūmys jarty kündık jūmys edı. Sondyqtan onyŋ dostarymen, otbasymen bırge boluğa uaqyty boldy.
      Mişelge jūmystyŋ är türın jasauğa tura keldı. Keide ol kasir bolyp ta jūmys jasady. Arasynda biletterdı de, tağamdardy da satty. Bärınen de Mişelge bilet satu ūnady. Azyq-tülıktermen jūmys jasau äbıgerge salatyn, jäne de tez auysatyn jağdailarğa tap bolatyn. Keide Mişel bilet satuşy boldy, al būl onymen qosa kinoteatrdyŋ ışın tazalau kerektıgın bıldırdı.
Скрыть текст


В подготовке текстов на казахском языке участвовали пользователи сайта sozdik.kz:
Nurdaulet Aspenov, Жанара Қабина, Акжайык Сабырбаева, Гульнар Абдраимова, Алтынгуль Кептербаева, Жанар Амангалиева, Гаухар Назымбекова, Рахат Уйсымбаев, Norah Jones, Аслан Бисенов, Аяулым Орынгали, Бағлан Көке, Мади Толегенов, Раушан Муталипова и другие.
Корректор текстов на казахском языке: Атлас Кудайбергенова



©  Татьяна Валяева   2007–2021
http://kaz-tili.kz/
 <<  Казахский по уровням. Ур.4, стр.4 Вернуться к началу Казахский по уровням. Ур.5, стр.1  >> 


Присоединиться в Фейсбуке   ВКонтакте                  Цвета текста на сайте - значение                  E-mail: kaz-tili@yandex.ru                  Гостевая книга