Казахский язык
Главная
Существительные
Послелоги
Прилагательные
Числительные
Местоимения
Наречия, Союзы
Личные окончания
Глаголы
Вспомогательные глаголы
Причастия
 Деепричастия
Модальность
Предложения
  Проверь себя!
  Упражнения
   Грамматика детям
   Учим всей семьёй
 Видео
  Разговорник
Пословицы
  Книга для чтения
С казахским не шутят?
Сказки
Песни
Статьи
Словарь
Ссылки и др.
Автор сайта
Суперлёг. чтение
  1. 1  
  2. 1  
  1. 2  
  2. 2  
  1. 3  
  2. 3  
  1. 4  
  1. 5  

Каталог тем
Лёг.истор.
  1. 1  
  1. 2  
  1. 3  
  1. 4  
  1. 5  
  1. 6  
  1. 7  
 Истории о детях
  1. 1  
  2. 1  
  1. 2  
  2. 2  
  1. 3  
  2. 3  
  1. 4  
  2. 4  
  1. 5  
  2. 5  
  2. 6  
  2. 7  
 Занимательное чтение
  1. 1  
  2. 1  
  3. 1  
  1. 2  
  2. 2  
  3. 2  
  1. 3  
  2. 3  
  3. 3  
  1. 4  
  2. 4  
  3. 4  
  1. 5  
  2. 5  
  3. 5  

Продвинутый уровень
 Казахский по уровням
  1. 1  
  2. 1  
  3. 1  
  4. 1  
  5. 1  
  1. 2  
  2. 2  
  3. 2  
  4. 2  
  5. 2  
  1. 3  
  2. 3  
  3. 3  
  4. 3  
  5. 3  
  1. 4  
  2. 4  
  3. 4  
  4. 4  
  5. 4  
  1. 5  
  2. 5  
  3. 5  
  4. 5  
  5. 5  
  2. 6  
  3. 6  
 Лёгкое чтение
  1. 1  
  2. 1  
  3. 1  
  1. 2  
  2. 2  
  3. 2  
  1. 3  
  2. 3  
  3. 3  
  1. 4  
  2. 4  
  1. 5  
  2. 5  
 Короткие истории
  1. 1  
  2. 1  
  3. 1  
  1. 2  
  2. 2  
  3. 2  
  1. 3  
  2. 3  
  3. 3  
  1. 4  
  2. 4  
  1. 5  
  2. 5  
 Кирил/Latyn 

Суперлёгкое чтение (Super Easy Reading)

Том 2, страница 1
Грамматика казахского языка. Просто о сложном

Автор идеи, составитель и переводчик текстов
с английского языка на русский: Андрей Краснов

      1. Гүлденген бақ
      Ұлданада бақ бар. Ол гүлдер отырғызады. Оның бағында раушандар, күнбағыстар және қызғалдақтар бар. Ұлдананың сүйікті гүлдері - қызғалдақтар. Ол жемістер өсіреді. Бақта алма, апельсин және авокадо ағаштары бар. Ұлдананың сүйікті жемісі - алма. Ол қысқа болатын ағаштарды отырғызады. Ұзын болатын ағаштарды отырғызады. Ол бұталарды да отырғызады. Ол бағының өте әдемі болғанын қалайды. Бақтың ортасында бұрқақ бар. Онда балықтар жүзіп жүр. Олардың саны елуден көп. Кейде Ұлдана шөпте жатқанды ұнатады. Бақта ол өзін тыныштанғандай сезінеді.

      1. Güldengen baq
      Ūldanada baq bar. Ol gülder otyrğyzady. Onyŋ bağynda rauşandar, künbağystar jäne qyzğaldaqtar bar. Ūldananyŋ süiıktı gülderı - qyzğaldaqtar. Ol jemıster ösıredı. Baqta alma, apelsin jäne avokado ağaştary bar. Ūldananyŋ süiıktı jemısı - alma. Ol qysqa bolatyn ağaştardy otyrğyzady. Ūzyn bolatyn ağaştardy otyrğyzady. Ol būtalardy da otyrğyzady. Ol bağynyŋ öte ädemı bolğanyn qalaidy. Baqtyŋ ortasynda būrqaq bar. Onda balyqtar jüzıp jür. Olardyŋ sany eluden köp. Keide Ūldana şöpte jatqandy ūnatady. Baqta ol özın tynyştanğandai sezınedı.
Скрыть текст
      2. Қонуға келу
      Мишель құрбысымен бірге жиі бір-бірінің үйінде қонып қалатын. Бүгін ол өзінің құрбысының үйінде қонып қалды. Оның құрбысы Лиза еді. Лизаның ата-анасы оған кешкі ас дайындап берді. Олар гамбургер дайындады. Мишель мен оның құрбысы оның ата-анасына кешкі ас үшін алғысын айтты. Сосын олар фильм көруді шешті. Олар екі әртүрлі фильмдерді көрді. Содан кейін олар бір-бірінің шаштарын сәндеді. Олар бір-бірінің шаштарын өрді. Сонымен қатар олар достық білезігін жасады. Лизада әртүрлі ұсақ моншақтардың жинағы бар еді. Олар моншақтар жасады. Олар шаршай бастады. Олар өздерінің түнемел қаптарының ішіне кірді. Олар ұйықтағанға дейін ойнады.

      2. Qonuğa kelu
      Mişel qūrbysymen bırge jiı bır-bırınıŋ üiınde qonyp qalatyn. Bügın ol özınıŋ qūrbysynyŋ üiınde qonyp qaldy. Onyŋ qūrbysy Liza edı. Lizanyŋ ata-anasy oğan keşkı as daiyndap berdı. Olar gamburger daiyndady. Mişel men onyŋ qūrbysy onyŋ ata-anasyna keşkı as üşın alğysyn aitty. Sosyn olar film körudı şeştı. Olar ekı ärtürlı filmderdı kördı. Sodan keiın olar bır-bırınıŋ şaştaryn sändedı. Olar bır-bırınıŋ şaştaryn ördı. Sonymen qatar olar dostyq bılezıgın jasady. Lizada ärtürlı ūsaq monşaqtardyŋ jinağy bar edı. Olar monşaqtar jasady. Olar şarşai bastady. Olar özderınıŋ tünemel qaptarynyŋ ışıne kırdı. Olar ūiyqtağanğa deiın oinady.
Скрыть текст
      3. Кино марафоны
      Анна кино марафонын жасағысы келді. Ол үйіне өзінің барлық достарын шақырды. Ол попкорн сатып алды. Ол оны жылытты. Ол достары үшін попкорнды артығымен жасады. Ол өздері көретін фильмдерді таңдады. Олар романтикалық комедия, боевик, қорқынышты фильм, комедиялық фильм көретін болды. Ол қатты қобалжыды. Оның барлық достары фильмдерді көрді. Оларға попкорн ұнады. Попкорн бітіп қалғанда олар смоурс жасады. Смоурс - отта дайындап жейтін зефир түрі. Олардың смоурсы қыздырылған зефир, ұннан жасалған печеньенің екі қабаты арасындағы шоколад қабатынан тұрды. Ол дәмді болды. Алайда ол денсаулық үшін пайдалы емес еді, сондықтан оны көп жемеді. Олар фильмдерді түннің ортасында дейін көрді. Фильмдерді көріп болғаннан кейін олар ұйқыға кеткенге дейін әңгімелесті.

      3. Kino marafony
      Anna kino marafonyn jasağysy keldı. Ol üiıne özınıŋ barlyq dostaryn şaqyrdy. Ol popkorn satyp aldy. Ol ony jylytty. Ol dostary üşın popkorndy artyğymen jasady. Ol özderı köretın filmderdı taŋdady. Olar romantikalyq komedia, boevik, qorqynyşty film, komedialyq film köretın boldy. Ol qatty qobaljydy. Onyŋ barlyq dostary filmderdı kördı. Olarğa popkorn ūnady. Popkorn bıtıp qalğanda olar smours jasady. Smours - otta daiyndap jeitın zefir türı. Olardyŋ smoursy qyzdyrylğan zefir, ūnnan jasalğan peşenenıŋ ekı qabaty arasyndağy şokolad qabatynan tūrdy. Ol dämdı boldy. Alaida ol densaulyq üşın paidaly emes edı, sondyqtan ony köp jemedı. Olar filmderdı tünnıŋ ortasynda deiın kördı. Filmderdı körıp bolğannan keiın olar ūiqyğa ketkenge deiın äŋgımelestı.
Скрыть текст
      4. Дұрыс тамақтану
      Фаст-фуд (Тез дайын болатын тамақ)- дұрыс тамақ түріне жатпайды. Ол адам денсаулығына зиян. Тез дайын болатын тамақ әдетте арзан болады. Бұл негізінде өздері тамақ дайындай алмайтын адамдарға жақсы. Ол асыққанда жақсы. Тимми фаст- фудты күнде сатып алады. Ол жұмысында ұзақ уақыт отырады. Ол үйге шаршап келгендіктен ұйықтауға ғана шамасы келеді.Онымен бірге жұмыс істейтін әріптестері оған дұрыс тамақтану керек екенін айтуда. Оның әйелі де сол жайлы айтты. Ол жұмыс істегелі 20 кг артық салмақ қосты. Бір күні таңертең Тимми жұмысқа кетер алдында ол тамақтанып отырып, үстелдің үстінен бірдеңе көріп қалды. Бантик байланған ,таңғы асқа арналған темір қалбыр болатын. Онда тауық етінен жасалған салат болатын. Оған оны анасы беріп жіберіпті. Онда хат бар екен. Хатта «әдетіңді өзгерт» - деп жазылған екен.

      4. Dūrys tamaqtanu
      Fast-fud (Tez daiyn bolatyn tamaq) - dūrys tamaq türıne jatpaidy. Ol adam densaulyğyna zian. Tez daiyn bolatyn tamaq ädette arzan bolady. Būl negızınde özderı tamaq daiyndai almaityn adamdarğa jaqsy. Ol asyqqanda jaqsy. Timmi fast- fudty künde satyp alady. Ol jūmysynda ūzaq uaqyt otyrady. Ol üige şarşap kelgendıkten ūiyqtauğa ğana şamasy keledı.Onymen bırge jūmys ısteitın ärıptesterı oğan dūrys tamaqtanu kerek ekenın aituda. Onyŋ äielı de sol jaily aitty. Ol jūmys ıstegelı 20 kg artyq salmaq qosty. Bır künı taŋerteŋ Timmi jūmysqa keter aldynda ol tamaqtanyp otyryp, üsteldıŋ üstınen bırdeŋe körıp qaldy. Bantik bailanğan ,taŋğy asqa arnalğan temır qalbyr bolatyn. Onda tauyq etınen jasalğan salat bolatyn. Oğan ony anasy berıp jıberıptı. Onda hat bar eken. Hatta «ädetıŋdı özgert» - dep jazylğan eken.
Скрыть текст
      5. Олар бірге жаттығады
      Эмили мен Кристал-жан достар. Екеуі де артық салмақтан арылғысы келеді. Олар бірге жаттығады. Бәрін бірге істеген көңілдірек. Эмили жалғыз жаттығып көргісі келді. Ол ойлады бұл іш пыстырарлық деп. Ол тек 30 минут қана жүгіре алады, содан кейін оның іші пысып кетеді. Кристал да жалғыз жаттыққысы келді. Ол жалғыз болғанды ұнатпайды. Ол өзін Эмилимен ыңғайлы сезінеді. Олар аптасына 3 рет бір сағатқа саябаққа барады. 10 минуттың ішінде олар сергиді. Сосын 20 минут жүгіреді. 20 минут секірмекпен секіреді. Қалған 10 минутта олар спорттың кез келген түрімен шұғылданады.

      5. Olar bırge jattyğady
      Emili men Kristal-jan dostar. Ekeuı de artyq salmaqtan arylğysy keledı. Olar bırge jattyğady. Bärın bırge ıstegen köŋıldırek. Emili jalğyz jattyğyp körgısı keldı. Ol oilady būl ış pystyrarlyq dep. Ol tek 30 minut qana jügıre alady, sodan keiın onyŋ ışı pysyp ketedı. Kristal da jalğyz jattyqqysy keldı. Ol jalğyz bolğandy ūnatpaidy. Ol özın Emilimen yŋğaily sezınedı. Olar aptasyna 3 ret bır sağatqa saiabaqqa barady. 10 minuttyŋ ışınde olar sergidı. Sosyn 20 minut jügıredı. 20 minut sekırmekpen sekıredı. Qalğan 10 minutta olar sporttyŋ kez kelgen türımen şūğyldanady.
Скрыть текст
      6. Жейдедегі дақ
      Лэрри кездесуге өзінің әкесінің жейдесін кимекші болады. Бірақ, әкесі оған киюге рұқсат бермеді. Лэрри бұл жейдені кигенде тұрған ештеңе жоқ деп санады. Ол оны бір рет қана киеді. Ол өзінің қызына жақсы әсер қалдырғысы келді. Онымен кездесуде болған қыз - Джулия. Джулия Лэрриге оның киінгені оған ұнайды деп айтты. Ол бұны естіп, өте қуанышты болды. Оған оның әкесінің не деп айтатыны бәрі бір болды. Ең бастысы, оған маңызды болғаны оның Джулияға ұнағаны. Лэрри бургер жеді. Оның жейдесіне бургердің тұздығы тамып кетті. Ол оны байқамады, себебі ол Джулидің жүзіне қарап отырды. «Лэрри, сен жейдеңді былғадың», – деп күлді ол. Лэрри даққа қарады. Ол оның әкесімен жағымсыз жағдай туатынын білді. Дегенмен бұл қорқынышты емес, себебі Джулиге күлкілі болды.

      6. Jeidedegı daq
      Lerri kezdesuge özınıŋ äkesınıŋ jeidesın kimekşı bolady. Bıraq, äkesı oğan kiuge rūqsat bermedı. Lerri būl jeidenı kigende tūrğan eşteŋe joq dep sanady. Ol ony bır ret qana kiedı. Ol özınıŋ qyzyna jaqsy äser qaldyrğysy keldı. Onymen kezdesude bolğan qyz - Djulia. Djulia Lerrige onyŋ kiıngenı oğan ūnaidy dep aitty. Ol būny estıp, öte quanyşty boldy. Oğan onyŋ äkesınıŋ ne dep aitatyny bärı bır boldy. Eŋ bastysy, oğan maŋyzdy bolğany onyŋ Djuliağa ūnağany. Lerri burger jedı. Onyŋ jeidesıne burgerdıŋ tūzdyğy tamyp kettı. Ol ony baiqamady, sebebı ol Djulidıŋ jüzıne qarap otyrdy. «Lerri, sen jeideŋdı bylğadyŋ», – dep küldı ol. Lerri daqqa qarady. Ol onyŋ äkesımen jağymsyz jağdai tuatynyn bıldı. Degenmen būl qorqynyşty emes, sebebı Djulige külkılı boldy.
Скрыть текст
      7. Көйлек сатып алу
      Джэнис би кешіне көйлек сатып алғысы келді. Ол өзінің анасымен дүкенге барғысы келді. Оның анасы сән журналына мақалалар жазды. Оның талғамы жақсы еді, бірақ оның өз қызымен бірге дүкен аралауға уақыты болмады. Ол көйлек сатып алуға қызымен бірге күйеуін жіберді. Джэнис өзінің әкесін жақсы көреді, бірақ ол онымен киім сатып алуға барғанды ұнатпады. Ол әрқашан да көп жүргеннен шаршап қалады. Ол әрқашан да киімге қарағаннан мезі болады. Оған Джэниске ұнаған киімдер ешқашан да ұнамады. Ол әрқашан оның көйлегін өте қысқа, әрі ашық деп санайды. Джэнис өзінің әкесін дәстүрлі адам санайды. Өзімнің әкеммен киім сатып алуға бару жалғыз барғаннан да жаман.

      7. Köilek satyp alu
      Djenis bi keşıne köilek satyp alğysy keldı. Ol özınıŋ anasymen dükenge barğysy keldı. Onyŋ anasy sän jurnalyna maqalalar jazdy. Onyŋ talğamy jaqsy edı, bıraq onyŋ öz qyzymen bırge düken aralauğa uaqyty bolmady. Ol köilek satyp aluğa qyzymen bırge küieuın jıberdı. Djenis özınıŋ äkesın jaqsy köredı, bıraq ol onymen kiım satyp aluğa barğandy ūnatpady. Ol ärqaşan da köp jürgennen şarşap qalady. Ol ärqaşan da kiımge qarağannan mezı bolady. Oğan Djeniske ūnağan kiımder eşqaşan da ūnamady. Ol ärqaşan onyŋ köilegın öte qysqa, ärı aşyq dep sanaidy. Djenis özınıŋ äkesın dästürlı adam sanaidy. Özımnıŋ äkemmen kiım satyp aluğa baru jalğyz barğannan da jaman.
Скрыть текст
      8. Колледжді таңдау
      Колледжді таңдау кезінде көптеген заттарды ескеру қажет. Орналасу орны маңызды. Адамдардың типі маңызды. Колледждің қоғамдық немесе жеке екендігі маңызды. Студенттердің саны маңызды. Колледждің танымалдылығы маңызды. Джессика Тривуд университеті мен Сансет колледжі арасында таңдау жасауда. Тривуд университеті оның үйіне жақын орналасқан. Бұл оған ұнайды. Тривуд университеті - жеке университет. Бұл оның қымбат екенін білдіреді. Джессикаға бұл ұнамайды. Сансет колледжі айтарлықтай арзанырақ, алайда оның беделі Тривуд университетінің беделіндей жақсы емес. Джессикаға оңай емес шешім қабылдау керек.

      8. Kolejdı taŋdau
      Kolejdı taŋdau kezınde köptegen zattardy eskeru qajet. Ornalasu orny maŋyzdy. Adamdardyŋ tipı maŋyzdy. Kolejdıŋ qoğamdyq nemese jeke ekendıgı maŋyzdy. Studentterdıŋ sany maŋyzdy. Kolejdıŋ tanymaldylyğy maŋyzdy. Djessika Trivud universitetı men Sanset kolejı arasynda taŋdau jasauda. Trivud universitetı onyŋ üiıne jaqyn ornalasqan. Būl oğan ūnaidy. Trivud universitetı - jeke universitet. Būl onyŋ qymbat ekenın bıldıredı. Djessikağa būl ūnamaidy. Sanset kolejı aitarlyqtai arzanyraq, alaida onyŋ bedelı Trivud universitetınıŋ bedelındei jaqsy emes. Djessikağa oŋai emes şeşım qabyldau kerek.
Скрыть текст
      9. Әкелер мерекесіне арналған сыйлық
      Карл - әке. Биыл ол өз туғандарына әкелер мерекесіне ешқандай сыйлық алмаңдар деп айтты. Негізінде ол сыйлық алғысы келеді. Ол өз отбасы оны қаншалықты жақсы білетінін тексермек болды. Карлдың әйелі оны жақсы біледі. Ақыр аяғында ол оған сыйлық сатып алды. Ол оған қол сағат сыйлады. Карлдың қызы да оны жақсы біледі . Ол оған сирек кездесетін үстел алып берді. Карлдың ұлы оны жақсы білмейді екен. Ол оған расымен де ештеңе керек емес деп ойлаған екен. «Ұлым, мен сендерді тексерген едім», - деді Карл. Оның ұлы бір түрлі ыңғайсызданып қалды. «Ал мен сені құшақтасам қалай болады?» - деп сұрады ол Карлдан. Карл құшағын жайды. Әке үшін ең үлкен сыйлық - ұлының құшағы.

      9. Äkeler merekesıne arnalğan syilyq
      Karl - äke. Biyl ol öz tuğandaryna äkeler merekesıne eşqandai syilyq almaŋdar dep aitty. Negızınde ol syilyq alğysy keledı. Ol öz otbasy ony qanşalyqty jaqsy bıletının teksermek boldy. Karldyŋ äielı ony jaqsy bıledı. Aqyr aiağynda ol oğan syilyq satyp aldy. Ol oğan qol sağat syilady. Karldyŋ qyzy da ony jaqsy bıledı . Ol oğan sirek kezdesetın üstel alyp berdı. Karldyŋ ūly ony jaqsy bılmeidı eken. Ol oğan rasymen de eşteŋe kerek emes dep oilağan eken. «Ūlym, men senderdı teksergen edım», - dedı Karl. Onyŋ ūly bır türlı yŋğaisyzdanyp qaldy. «Al men senı qūşaqtasam qalai bolady?» - dep sūrady ol Karldan.Karl qūşağyn jaidy. Äke üşın eŋ ülken syilyq - ūlynyŋ qūşağy.
Скрыть текст
      10. Жабыстырма коллекциясы
      Әйел 10 жылдан бері жабыстырмаларды жинайды. Онда он мыңнан астам жабыстырма бар. Ол оларды кітапшада сақтайды. Кітапшаны сенімді жерде сақтайды. Ол оның бүлінгенін қаламайды. Онда әртүрлі жабыстырмалар бар, арзаны да, қымбаты да, жылтыры да бар. Тіпті иісі шығатын жабыстырмалар да бар. Онда жануарлары бар жабыстырмалар да бар. Фильмнен алынған оқиғалары бар жабыстырмалар да бар. Онда 3D форматтағы жабыстырмалар да бар. Үлкен, кішкентай түрлері бар. Онда жарық шағылыстыратын жабыстырмалар да бар. Қызықсыз жабыстырмалар да бар. Онда шынымен де керім жабыстырмалар да бар. Ол жабыстырма жинауды ешқашан тоқтатпайды. Өзінің жинаған коллекциясын балаларына береді.

      10. Jabystyrma koleksiasy
      Äiel 10 jyldan berı jabystyrmalardy jinaidy. Onda on myŋnan astam jabystyrma bar. Ol olardy kıtapşada saqtaidy. Kıtapşany senımdı jerde saqtaidy. Ol onyŋ bülıngenın qalamaidy. Onda ärtürlı jabystyrmalar bar, arzany da, qymbaty da, jyltyry da bar. Tıptı iısı şyğatyn jabystyrmalar da bar. Onda januarlary bar jabystyrmalar da bar. Filmnen alynğan oqiğalary bar jabystyrmalar da bar. Onda 3D formattağy jabystyrmalar da bar. Ülken, kışkentai türlerı bar. Onda jaryq şağylystyratyn jabystyrmalar da bar. Qyzyqsyz jabystyrmalar da bar. Onda şynymen de kerım jabystyrmalar da bar. Ol jabystyrma jinaudy eşqaşan toqtatpaidy. Özınıŋ jinağan koleksiasyn balalaryna beredı.
Скрыть текст
      11. Жуындыдан шыққан бозбала
      Эл душ қабылдауды ұнатпайды. Ол мұны уақытты босқа жұмсау деп санайды. Оның орнына ол ермек үшін бірдеңе жасай алар еді. Ол өз терісінде суды сезінуді ұнатпайды. Ол душ қабылдаған кезде, тері тез тырысып қалады деп санайды. Сондай-ақ оған суды бекер төгу де ұнамайды. Калифорнияда құрғақшылық. Эл қоршаған ортаның мәселесі үшін де өте мазасызданады. Ата-анасы оған: «Егер жуынбайтын болсаң, бүкіл достарыңды жоғалтып аласың», - дейді. Шындығында, Эл өзінің екі досын жоғалтып алды. Олар оған: «Бұдан былай сенімен қатар жүре алмаймыз», - деді. Мектепте оны «Жуындыдан шыққан бозбала», - деп атайды. Эл қарсы емес. Оған қандай да бір лақап атының болғаны да ұнайды.

      11. Juyndydan şyqqan bozbala
      El duş qabyldaudy ūnatpaidy. Ol mūny uaqytty bosqa jūmsau dep sanaidy. Onyŋ ornyna ol ermek üşın bırdeŋe jasai alar edı. Ol öz terısınde sudy sezınudı ūnatpaidy. Ol duş qabyldağan kezde, terı tez tyrysyp qalady dep sanaidy. Sondai-aq oğan sudy beker tögu de ūnamaidy. Kaliforniada qūrğaqşylyq. El qorşağan ortanyŋ mäselesı üşın de öte mazasyzdanady. Ata-anasy oğan: «Eger juynbaityn bolsaŋ, bükıl dostaryŋdy joğaltyp alasyŋ», - deidı. Şyndyğynda, El özınıŋ ekı dosyn joğaltyp aldy. Olar oğan: «Būdan bylai senımen qatar jüre almaimyz», - dedı. Mektepte ony «Juyndydan şyqqan bozbala», - dep ataidy. El qarsy emes. Oğan qandai da bır laqap atynyŋ bolğany da ūnaidy.
Скрыть текст
      12. Аквариумді тамашалау
      Трейси жүзгенді ұнатады. Ол су жануарларын жақсы көреді. Оның достары аквариумге екі билет беріп, оны таңқалдырды. Ол қатты қуанды. Ол аквариумге өзімен бірге фотоаппарат ала барды. Ол көп сурет түсіруге дайындалып барды. Ол балықтың жиырма бес түрін көрді. Ол китті көрді. Тасбақаны да көрді. Ол теңіз балдырлары мен орамжапырақтарын көрді. Ол тұтасқанат пен сегізаяқты көрді. Ол китті ерекше жақсы көретін. Ол киттерді сүйкімді, әрі мейірімді деп ойлайды. Ол сыйлықтар дүкенінен суреттерге жақтаушалар сатып алды. Бұл жақтаушаларда кішкентай киттердің суреті болды. Бұл бір керемет күн болды!

      12. Akvariumdı tamaşalau
      Treisi jüzgendı ūnatady. Ol su januarlaryn jaqsy köredı. Onyŋ dostary akvariumge ekı bilet berıp, ony taŋqaldyrdy. Ol qatty quandy. Ol akvariumge özımen bırge fotoaparat ala bardy. Ol köp suret tüsıruge daiyndalyp bardy. Ol balyqtyŋ jiyrma bes türın kördı. Ol kittı kördı. Tasbaqany da kördı. Ol teŋız baldyrlary men oramjapyraqtaryn kördı. Ol tūtasqanat pen segızaiaqty kördı. Ol kittı erekşe jaqsy köretın. Ol kitterdı süikımdı, ärı meiırımdı dep oilaidy. Ol syilyqtar dükenınen suretterge jaqtauşalar satyp aldy. Būl jaqtauşalarda kışkentai kitterdıŋ suretı boldy. Būl bır keremet kün boldy!
Скрыть текст
      13. Жол жүру кезінде жүрегі айнитын адам
      Эндрю ұшақпен ұшқанды жақсы көтереді. Ұшақ ұшқанда оның жүрегі айнымайды. Ол автокөлікпен жүргенді ұнатпайды. Егер ол автокөлікпен жарты сағаттай жүрсе, жүрегі айни бастайды. Әсіресе ол қоғамдық көлікпен жүргенді ұнатпайды. Оның басы айнала бастайды. Оның тілегі жол жүргенде жүрек айнудан арылу. Ол көңіл көтеру үшін ұйымдастырылатын көлік жарыстарына да қатыса алмайды. Досы оны Лас-Вегасқа барып келуге шақырды. Эндрюдің жоқ деуіне тура келді. Оның барғысы-ақ келіп еді, бірақ ол жол бойы құсар еді.

      13. Jol jüru kezınde jüregı ainityn adam
      Endrü ūşaqpen ūşqandy jaqsy köteredı. Ūşaq ūşqanda onyŋ jüregı ainymaidy. Ol avtokölıkpen jürgendı ūnatpaidy. Eger ol avtokölıkpen jarty sağattai jürse, jüregı aini bastaidy. Äsırese ol qoğamdyq kölıkpen jürgendı ūnatpaidy. Onyŋ basy ainala bastaidy. Onyŋ tılegı jol jürgende jürek ainudan arylu. Ol köŋıl köteru üşın ūiymdastyrylatyn kölık jarystaryna da qatysa almaidy. Dosy ony Las-Vegasqa baryp keluge şaqyrdy. Endrüdıŋ joq deuıne tura keldı. Onyŋ barğysy-aq kelıp edı, bıraq ol jol boiy qūsar edı.
Скрыть текст
      14. Жабық есік алдында
      Бетти өз үйінің есігінің алдында тұрды. Ол үшін бүгін ұзақ күн болды. Ол ұйықтап алғысы келді. Ол сөмкесінен кілтін іздей бастады. Ол оны таба алмады. Ол кілтін мектепте тастап кеткенін түсінді. Енді мектепті жауып тастады. Ол енді кілтті ертең ғана ала алады. Ол есікті қақты, ешкім жауап бермеді. Ол көрші бөлмеде тұратын көршісіне телефон шалды. «Тыңдашы, сен бүгін үйге қашан келесің?» - деп сұрады Бетти. «Ертең таңертең», - деді көршісі. Бетти басқа көршісіне телефон шалды.Бір кезде Беттидің телефоны өшіп қалды, батарейкасы отырып қалған екен.Оның есі шықты. Ол өзінің көршісінің үйіне барып қонуды шешті.

      14. Jabyq esık aldynda
      Betti öz üiınıŋ esıgınıŋ aldynda tūrdy. Ol üşın bügın ūzaq kün boldy. Ol ūiyqtap alğysy keldı. Ol sömkesınen kıltın ızdei bastady. Ol ony taba almady. Ol kıltın mektepte tastap ketkenın tüsındı. Endı mekteptı jauyp tastady. Ol endı kılttı erteŋ ğana ala alady. Ol esıktı qaqty, eşkım jauap bermedı. Ol körşı bölmede tūratyn körşısıne telefon şaldy. «Tyŋdaşy, sen bügın üige qaşan kelesıŋ?» - dep sūrady Betti. «Erteŋ taŋerteŋ», - dedı körşısı. Betti basqa körşısıne telefon şaldy.Bır kezde Bettidıŋ telefony öşıp qaldy, batareikasy otyryp qalğan eken.Onyŋ esı şyqty. Ol özınıŋ körşısınıŋ üiıne baryp qonudy şeştı.
Скрыть текст
      15. Емтиxан алдындағы қобалжу
      Миа бағаларының салдарынан уайымдап жүр. Минус ол үшін жаман. Миаға математика пәнінен минус бес деген баға қойды. Оның қорытынды бағасы бес болу үшін,оған емтиxанды жақсы тапсыру керек. Ол көп дайындалатындықтан өзін жақсы тапсырып шығатынына сенімді. Ол өзіне-өзі тым сенімді болғысы келмейді. Емтиxан қиын болып шықты. Әр оқушы кем дегенде екі сұраққа жауап бере алмады. Аз уақыт ішінде жауап беретін сұрақтар көп болды. Миа бір-екі сұрақты жауапсыз қалдырды. Ол қапа болды. Минус бес қорытынды бағаға әсер етуі мүмкін. Онда математикадан тоғызыншы сыныптан кейін тек бес болған.

      15. Emtihan aldyndağy qobalju
      Mia bağalarynyŋ saldarynan uaiymdap jür. Minus ol üşın jaman. Miağa matematika pänınen minus bes degen bağa qoidy. Onyŋ qorytyndy bağasy bes bolu üşın,oğan emtihandy jaqsy tapsyru kerek. Ol köp daiyndalatyndyqtan özın jaqsy tapsyryp şyğatynyna senımdı. Ol özıne-özı tym senımdı bolğysy kelmeidı. Emtihan qiyn bolyp şyqty. Är oquşy kem degende ekı sūraqqa jauap bere almady. Az uaqyt ışınde jauap beretın sūraqtar köp boldy. Mia bır-ekı sūraqty jauapsyz qaldyrdy. Ol qapa boldy. Minus bes qorytyndy bağağa äser etuı mümkın. Onda matematikadan toğyzynşy synyptan keiın tek bes bolğan.
Скрыть текст
      16. Гавайға тегін сапар шегу
      Элизабеттің әрқашанда саяхатқа шыққысы келген. Ол ұшақпен ұшып көрген емес. Ол кемемен де жүзген емес. Ол пойызбен ғана жүрді. Ол автокөлікпен де жүріп көрген емес. Ол өзіне керектің бәрі қасынан табылатын жерде өмір сүрді. Элизабеттің арманы - Гавайды көріп қайту. Ол Гавайды керемет деп ойлайды. Барлық жағалау мен түсі ол үшін керемет болып көрінеді. Ол бір күні «Гавайға тегін баруға болатын, лотеряға қатысыңыз», - деген хабарландыруды көрді. Ол өзінің атын бір парақ қағазға жазды. Ол оны үлкен жәшікке салды. Онда көп қағаздар жатты. Ол өзін жеңімпаз боламын деп ойлаған жоқ. Оған телефонмен қоңырау шалып айтқанда, үлкен тосын сый болды. «Сәлем, Лиз, құттықтаймыз! Сіз жаңа ғана Гавайға саяхатты ұтып алдыңыз!» - деді бір ер адам. Элизабет бақыттан секіре бастады.

      16. Gavaiğa tegın sapar şegu
      Elizabettıŋ ärqaşanda saiahatqa şyqqysy kelgen. Ol ūşaqpen ūşyp körgen emes. Ol kememen de jüzgen emes. Ol poiyzben ğana jürdı. Ol avtokölıkpen de jürıp körgen emes. Ol özıne kerektıŋ bärı qasynan tabylatyn jerde ömır sürdı. Elizabettıŋ armany - Gavaidy körıp qaitu. Ol Gavaidy keremet dep oilaidy. Barlyq jağalau men tüsı ol üşın keremet bolyp körınedı. Ol bır künı «Gavaiğa tegın baruğa bolatyn, loteräğa qatysyŋyz», - degen habarlandyrudy kördı. Ol özınıŋ atyn bır paraq qağazğa jazdy. Ol ony ülken jäşıkke saldy. Onda köp qağazdar jatty. Ol özın jeŋımpaz bolamyn dep oilağan joq. Oğan telefonmen qoŋyrau şalyp aitqanda, ülken tosyn syi boldy. «Sälem, Liz, qūttyqtaimyz! Sız jaŋa ğana Gavaiğa saiahatty ūtyp aldyŋyz!» - dedı bır er adam. Elizabet baqyttan sekıre bastady.
Скрыть текст
      17. Тамақтанып алып, ақысын төлемеу
      Крис - даяшы. Ол тұтынушыларды қарсы алады. Ол адамдарға тағам әкеледі. Адамдардан тапсырыс алады. Шотта көрсетілген сома бойынша ақша жинайды. Ол дәмхананы тазалайды. Кейде адамдар тамақтанып алып, ақысын төлемейді. Кейде адамдар осылай істеуге тырысатыны Криске ескертілген. Мұндай жағдайды болдырмау оған тапсырылған. Бір күні Крис екі тұтынушының дәмханадан шығып, жүгіріп бара жатқандарын көрді. Крис олардың соңынан жүгіріп шықты. «Әй, кері қайтыңдар», - деді Крис. «Біз не істеп қойдық?» - деп сұрады олар. «Екеуіңіз тағамның ақысын төлемедіңіздер!» - деп айқайлады Крис. «Қалайша? Біз төледік. Кім бірінші жүгіретінін білу үшін жүгіріп бара жатырмыз», - деді біреуі. Крис қызарып кетті. Ол ыңғайсызданды. Ол қайтадан дәмханаға қарай кетті. Ақша төленбеген екен. Олар оны алдапты.

      17. Tamaqtanyp alyp, aqysyn tölemeu
      Kris - daiaşy. Ol tūtynuşylardy qarsy alady. Ol adamdarğa tağam äkeledı. Adamdardan tapsyrys alady. Şotta körsetılgen soma boiynşa aqşa jinaidy. Ol dämhanany tazalaidy. Keide adamdar tamaqtanyp alyp, aqysyn tölemeidı. Keide adamdar osylai ısteuge tyrysatyny Kriske eskertılgen. Mūndai jağdaidy boldyrmau oğan tapsyrylğan. Bır künı Kris ekı tūtynuşynyŋ dämhanadan şyğyp, jügırıp bara jatqandaryn kördı. Kris olardyŋ soŋynan jügırıp şyqty. «Äi, kerı qaityŋdar», - dedı Kris. «Bız ne ıstep qoidyq?» - dep sūrady olar. «Ekeuıŋız tağamnyŋ aqysyn tölemedıŋızder!» - dep aiqailady Kris. «Qalaişa? Bız töledık. Kım bırınşı jügıretının bılu üşın jügırıp bara jatyrmyz», - dedı bıreuı. Kris qyzaryp kettı. Ol yŋğaisyzdandy. Ol qaitadan dämhanağa qarai kettı. Aqşa tölenbegen eken. Olar ony aldapty.
Скрыть текст
      18. Жергілікті жаңалықтар
      Әйел жергілікті жаңалықты күнде көреді. Оны күнде теледидардан көрсетеді. Кешкі алтыда екінші каналдан көрсетеді. Жаңалықтардан көптеген заттарды айтады. Жолдағы қозғалыстар мен ауа райы туралы репортаждар бар. Ұрлық, кіс өлтіру туралы ақпараттарды да айтады. Сонымен қатар таңғаларлық адамдар жайлы ақпарат та береді. Әйелге жаңалық тыңдаған ұнайды. Оған әлемде не болып жатқанын білу қызықты. Ертең күн ыстық болады. Ауа райы температурасы 38-қа дейін көтеріледі. Ол ертең жеңі жоқ жейдесін киетін шығар. Сол маңайда қылмыскер жүр. Ол сақтықпен жүреді.

      18. Jergılıktı jaŋalyqtar
      Äiel jergılıktı jaŋalyqty künde köredı. Ony künde teledidardan körsetedı. Keşkı altyda ekınşı kanaldan körsetedı. Jaŋalyqtardan köptegen zattardy aitady. Joldağy qozğalystar men aua raiy turaly reportajdar bar. Ūrlyq, kıs öltıru turaly aqparattardy da aitady. Sonymen qatar taŋğalarlyq adamdar jaily aqparat ta beredı. Oğan jaŋalyq tyŋdağan ūnaidy. Äielge älemde ne bolyp jatqanyn bılu qyzyqty. Erteŋ kün ystyq bolady. Aua raiy temperaturasy 38-qa deiın köterıledı. Ol erteŋ jeŋı joq jeidesın kietın şyğar. Sol maŋaida qylmysker jür. Ol saqtyqpen jüredı.
Скрыть текст
      19. Жаңа және бұрынғы қыз
      Беннің жаңа құрбысы бар. Есімі Холли. Холли арық болатын, ол кітап оқығанды жақсы көреді. Шаштары - жирен. Көзілдірігі қалың. Ол жақсы қыз. Өзінің отбасын жақсы көреді. Семіз мысығы бар. Беннің бұрынғы Марианна деген құрбысынан айырмашылығы зор. Марианна - даурықпа. Ол теледидарды көргенді ұнатады. Ол адамдардың көзінше кекіреді. Кей кездері ол жаман. Оның ақшасы көп. Бен бір кездері оны жақсы көретін. Басында ол сондай таңғаларлық еді. Бен оның оған үйлеспейтінін түсінді. Үйлесетіні Холли болды. Оның бір күні Холлиге үйленуі де мүмкін.

      19. Jaŋa jäne būrynğy qyz
      Bennıŋ jaŋa qūrbysy bar. Esımı Holi. Holi aryq bolatyn, ol kıtap oqyğandy jaqsy köredı. Şaştary - jiren. Közıldırıgı qalyŋ. Ol jaqsy qyz. Özınıŋ otbasyn jaqsy köredı. Semız mysyğy bar. Bennıŋ būrynğy Marianna degen qūrbysynan aiyrmaşylyğy zor. Marianna - dauryqpa. Ol teledidardy körgendı ūnatady. Ol adamdardyŋ közınşe kekıredı. Kei kezderı ol jaman. Onyŋ aqşasy köp. Ben bır kezderı ony jaqsy köretın. Basynda ol sondai taŋğalarlyq edı. Ben onyŋ oğan üilespeitının tüsındı. Üilesetını Holi boldy. Onyŋ bır künı Holige üilenuı de mümkın.
Скрыть текст
      20. Бөлмелестер
      Марияның бөлмесінде үш көршісі болды. Олармен тұру қиын болды. Ол бәрі орнына келеді деп санады. Ол қателесіпті. Қыздардың бірі салақ еді. Ол ыдыс жумайтын. Ол киімін еденге шашып тастайтын. Ол тамақты үстелге төге беретін. Басқа қыз жаман болды. Ол Марияға көптеген жаман нәрселер айтты. Үшінші қыз қызық болды. Күнде таңертең бір әнді қайталап айта беретін. Ол тамақты сүлгіден жейтін. Ол күн сайын бір сағат бойы құстарға қарап отыратын. Мария көршілерінің осындай болатынын білмеді. Ол көшіп кетуге бел буды.

      20. Bölmelester
      Marianyŋ bölmesınde üş körşısı boldy. Olarmen tūru qiyn boldy. Ol bärı ornyna keledı dep sanady. Ol qatelesıptı. Qyzdardyŋ bırı salaq edı. Ol ydys jumaityn. Ol kiımın edenge şaşyp tastaityn. Ol tamaqty üstelge töge beretın. Basqa qyz jaman boldy. Ol Mariağa köptegen jaman närseler aitty. Üşınşı qyz qyzyq boldy. Künde taŋerteŋ bır ändı qaitalap aita beretın. Ol tamaqty sülgıden jeitın. Ol kün saiyn bır sağat boiy qūstarğa qarap otyratyn. Maria körşılerınıŋ osyndai bolatynyn bılmedı. Ol köşıp ketuge bel budy.
Скрыть текст


В подготовке текстов на казахском языке участвовали пользователи сайта sozdik.kz:
Рахат Уйсымбаев, Акжайык Сабырбаева, Аяулым Орынгали, Еркежан Каймоллаева, Арайлым Тлеуова, Арайлым Токтаубаева, Аслан Бисенов, Мира Сембайкызы, Алтынгуль Кептербаева, Гульнар Абдраимова, Максат Маликов, Раушан Муталипова, Акнур Жунусова, Алия Отеш, Гульзайнаб Сисенова, Жандос Бақытбекұлы, Меруерт Сарбасова и другие.
Корректор текстов на казахском языке: Атлас Кудайбергенова



©  Татьяна Валяева   2007–2021
http://kaz-tili.kz/
 <<  Книга для чтения Вернуться к началу Лёгкие истории. Том 1, стр.1  >> 


Присоединиться в Фейсбуке   ВКонтакте                  Цвета текста на сайте - значение                  E-mail: kaz-tili@yandex.ru                  Гостевая книга