Казахский язык
Главная
Существительные
Послелоги
Прилагательные
Числительные
Местоимения
Наречия, Союзы
Личные окончания
Глаголы
Вспомогательные глаголы
Причастия
 Деепричастия
Модальность
Предложения
  Проверь себя!
  Упражнения
   Грамматика детям
   Учим всей семьёй
 Видео
  Разговорник
Пословицы
  Книга для чтения
С казахским не шутят?
Сказки
Песни
Статьи
Словарь
Ссылки и др.
Автор сайта
Суперлёг. чтение
  1. 1  
  2. 1  
  1. 2  
  2. 2  
  1. 3  
  2. 3  
  1. 4  
  1. 5  

Каталог тем
Лёг.истор.
  1. 1  
  1. 2  
  1. 3  
  1. 4  
  1. 5  
  1. 6  
  1. 7  
 Истории о детях
  1. 1  
  2. 1  
  1. 2  
  2. 2  
  1. 3  
  2. 3  
  1. 4  
  2. 4  
  1. 5  
  2. 5  
  2. 6  
  2. 7  
 Занимательное чтение
  1. 1  
  2. 1  
  3. 1  
  1. 2  
  2. 2  
  3. 2  
  1. 3  
  2. 3  
  3. 3  
  1. 4  
  2. 4  
  3. 4  
  1. 5  
  2. 5  
  3. 5  

Продвинутый уровень
 Казахский по уровням
  1. 1  
  2. 1  
  3. 1  
  4. 1  
  5. 1  
  1. 2  
  2. 2  
  3. 2  
  4. 2  
  5. 2  
  1. 3  
  2. 3  
  3. 3  
  4. 3  
  5. 3  
  1. 4  
  2. 4  
  3. 4  
  4. 4  
  5. 4  
  1. 5  
  2. 5  
  3. 5  
  4. 5  
  5. 5  
  2. 6  
  3. 6  
 Лёгкое чтение
  1. 1  
  2. 1  
  3. 1  
  1. 2  
  2. 2  
  3. 2  
  1. 3  
  2. 3  
  3. 3  
  1. 4  
  2. 4  
  1. 5  
  2. 5  
 Короткие истории
  1. 1  
  2. 1  
  3. 1  
  1. 2  
  2. 2  
  3. 2  
  1. 3  
  2. 3  
  3. 3  
  1. 4  
  2. 4  
  1. 5  
  2. 5  
 Кирил/Latyn 

Лёгкие истории (Easy Stories)

Страница 6
Грамматика казахского языка. Просто о сложном

Автор идеи, составитель и переводчик текстов
с английского языка на русский: Андрей Краснов

      101. Құдайға жақсы адамдар қажет
      Құдай о дүниеге жақсы адамдарды алады. Ол өзінің жанында жақсы адамдардың болғанын қалайды. Ол жаман адамдарды Жерде қалдырады. Ол өзінің айналасында жаман адамдардың болғанын қаламайды. Оларға жаман қылықтарын Жерде жүзеге асыруға мүмкіндік береді. Олар қайтыс болған соң, оларды шайтанға жібереді. Шайтан оларға күнде жұмыс істетеді. Олар үлкен оттың қасында жұмыс істейді. Олар әрқашан оттың жанында болады. Олар оттың жалынына төзеді. Шайтан оларға қара көмірдің ауыр шелектерін тасытқызады. Олар көмірді отқа тастайды. Олар көмірді үлкен отқа тастайды. Кейін тағы да үлкен шелектерді көмірге толтырады. Оларға су ішу үшін ешқашан уақыт бермейді. Тіпті демалуға да уақыт бермейді.

      101. Qūdaiğa jaqsy adamdar qajet
      Qūdai o düniege jaqsy adamdardy alady. Ol özınıŋ janynda jaqsy adamdardyŋ bolğanyn qalaidy. Ol jaman adamdardy Jerde qaldyrady. Ol özınıŋ ainalasynda jaman adamdardyŋ bolğanyn qalamaidy. Olarğa jaman qylyqtaryn Jerde jüzege asyruğa mümkındık beredı. Olar qaitys bolğan soŋ, olardy şaitanğa jıberedı. Şaitan olarğa künde jūmys ıstetedı. Olar ülken ottyŋ qasynda jūmys ısteidı. Olar ärqaşan ottyŋ janynda bolady. Olar ottyŋ jalynyna tözedı. Şaitan olarğa qara kömırdıŋ auyr şelekterın tasytqyzady. Olar kömırdı otqa tastaidy. Olar kömırdı ülken otqa tastaidy. Keiın tağy da ülken şelekterdı kömırge toltyrady. Olarğa su ışu üşın eşqaşan uaqyt bermeidı. Tıptı demaluğa da uaqyt bermeidı.
Скрыть текст
      102. Мәселе ақшада емес
      Ағайындылар бір бірімен сөйлеспейді. Олар ренжісіп қалған. Олардың ренжіскеніне көп болды. Реніш ақша үшін болды. Ақша адамдарды кейде бақытты, кейде бақытсыз етуі мүмкін. Ақша адамдарды біріктіруі мүмкін, бір бірінен ажыратуы мүмкін. Адамдарды бір бірінен ажырату үшін көп ақша қажет емес. Екі ағайынды 100 доллар үшін ренжісті. Бар жоғы 100 доллар. Екеуінің айтқаны: "Мәселе ақшада емес. Мәселе, дұрыс ұстанымда", - деді. Дұрыс ұстаным - өмірдің қағидасы. Шындықты айту - ол қағида. Жұмысқа бар ынтамен берілу - бұл қағида. Бірақ ағайындылар шындықты айтпады. Мәселе - қағидада емес, мәселе ақшада еді.

      102. Mäsele aqşada emes
      Ağaiyndylar bır bırımen söilespeidı. Olar renjısıp qalğan. Olardyŋ renjıskenıne köp boldy. Renış aqşa üşın boldy. Aqşa adamdardy keide baqytty, keide baqytsyz etuı mümkın. Aqşa adamdardy bırıktıruı mümkın, bır bırınen ajyratuy mümkın. Adamdardy bır bırınen ajyratu üşın köp aqşa qajet emes. Ekı ağaiyndy 100 dollar üşın renjıstı. Bar joğy 100 dollar. Ekeuınıŋ aitqany: "Mäsele aqşada emes. Mäsele, dūrys ūstanymda", - dedı. Dūrys ūstanym - ömırdıŋ qağidasy. Şyndyqty aitu - ol qağida. Jūmysqa bar yntamen berılu - būl qağida. Bıraq ağaiyndylar şyndyqty aitpady. Mäsele - qağidada emes, mäsele aqşada edı.
Скрыть текст
      103. Үйі жоқ адам
      Ол үйі жоқ адам еді. Ол тоңып дірілдеді. Ол саябақта орындықта отыр еді. Жанында тақтайша тұр. Тақтайшада: «Мені жұмысқа алыңдаршы. Менің үйім жоқ» деп жазылған. Адамдар жанынан өтіп жатты. Адамдар оны елемеді. Ол лас , кәрі көрінетін. Мына адам қалай жұмыс істей алады? Жұмыс істеу үшін тым кәрі ,әрі лас. Оған жуыну керек. Оған тамақ керек. Бір әйел тоқтап, қасына отырды. Әйел өзінің бір шіркеуде істейтінін айтты. Әйел оның өзімен бірге жүруін өтінді. Екеуі орындарынан тұрды. Ол сол әйелмен шіркеуге кетті. Шіркеуде жылы болатын. Ыстық тамақтың иісі шығып тұр. Әйел: «Біздің шіркеу сізге көмектеседі», - деді.

      103. Üiı joq adam
      Ol üiı joq adam edı. Ol toŋyp dırıldedı. Ol saiabaqta oryndyqta otyr edı. Janynda taqtaişa tūr. Taqtaişada: «Menı jūmysqa alyŋdarşy. Menıŋ üiım joq» dep jazylğan. Adamdar janynan ötıp jatty. Adamdar ony elemedı. Ol las , kärı körınetın. Myna adam qalai jūmys ıstei alady? Jūmys ısteu üşın tym kärı ,ärı las. Oğan juynu kerek. Oğan tamaq kerek. Bır äiel toqtap, qasyna otyrdy. Äiel özınıŋ bır şırkeude ısteitının aitty. Äiel onyŋ özımen bırge jüruın ötındı. Ekeuı oryndarynan tūrdy. Ol sol äielmen şırkeuge kettı. Şırkeude jyly bolatyn. Ystyq tamaqtyŋ iısı şyğyp tūr. Äiel: «Bızdıŋ şırkeu sızge kömektesedı», - dedı.
Скрыть текст
      104. Шыдамды ана
      Мей анасымен хабарласты. Оның анасы Қытайда тұратын. Қытай алыс. Анасы 50 жаста. Анасының көп достары бар. Бірақ ол қызын сағынатын. Мей Америкада тұрады. Ол мейрамханада даяшы болып жұмыс істейді. Бұл қытай мейрамханасы. "Менің не айтатынымды тапшы, анашым?" - деді Мей. "Мен жақсы адамды кездестірдім". Анасы өзінің қуанышты екенін айтты. "Сен оған тұрмысқа шығасың ба?"-деп сұрады. Ол Мейдің тұрмысқа шыққанын қалады. Ол немерелерінің болғанын қалады. Немерелерін отаны Қытайға алып келгенін қалады "Шыдамды бол", - деді Мей. "Біз өткен айда таныстық. Бірақ ол өте жақсы адам". Анасы: "Жарайды, мен шыдамды боламын. Бірақ тездет!" – деді.

      104. Şydamdy ana
      Mei anasymen habarlasty. Onyŋ anasy Qytaida tūratyn. Qytai alys. Anasy 50 jasta. Anasynyŋ köp dostary bar. Bıraq ol qyzyn sağynatyn. Mei Amerikada tūrady. Ol meiramhanada daiaşy bolyp jūmys ısteidı. Būl qytai meiramhanasy. "Menıŋ ne aitatynymdy tapşy, anaşym?" - dedı Mei. "Men jaqsy adamdy kezdestırdım". Anasy özınıŋ quanyşty ekenın aitty. "Sen oğan tūrmysqa şyğasyŋ ba?"-dep sūrady. Ol Meidıŋ tūrmysqa şyqqanyn qalady. Ol nemerelerınıŋ bolğanyn qalady. Nemerelerın otany Qytaiğa alyp kelgenın qalady "Şydamdy bol", - dedı Mei. "Bız ötken aida tanystyq. Bıraq ol öte jaqsy adam". Anasy: "Jaraidy, men şydamdy bolamyn. Bıraq tezdet!" – dedı.
Скрыть текст
      105. Таза көлік
      Оның әдемі көлігі бар. Бұл Cadillac болатын. Бұл 2003 жылғы Cadillac. Бұл төрт есікті Cadillac. Оның түсі ашық қоңыр. Оның моторы қуатты еді. Мұндай үлкен мотордың майы да, суы да ақпайтын. Ол көлігімен күніне тек бес километр жүріп тұратын. Ол көлігін жақсы күтетін. Көлігін күн сайын жуатын. Ол оны ыдыс жуатын сұйықтықпен жуып тұратын. Ол оны жұмсақ қағазбен сүртетін. Көліктің ішін апта сайын шаңсорғышпен тазалайтын. Ол тазартуға шағын шаңсорғыш қолданады. Оның көлігі сыртынан да, ішінен де тап таза болды. Ол көлікте ешқашан ештеңе жемейтін, ішпейтін.

      105. Taza kölık
      Onyŋ ädemı kölıgı bar. Būl «Cadıllac» bolatyn. Būl 2003 jylğy «Cadıllac». Būl tört esıktı «Cadıllac». Onyŋ tüsı aşyq qoŋyr. Onyŋ motory quatty edı. Mūndai ülken motordyŋ maiy da, suy da aqpaityn. Ol kölıgımen künıne tek bes kilometr jürıp tūratyn. Ol kölıgın jaqsy kütetın. Kölıgın kün saiyn juatyn. Ol ony ydys juatyn sūiyqtyqpen juyp tūratyn. Ol ony jūmsaq qağazben sürtetın. Kölıktıŋ ışın apta saiyn şaŋsorğyşpen tazalaityn. Ol tazartuğa şağyn şaŋsorğyş qoldanady. Onyŋ kölıgı syrtynan da, ışınen de tap taza boldy. Ol kölıkte eşqaşan eşteŋe jemeitın, ışpeitın.
Скрыть текст
      106. Олар балалы болғысы келеді
      Әйелдің балалы болғысы келді. Ол қыздың болғанын қалады. Ер адамның балалы болғысы келді. Ол ұлдың болғанын қалады. Күйеуі әйелін жақсы көретін. Ол әйеліне: "Жарайды, бізде қыз болсын", - деді. Әйелі күйеуін жақсы көретін. Ол күйеуіне: "Жарайды, бізде ұл болсын-деді. Олар бір бірін жақсы көретін. Олар бір бірін бақытты еткісі келді. Күйеуі өзінің ата-анасымен сөйлесті. Ол ата-анасынан не істеу керек екенін сұрады. Әйелі де өзінің ата-анасымен сөйлесті. Ол ата-анасынан не істеу керек екенін сұрады. Күйеуінің ата-анасы: "Бұл да шешілмейтін мәселе ме екен? Ұл мен қызды дүниеге әкеліңдер". Әйелдің да ата-анасы солай айтты! Олар екі сәбилі болды. Бірінші қыз, кейін ұл дүниеге келді.

      106. Olar balaly bolğysy keledı
      Äieldıŋ balaly bolğysy keldı. Ol qyzdyŋ bolğanyn qalady. Er adamnyŋ balaly bolğysy keldı. Ol ūldyŋ bolğanyn qalady. Küieuı äielın jaqsy köretın. Ol äielıne: "Jaraidy, bızde qyz bolsyn", - dedı. Äielı küieuın jaqsy köretın. Ol küieuıne: "Jaraidy, bızde ūl bolsyn-dedı. Olar bır bırın jaqsy köretın. Olar bır bırın baqytty etkısı keldı. Küieuı özınıŋ ata-anasymen söilestı. Ol ata-anasynan ne ısteu kerek ekenın sūrady. Äielı de özınıŋ ata-anasymen söilestı. Ol ata-anasynan ne ısteu kerek ekenın sūrady. Küieuınıŋ ata-anasy: "Būl da şeşılmeitın mäsele me eken? Ūl men qyzdy düniege äkelıŋder". Äieldıŋ da ata-anasy solai aitty! Olar ekı säbilı boldy. Bırınşı qyz, keiın ūl düniege keldı.
Скрыть текст
      107. Көбейіп кеткен мәселелер
      Эмили диванға отырды. Оның кең де жұмсақ диваны бар. Диван жайлы болатын. Ол туфлиін шешті. Ол аяғын журнал үстеліне қойды. Үстелде теледидардың пульті жатыр. Ол пультті алды. Ол оны теледидарға бағыттады. Ол теледидарды қосты. Жаңалықтар болып жатыр. Репортер ұшақтың құлағанын хабарлап жатыр. 100 ден астам адам қаза болған. Репортер көпірдің құлағаны туралы айтты. 20 дан астам адам қаза болған. Ол теледидарды сөндіріп тастады. Оның онсыз да үйде мәселесі жетерлік еді. Оған тағы әлемдегі басқа мәселелер туралы білу қажет емес. Оның ақша жағынан қиындықтары болды. Оның денсаулығы да сыр беріп жүрген. Отбасылық мәселелері де болды. Біреудің мәселелерін тыңдауы қажет пе?

      107. Köbeiıp ketken mäseleler
      Emili divanğa otyrdy. Onyŋ keŋ de jūmsaq divany bar. Divan jaily bolatyn. Ol tufliın şeştı. Ol aiağyn jurnal üstelıne qoidy. Üstelde teledidardyŋ pültı jatyr. Ol pülttı aldy. Ol ony teledidarğa bağyttady. Ol teledidardy qosty. Jaŋalyqtar bolyp jatyr. Reporter ūşaqtyŋ qūlağanyn habarlap jatyr. 100 den astam adam qaza bolğan. Reporter köpırdıŋ qūlağany turaly aitty. 20 dan astam adam qaza bolğan. Ol teledidardy söndırıp tastady. Onyŋ onsyz da üide mäselesı jeterlık edı. Oğan tağy älemdegı basqa mäseleler turaly bılu qajet emes. Onyŋ aqşa jağynan qiyndyqtary boldy. Onyŋ densaulyğy da syr berıp jürgen. Otbasylyq mäselelerı de boldy. Bıreudıŋ mäselelerın tyŋdauy qajet pe?
Скрыть текст
      108. Енді оған ешқандай ет керек емес
      Бұрын ол ет жейтін. Ол көп ет жейтін. Сиыр етін, шошқа етін жейтін. Ол ветчинаны да, тауық етін де жейтін. Ол етті күн сайын жейтін. Ол таңғы асқа бекон, түскі асқа гамбургер немесе хот-дог, ал кешкі асқа ет орамасын жейтін. Ол анда-санда көкөніс, жемістерді де жейтін. Кейде салат та жейтін. Бірақ етті әрқашан жейтін. Бірде ол қоқыс жәшігінің қасынан өтіп бара жатты. Ол бір нәрсенің иісін сезді. Бұл жағымсыз иіс болатын. Шынымен де жағымсыз иіс еді. Ол контейнердің қақпағын ашты. Оның ішіне қарады. Ол гамбургерге арналған ашылған ет қаптамасын көрді. Шыбындар мен құмырсқалар үймелеп алған. Сол сасып жатты. Ол қақпақты жапты. Ол енді ет жемейтін болды.

      108. Endı oğan eşqandai et kerek emes
      Būryn ol et jeitın. Ol köp et jeitın. Siyr etın, şoşqa etın jeitın. Ol veşinany da, tauyq etın de jeitın. Ol ettı kün saiyn jeitın. Ol taŋğy asqa bekon, tüskı asqa gamburger nemese hot-dog, al keşkı asqa et oramasyn jeitın. Ol anda-sanda kökönıs, jemısterdı de jeitın. Keide salat ta jeitın. Bıraq ettı ärqaşan jeitın. Bırde ol qoqys jäşıgınıŋ qasynan ötıp bara jatty. Ol bır närsenıŋ iısın sezdı. Būl jağymsyz iıs bolatyn. Şynymen de jağymsyz iıs edı. Ol konteinerdıŋ qaqpağyn aşty. Onyŋ ışıne qarady. Ol gamburgerge arnalğan aşylğan et qaptamasyn kördı. Şybyndar men qūmyrsqalar üimelep alğan. Sol sasyp jatty. Ol qaqpaqty japty. Ol endı et jemeitın boldy.
Скрыть текст
      109. Азық-түлік таусылып қалды
      Ол машинасымен супермаркетке кетті. Үйде азық-түлік таусылып қалыпты. Тоңазытқышта азық-түлік жоқ. Қоймада азық-түлік жоқ. Оған біраз азық-түлік алу керек еді. Ол сатылымның болғанын қалады. Сатылым ақша үнемдеуге көмектеседі. Ол супермаркетке кірді. Сатылымда алма мен банан бар екен. Бұл сәтті күн болды. Ол алма мен бананды жақсы көреді. Алманың бір келісі небәрі екі доллар тұрады. Әдеттегі бағасы 5 доллар еді. Бананның бір келісі небары 98 цент. Әдеттегі бағасы 1 доллар 78 цент еді. Ол екі келі алма, екі келі банан алды. Сосын сүт бөліміне барды. Сүт те сатылымда болатын шығар.

      109. Azyq-tülık tausylyp qaldy
      Ol maşinasymen supermarketke kettı. Üide azyq-tülık tausylyp qalypty. Toŋazytqyşta azyq-tülık joq. Qoimada azyq-tülık joq. Oğan bıraz azyq-tülık alu kerek edı. Ol satylymnyŋ bolğanyn qalady. Satylym aqşa ünemdeuge kömektesedı. Ol supermarketke kırdı. Satylymda alma men banan bar eken. Būl sättı kün boldy. Ol alma men banandy jaqsy köredı. Almanyŋ bır kelısı nebärı ekı dollar tūrady. Ädettegı bağasy 5 dollar edı. Banannyŋ bır kelısı nebary 98 sent. Ädettegı bağasy 1 dollar 78 sent edı. Ol ekı kelı alma, ekı kelı banan aldy. Sosyn süt bölımıne bardy. Süt te satylymda bolatyn şyğar.
Скрыть текст
      110. Көлік оталып кетер ме екен?
      Ол көлігіне отырды. Ол көлік оталар деп үміттенді. Кейде ол бірден оталып кететін. Ал кейде бес минут өтіп барып оталатын. Тіпті кейде ол 20 минут шамасында отала алмайтын. Ол көлігін механикке апарып тастады. Ол машинаның ақауын таба алмады. Ол ақаудың не себептен екенін білмеді. Ол көлігін басқа механикке апарды. Механик ақауды қалай шешетінін білді. Оған жаңа оталдыру білтесін қою керек еді. Ол жаңа оталдыру білтесін қойдыртты. Ол оның ақысын төлеп, алғысын білдірді. Енді осы мәселелердің бәрі артта қалды. Әрқашан кілтті бұрағанда көлік әп-сәтте оталатын. Бірақ бір аптадан соң оның көлігі бірден оталмайтын болды. Ол бес минуттан соң оталатын болды. Ол механикке қоңырау шалды. Ол оған көлігін тағы әкеліп тастауын сұрады. Ол машинаны тағы да тексеріп беретін болды.

      110. Kölık otalyp keter me eken?
      Ol kölıgıne otyrdy. Ol kölık otalar dep ümıttendı. Keide ol bırden otalyp ketetın. Al keide bes minut ötıp baryp otalatyn. Tıptı keide ol 20 minut şamasynda otala almaityn. Ol kölıgın mehanikke aparyp tastady. Ol maşinanyŋ aqauyn taba almady. Ol aqaudyŋ ne sebepten ekenın bılmedı. Ol kölıgın basqa mehanikke apardy. Mehanik aqaudy qalai şeşetının bıldı. Oğan jaŋa otaldyru bıltesın qoiu kerek edı. Ol jaŋa otaldyru bıltesın qoidyrtty. Ol onyŋ aqysyn tölep, alğysyn bıldırdı. Endı osy mäselelerdıŋ bärı artta qaldy. Ärqaşan kılttı būrağanda kölık äp-sätte otalatyn. Bıraq bır aptadan soŋ onyŋ kölıgı bırden otalmaityn boldy. Ol bes minuttan soŋ otalatyn boldy. Ol mehanikke qoŋyrau şaldy. Ol oğan kölıgın tağy äkelıp tastauyn sūrady. Ol maşinany tağy da tekserıp beretın boldy.
Скрыть текст
      111. Тауға сапар
      Оның серуендегісі келді. Бұл туралы өз күйеуіне айтты. Ол бұл ойын құптады. "Сенің қайда барғың келеді?" - деп сұрады. Оның тауға барғысы келді. Оның Үлкен аю көліне барғысы келді. Үлкен аю көлі таудың биігінде орналасқан. Ол 2000 метр биіктікте орналасқан. Олардың үйлерінен көлге дейін екі сағаттық жер. Сол жерге бару екі сағат уақытты алады. Көл үлкен де, әсем. Көліктерін көл маңына қоюға болады. Олар қайықтарды, балықшыларды тамашалай алады. Олар тиіндер мен бұғыларды тамашалай алады. Үлкен аю көліне барар жолда табиғат көріністерін тамашалауға болады. Жол үлкен ұзын ағашты орман арасынан өтеді.

      111. Tauğa sapar
      Onyŋ seruendegısı keldı. Būl turaly öz küieuıne aitty. Ol būl oiyn qūptady. "Senıŋ qaida barğyŋ keledı?" - dep sūrady. Onyŋ tauğa barğysy keldı. Onyŋ Ülken aiu kölıne barğysy keldı. Ülken aiu kölı taudyŋ biıgınde ornalasqan. Ol 2000 metr biıktıkte ornalasqan. Olardyŋ üilerınen kölge deiın ekı sağattyq jer. Sol jerge baru ekı sağat uaqytty alady. Köl ülken de, äsem. Kölıkterın köl maŋyna qoiuğa bolady. Olar qaiyqtardy, balyqşylardy tamaşalai alady. Olar tiınder men būğylardy tamaşalai alady. Ülken aiu kölıne barar jolda tabiğat körınısterın tamaşalauğa bolady. Jol ülken ūzyn ağaşty orman arasynan ötedı.
Скрыть текст
      112. Оның тілегі - өлім
      Ник жасы келген қарт, әрі сырқат болатын. Шерри оның әйелі. Шерри Никтен кіші, ал Ник Шерриден үлкен болатын. Ник 81 жаста, ал Шерри 61-де болатын. Олардың отау құрғанына 41 жыл болды. Олар бірін-бірі жақсы көретін. "Мені өлтір", - деді Ник. "Сен мені сүйем дейсің. Егер шын сүйсең, мені өлтіресің". "Мен сені өлтірмеймін", - деді Шерри. "Сен жазылып кетесің. Ауырғаны да қояды". Никте қатерлі ісік болатын. Оның өкпесінде қатерлі ісік болатын. Бұрын ол шылым шегетін. Ол күніне темекінің 2 қорапшасын шегетін. Ник күнде қиналатын. "Бұл ісік мені өлтіреді", - дейтін Ник. Шерри оған: "Егер ауру сені өлтірсе, онда менің көмегім қажет емес".

      112. Onyŋ tılegı - ölım
      Nik jasy kelgen qart, ärı syrqat bolatyn. Şerri onyŋ äielı. Şerri Nikten kışı, al Nik Şerriden ülken bolatyn. Nik 81 jasta, al Şerri 61-de bolatyn. Olardyŋ otau qūrğanyna 41 jyl boldy. Olar bırın-bırı jaqsy köretın. "Menı öltır", - dedı Nik. "Sen menı süiem deisıŋ. Eger şyn süiseŋ, menı öltıresıŋ". "Men senı öltırmeimın", - dedı Şerri. "Sen jazylyp ketesıŋ. Auyrğany da qoiady". Nikte qaterlı ısık bolatyn. Onyŋ ökpesınde qaterlı ısık bolatyn. Būryn ol şylym şegetın. Ol künıne temekınıŋ 2 qorapşasyn şegetın. Nik künde qinalatyn. "Būl ısık menı öltıredı", - deitın Nik. Şerri oğan: "Eger auru senı öltırse, onda menıŋ kömegım qajet emes".
Скрыть текст
      113. Мэр кешігіп келеді
      Ол асығып келе жатты Ол кешігіп келеді. Жылдамдықты күшейтті. Оның ұшаққа кешіккісі келмеді. Бағдаршамда қызыл шам жанып тұрды. Ол қызыл шамға жүріп кетті. Жақын жерде полиция болмағаны қандай жақсы болды деп ойлады. Ол дабылды естіді. Ол арт жағынан қызыл отты көрді. Қызыл от полиция көлігінің үстінде жанып тұрды. Мэр тоқтамады. Ол асығыс еді. Ол кешігіп келеді. Ол мэр ғой. Ол жылдамдықты тағы күшейтті. Полиция көлігі мэрдің артына түсті. Ол мэрдің артынан әуежайға дейін ілесіп барды. Мэр өз көлігінен шықты. Полиция да көлігінен шықты. «Сізді тұтқындаймыз », - деді. «Сіз мені тұтқындай алмайсыз. Мен мэрмін», - деді.

      113. Mer keşıgıp keledı
      Ol asyğyp kele jatty Ol keşıgıp keledı. Jyldamdyqty küşeittı. Onyŋ ūşaqqa keşıkkısı kelmedı. Bağdarşamda qyzyl şam janyp tūrdy. Ol qyzyl şamğa jürıp kettı. Jaqyn jerde polisia bolmağany qandai jaqsy boldy dep oilady. Ol dabyldy estıdı. Ol art jağynan qyzyl otty kördı. Qyzyl ot polisia kölıgınıŋ üstınde janyp tūrdy. Mer toqtamady. Ol asyğys edı. Ol keşıgıp keledı. Ol mer ğoi. Ol jyldamdyqty tağy küşeittı. Polisia kölıgı merdıŋ artyna tüstı. Ol merdıŋ artynan äuejaiğa deiın ılesıp bardy. Mer öz kölıgınen şyqty. Polisia da kölıgınen şyqty. «Sızdı tūtqyndaimyz », - dedı. «Sız menı tūtqyndai almaisyz. Men mermın», - dedı.
Скрыть текст
      114. Ол жанармай үшін жұмыс істейді
      Даг жанар-жағармай құю бекетіне келді. "Сізде жұмыс бар ма?" - деп сұрады. Қожайын: "Мүмкін біз сізді жұмысқа алатын шығармыз. Сіз ақшаны есептей білесіз бе? Сіз көліктерге отын құя аласыз ба?" деді. "Иә, мен ақшаны да есептей аламын, көліктерге де отын құю қолымнан келеді. Сонымен, мені жұмысқа қабылдайсыз ба?" деді Даг. "Тек бір мәселе туындап тұр, мен сізге еңбек ақыны ақшамен төлей алмаймын". - деді қожайын. "Сіз маған ақшамен төлей алмайсыз ба?" - деп сұрады түсінбеген Даг. "Маған бұдан не пайда? Сіз маған не төлейсіз сонда? Бананмен бе?" "Жоқ", -деді қожайын". "Мен еңбегіңізді банандармен қайтармаймын. Сіз маймыл емессіз ғой, солай емес пе? Мен сізге бензинмен төлеймін. Менде бензин жетерлік. "Келістік. Менің көлігім көп бензин жағады", - деді Даг.

      114. Ol janarmai üşın jūmys ısteidı
      Dag janar-jağarmai qūiu beketıne keldı. "Sızde jūmys bar ma?" - dep sūrady. Qojaiyn: "Mümkın bız sızdı jūmysqa alatyn şyğarmyz. Sız aqşany eseptei bılesız be? Sız kölıkterge otyn qūia alasyz ba?" dedı. "iä, men aqşany da eseptei alamyn, kölıkterge de otyn qūiu qolymnan keledı. Sonymen, menı jūmysqa qabyldaisyz ba?" dedı Dag. "Tek bır mäsele tuyndap tūr, men sızge eŋbek aqyny aqşamen tölei almaimyn". - dedı qojaiyn. "Sız mağan aqşamen tölei almaisyz ba?" - dep sūrady tüsınbegen Dag. "Mağan būdan ne paida? Sız mağan ne töleisız sonda? Bananmen be?" "Joq", -dedı qojaiyn". "Men eŋbegıŋızdı banandarmen qaitarmaimyn. Sız maimyl emessız ğoi, solai emes pe? Men sızge benzinmen töleimın. Mende benzin jeterlık. "Kelıstık. Menıŋ kölıgım köp benzin jağady", - dedı Dag.
Скрыть текст
      115. Кітап сатылымы
      Ол атақты карикатурашы еді. Ол саясат туралы карикатуралар салатын. Оның карикатуралары президенттер мен вице-президенттерді келемеждейтін. Оның карикатуралары Конгрессті келемеждейтін. Саясаткерлер оны ұнатпайтын. Қарапайым халық оны жақсы көретін. Есімі Пол. Ол өзінің төрт жүз карикатурасын кітапқа басып шығарды. Кітабын кітап жәрмеңкесінде сататын. Көпшілік сатып алатын. Ол әрқайсысына қолын қоятын. «Кітабыңызды не үшін сатасыз? Қосымша ақша керек пе?» деді Бекки. «Иә, маған қаражат керек» деп жауап берді Пол. «Газет мені жұмыстан шығарып жіберді. Олар менің карикатураларым дөрекі деді. Олар саясаткерлерді жылатуға дейін апарады». «Дегенмен, карикатураларың шынайы», - деді Бекки. «Иә, бірақ шындықты бәрі ұната бермейді», - деді Пол.

      115. Kıtap satylymy
      Ol ataqty karikaturaşy edı. Ol saiasat turaly karikaturalar salatyn. Onyŋ karikaturalary prezidentter men vise-prezidentterdı kelemejdeitın. Onyŋ karikaturalary Kongrestı kelemejdeitın. Saiasatkerler ony ūnatpaityn. Qarapaiym halyq ony jaqsy köretın. Esımı Pol. Ol özınıŋ tört jüz karikaturasyn kıtapqa basyp şyğardy. Kıtabyn kıtap järmeŋkesınde satatyn. Köpşılık satyp alatyn. Ol ärqaisysyna qolyn qoiatyn. «Kıtabyŋyzdy ne üşın satasyz? Qosymşa aqşa kerek pe?» dedı Bekki. «iä, mağan qarajat kerek» dep jauap berdı Pol. «Gazet menı jūmystan şyğaryp jıberdı. Olar menıŋ karikaturalarym dörekı dedı. Olar saiasatkerlerdı jylatuğa deiın aparady». «Degenmen, karikaturalaryŋ şynaiy», - dedı Bekki. «iä, bıraq şyndyqty bärı ūnata bermeidı», - dedı Pol.
Скрыть текст
      116. Үйдің бағасы өсіп кетті
      Джек өз үйіне жүз мың доллар төледі. Үйді отыз жыл бұрын алған еді. Бұл үлкен үй . Төрт ұйықтайтын бөлме, төрт жуынатын бөлмесі бар. Джек жалғыз тұрады. Әйелі қайтыс болған. Балалары жан-жаққа кетіп қалған. Үйі бір адамға тым үлкен еді. Ол үйді сатуды шешті. Жылжымайтын мүлік агенттігіне хабарласты. Агенттіктен бір әйел келіп қарады. Үйдің бәрін қарап шықты. Алдыңғы ауланы, артқы ауланы, гаражды да қарап шықты. «Үйіңіз керемет», – деді ол. «Меніңше, бұл үйді 500.000 долларға сатуға болады». "Тамаша, 300.000 долларды балаларыма сыйға беремін, ал 200.000 долларына кішігірім үй сатып аламын", - деді Джек.

      116. Üidıŋ bağasy ösıp kettı
      Djek öz üiıne jüz myŋ dollar töledı. Üidı otyz jyl būryn alğan edı. Būl ülken üi . Tört ūiyqtaityn bölme, tört juynatyn bölmesı bar. Djek jalğyz tūrady. Äielı qaitys bolğan. Balalary jan-jaqqa ketıp qalğan. Üiı bır adamğa tym ülken edı. Ol üidı satudy şeştı. Jyljymaityn mülık agenttıgıne habarlasty. Agenttıkten bır äiel kelıp qarady. Üidıŋ bärın qarap şyqty. Aldyŋğy aulany, artqy aulany, garajdy da qarap şyqty. «Üiıŋız keremet», – dedı ol. «Menıŋşe, būl üidı 500.000 dollarğa satuğa bolady». "Tamaşa, 300.000 dollardy balalaryma syiğa beremın, al 200.000 dollaryna kışıgırım üi satyp alamyn", - dedı Djek.
Скрыть текст
      117. Жаңа көрші
      Оның үйіне жаңа көрші келіп қоныстанды. Жаңа көрші мазалы ма деп ойлады Лиза. Жаңа көрші шулады. Ол теледидарды бар дауысына қосатын. Музыканың даусын да қатты қосып қоятын. Телефонмен қатты сөйлесетін. Пәтерінің есігін тарс етіп жауып кететін. Кірген кезде де солай. Оның баскетбол добы болатын. Ол сол добын жерге, қабырғаға , төбеге лақтырып, тарсылдатып үйдің ішінде жүгіріп жүретін. Лиз одан шуламауын өтінді. "Өтінемін, өзіңізді тыныш ұстаңызшы", - деді Лиз. Ол болса "Мен өзімді тыныш ұстамаймын деді". Лиз өзінің жаңа көршісін өлтіргісі келді.

      117. Jaŋa körşı
      Onyŋ üiıne jaŋa körşı kelıp qonystandy. Jaŋa körşı mazaly ma dep oilady Liza. Jaŋa körşı şulady. Ol teledidardy bar dauysyna qosatyn. Muzykanyŋ dausyn da qatty qosyp qoiatyn. Telefonmen qatty söilesetın. Päterınıŋ esıgın tars etıp jauyp ketetın. Kırgen kezde de solai. Onyŋ basketbol doby bolatyn. Ol sol dobyn jerge, qabyrğağa , töbege laqtyryp, tarsyldatyp üidıŋ ışınde jügırıp jüretın. Liz odan şulamauyn ötındı. "Ötınemın, özıŋızdı tynyş ūstaŋyzşy", - dedı Liz. Ol bolsa "Men özımdı tynyş ūstamaimyn dedı". Liz özınıŋ jaŋa körşısın öltırgısı keldı.
Скрыть текст
      118. Қоқысты жинама
      Әр қыркүйекте волонтёрлер жағажайды тазалайды. Жүздеген волонтёрлер жағажайды тазалайды. Олар бос қоқыс қаптарын апарады. Қоқысты жинайды. Қоқыс қаптарын толтырады. Жүздеген қоқыс қаптарын толтырады. Олар барлық қаптарды жүк көліктеріне салады. Жүк көліктері қоқыс қаптарын полигонға апарады. Қоқыс жағажайдан полигонға барады. Жыл сайын жағажайда қоқыс көбейе түседі. Джил үш жыл бойы қоқыс жинады. Ақыры ол: «Адамдар осында жыл сайын қоқыс қалдырады. Олар біздің қоқысты жинайтынымызды біледі. Біздің қоқысты жинамауымыз керек, - деді. Бірнеше жылдан кейін қоқыс бұл жағажайды толтырады. Адамдар осында келуін қояды. Сонда олар қоқыс қалдырмайтын болады».

      118. Qoqysty jinama
      Är qyrküiekte volontörler jağajaidy tazalaidy. Jüzdegen volontörler jağajaidy tazalaidy. Olar bos qoqys qaptaryn aparady. Qoqysty jinaidy. Qoqys qaptaryn toltyrady. Jüzdegen qoqys qaptaryn toltyrady. Olar barlyq qaptardy jük kölıkterıne salady. Jük kölıkterı qoqys qaptaryn poligonğa aparady. Qoqys jağajaidan poligonğa barady. Jyl saiyn jağajaida qoqys köbeie tüsedı. Djil üş jyl boiy qoqys jinady. Aqyry ol: «Adamdar osynda jyl saiyn qoqys qaldyrady. Olar bızdıŋ qoqysty jinaitynymyzdy bıledı. Bızdıŋ qoqysty jinamauymyz kerek, - dedı. Bırneşe jyldan keiın qoqys būl jağajaidy toltyrady. Adamdar osynda keluın qoiady. Sonda olar qoqys qaldyrmaityn bolady».
Скрыть текст
      119. Шулы сауық кеші
      «Мен полиция шақырамын», - деді Барри. «Полиция шақыратыныңа қуаныштымын», - деді Рут. Барри мен Руттың әдемі үй бар. Үй әдемі, тыныш болатын. Олардың көршілері жақсы және тыныш болатын. Бірақ осы кеште олардың көршілері мазасыз болды. Оларда бассеин қасында сауық кеші болып жатыр. Бәрі ішіп, қатты сөйлеп жүрді. Бәрі бассеинге секірді. Музыканың дауысы, көліктердің дабылы қатты шығып тұрды. Барри мен Рут барлық терезелерді жапты. Бірақ сауық кешінің шуы бәрібір естііп тұрды. Барри полиция шақырды. Полицей : «Біз сол жерде бір-екі сағаттан кейін боламыз», - деді. Барри: «Ертерек келуге бола ма?» деп сұрады. «Әкім үлкен сауық кешін өткізіп жатыр. Біздің біраз офицерлеріміз әкім мен оның қонақтарын қорғауда», - деді полицей.

      119. Şuly sauyq keşı
      «Men polisia şaqyramyn», - dedı Barri. «Polisia şaqyratynyŋa quanyştymyn», - dedı Rut. Barri men Ruttyŋ ädemı üi bar. Üi ädemı, tynyş bolatyn. Olardyŋ körşılerı jaqsy jäne tynyş bolatyn. Bıraq osy keşte olardyŋ körşılerı mazasyz boldy. Olarda bassein qasynda sauyq keşı bolyp jatyr. Bärı ışıp, qatty söilep jürdı. Bärı basseinge sekırdı. Muzykanyŋ dauysy, kölıkterdıŋ dabyly qatty şyğyp tūrdy. Barri men Rut barlyq terezelerdı japty. Bıraq sauyq keşınıŋ şuy bärıbır estııp tūrdy. Barri polisia şaqyrdy. Polisei : «Bız sol jerde bır-ekı sağattan keiın bolamyz», - dedı. Barri: «Erterek keluge bola ma?» dep sūrady. «Äkım ülken sauyq keşın ötkızıp jatyr. Bızdıŋ bıraz ofiserlerımız äkım men onyŋ qonaqtaryn qorğauda», - dedı polisei.
Скрыть текст
      120. Ағаштарды шауып тастаңыз
      «Ана екі ағашты шауып тастауыңыз керек», - деді өрт қадағалау агенті. «Неге ол екі ағашты шауып тастауым керек?» - деп сұрады Даяна. «Өйткені ол екі ағаш өрт қаупін тудырып тұр», - деді өрт қадағалау агенті. «Ағаштардың бәрі өрт қаупін тудырады», - деді Даяна. «Иә, бірақ ана екі ағаш өте қауіпті», - деді агент. «Неге сол екі ағаш өте қауіпті?» деп сұрады Диана. «Өйткені сол екі ағаш үйіңіздің қасында тұр. Оларды шауып тастаңыз», - деді. Даяна кедей болатын. Оның ағашты шауып тастау үшін төлеуге жағдайы болмады. Агент айтты: «Шауып тастаңыз, болмаса сізге айып саламын». Келесі күні ол ағаштың екеуіне бензин құйып, өртеп жіберді.

      120. Ağaştardy şauyp tastaŋyz
      «Ana ekı ağaşty şauyp tastauyŋyz kerek», - dedı ört qadağalau agentı. «Nege ol ekı ağaşty şauyp tastauym kerek?» - dep sūrady Daiana. «Öitkenı ol ekı ağaş ört qaupın tudyryp tūr», - dedı ört qadağalau agentı. «Ağaştardyŋ bärı ört qaupın tudyrady», - dedı Daiana. «iä, bıraq ana ekı ağaş öte qauıptı», - dedı agent. «Nege sol ekı ağaş öte qauıptı?» dep sūrady Diana. «Öitkenı sol ekı ağaş üiıŋızdıŋ qasynda tūr. Olardy şauyp tastaŋyz», - dedı. Daiana kedei bolatyn. Onyŋ ağaşty şauyp tastau üşın töleuge jağdaiy bolmady. Agent aitty: «Şauyp tastaŋyz, bolmasa sızge aiyp salamyn». Kelesı künı ol ağaştyŋ ekeuıne benzin qūiyp, örtep jıberdı.
Скрыть текст


В подготовке текстов на казахском языке участвовали пользователи сайта sozdik.kz:
Nurdaulet Aspenov, Гаухар Назымбекова, Señor Chingón, Акжайык Сабырбаева, Жанар Амангалиева, Аслан Бисенов, Еркежан Каймоллаева, Мади Толегенов, Арайлым Тлеуова, Assel Kanybekova, Рахат Уйсымбаев, Маргулан Канат, Олжас Токмагамбетов, Роза Алиева, Алтынгуль Кептербаева, Аяулым Орынгали, Гульзайнаб Сисенова, Максат Маликов, Мира Сембайкызы, Раушан Муталипова и другие.
Корректор текстов на казахском языке: Жанар Уалиева



©  Татьяна Валяева   2007–2021
http://kaz-tili.kz/
 <<  Лёгкие истории. Том 1, стр.5 Вернуться к началу Казахский детям. Том 1, стр.1  >> 


Присоединиться в Фейсбуке   ВКонтакте                  Цвета текста на сайте - значение                  E-mail: kaz-tili@yandex.ru                  Гостевая книга