Казахский язык
Главная
Существительные
Послелоги
Прилагательные
Числительные
Местоимения
Наречия, Союзы
Личные окончания
Глаголы
Вспомогательные глаголы
Причастия
 Деепричастия
Модальность
Предложения
  Проверь себя!
  Упражнения
   Грамматика детям
   Учим всей семьёй
 Видео
  Разговорник
Пословицы
  Книга для чтения
С казахским не шутят?
Сказки
Песни
Статьи
Словарь
Ссылки и др.
Автор сайта
Суперлёг. чтение
  1. 1  
  2. 1  
  1. 2  
  2. 2  
  1. 3  
  2. 3  
  1. 4  
  1. 5  

Каталог тем
Лёг.истор.
  1. 1  
  1. 2  
  1. 3  
  1. 4  
  1. 5  
  1. 6  
  1. 7  
 Истории о детях
  1. 1  
  2. 1  
  1. 2  
  2. 2  
  1. 3  
  2. 3  
  1. 4  
  2. 4  
  1. 5  
  2. 5  
  2. 6  
  2. 7  
 Занимательное чтение
  1. 1  
  2. 1  
  3. 1  
  1. 2  
  2. 2  
  3. 2  
  1. 3  
  2. 3  
  3. 3  
  1. 4  
  2. 4  
  3. 4  
  1. 5  
  2. 5  
  3. 5  

Продвинутый уровень
 Казахский по уровням
  1. 1  
  2. 1  
  3. 1  
  4. 1  
  5. 1  
  1. 2  
  2. 2  
  3. 2  
  4. 2  
  5. 2  
  1. 3  
  2. 3  
  3. 3  
  4. 3  
  5. 3  
  1. 4  
  2. 4  
  3. 4  
  4. 4  
  5. 4  
  1. 5  
  2. 5  
  3. 5  
  4. 5  
  5. 5  
  2. 6  
  3. 6  
 Лёгкое чтение
  1. 1  
  2. 1  
  3. 1  
  1. 2  
  2. 2  
  3. 2  
  1. 3  
  2. 3  
  3. 3  
  1. 4  
  2. 4  
  1. 5  
  2. 5  
 Короткие истории
  1. 1  
  2. 1  
  3. 1  
  1. 2  
  2. 2  
  3. 2  
  1. 3  
  2. 3  
  3. 3  
  1. 4  
  2. 4  
  1.  5  
  2. 5  
 Кирил/Latyn 

Истории о детях

Том 2, страница 1
Грамматика казахского языка. Просто о сложном

Автор идеи, составитель и переводчик текстов
с английского языка на русский: Андрей Краснов

      1. Қызыл резеңке доп
      Фредтің қызыл резеңке добы бар. Ол допты тепті. Доп ұшып кетті. Ол оны қолына алды. Ол оны қабырғаға лақтырды. Доп Фредке қайтып келді. Ол оны қайтадан аяғымен тепті. Доп қабырғаның артына қарай ұшып кетті. Ол оны қайтадан қолына алды. Ол көшеде доптың серпілісін арттырды. Доп жоғары-төмен секірді. Сосын ол жөғары- төмен секіруін тоқтатты. Фредтің иті допқа үре бастады. Фред допты тепті. Оның иті доптың артынан жүгіріп кетті.

      1. Qyzyl rezeŋke dop
      Fredtıŋ qyzyl rezeŋke doby bar. Ol dopty teptı. Dop ūşyp kettı. Ol ony qolyna aldy. Ol ony qabyrğağa laqtyrdy. Dop Fredke qaityp keldı. Ol ony qaitadan aiağymen teptı. Dop qabyrğanyŋ artyna qarai ūşyp kettı. Ol ony qaitadan qolyna aldy. Ol köşede doptyŋ serpılısın arttyrdy. Dop joğary-tömen sekırdı. Sosyn ol jöğary- tömen sekıruın toqtatty. Fredtıŋ itı dopqa üre bastady. Fred dopty teptı. Onyŋ itı doptyŋ artynan jügırıp kettı.
Скрыть текст
      2. Үріп жатқан ит
      Бобби иттің даусын естіп, оянып кетті. Ол терезесінен иттің үргенін естіді. Бобби иттің үргенін естіп оянды. Бобби орнынан тұрды. Ол төсектен тұрды да терезе жаққа барды. Ол терезеге қарады. Ол үлкен қоңыр итті көрді. Ол қатты үріп жатыр. Бобби терезені ашты. Ол үріп жатқан итке қарады. "Сен неге қатты үресің?"-деп сұрады ол. Ит Боббиге қарады. Содан кейін ол үргенін қойды.

      2. Ürıp jatqan it
      Bobbi ittıŋ dausyn estıp, oianyp kettı. Ol terezesınen ittıŋ ürgenın estıdı. Bobbi ittıŋ ürgenın estıp oiandy. Bobbi ornynan tūrdy. Ol tösekten tūrdy da tereze jaqqa bardy. Ol terezege qarady. Ol ülken qoŋyr ittı kördı. Ol qatty ürıp jatyr. Bobbi terezenı aşty. Ol ürıp jatqan itke qarady. "Sen nege qatty üresıŋ?"-dep sūrady ol. it Bobbige qarady. Sodan keiın ol ürgenın qoidy.
Скрыть текст
      3. Ұзақ ғұмыр
      Нэнси ұзақ өмір сүргісі келеді. Ол жүз жыл жасағысы келеді. Ол қазір бесте. Ол тағы да тоқсан бес жыл өмір сүргісі келеді. Сонда ол жүз жаста болады. Оның әкесі отыз жаста. Ол да ұзақ өмір сүргісі келеді. Ол жүз жыл жасағысы келеді. Ол тағы жетпіс жыл өмір сүргісі келеді. "Әке біз бірге қартаямыз, жарай ма?"-деді Нэнси әкесіне. "Иә, жаным біз бірге қартаямыз"-деді ол Нэнсиге.Сосын Нэнси күлімсіреді. Ол әкесін қатты құшақтады.

      3. Ūzaq ğūmyr
      Nensi ūzaq ömır sürgısı keledı. Ol jüz jyl jasağysy keledı. Ol qazır beste. Ol tağy da toqsan bes jyl ömır sürgısı keledı. Sonda ol jüz jasta bolady. Onyŋ äkesı otyz jasta. Ol da ūzaq ömır sürgısı keledı. Ol jüz jyl jasağysy keledı. Ol tağy jetpıs jyl ömır sürgısı keledı. "Äke bız bırge qartaiamyz, jarai ma?" - dedı Nensi äkesıne. "iä, janym bız bırge qartaiamyz" - dedı ol Nensige.Sosyn Nensi külımsıredı. Ol äkesın qatty qūşaqtady.
Скрыть текст
      4. Секіргіш
      Джонни иттен секіріп өтті. Ит жерде жатқан еді. Ол одан секірді. Ит Джоннидің өзінің үстінен қалай секіргенін көрді. Ит тұрды. Ит тұрды да Джонниге үре бастады. Джонни күлді. Ол иттің үргеніне күлді. Джонни дуалға жүгіріп келді. Ит оның артынан дуалға шейін жүгірді. Джонни дуалдан секіріп түсті. Ол артқа итке қарады. Ит дуалдың қасында тоқтап қалды. Ит дуалдан секіре алмады. Джонни: "Секір, секір"- деді. Ит үре бастады, бірақ секірген жоқ.

      4. Sekırgış
      Djonni itten sekırıp öttı. İt jerde jatqan edı. Ol odan sekırdı. İt Djonnidıŋ özınıŋ üstınen qalai sekırgenın kördı. İt tūrdy. İt tūrdy da Djonnige üre bastady. Djonni küldı. Ol ittıŋ ürgenıne küldı. Djonni dualğa jügırıp keldı. İt onyŋ artynan dualğa şeiın jügırdı. Djonni dualdan sekırıp tüstı. Ol artqa itke qarady. İt dualdyŋ qasynda toqtap qaldy. İt dualdan sekıre almady. Djonni: "Sekır, sekır"- dedı. İt üre bastady, bıraq sekırgen joq.
Скрыть текст
      5. Қызыл жидек
      Мэри көкжидек жеді. Оған көкжидек қатты ұнады. Сосын ол қаражидек жеді. Оған қаражидек қатты ұнады. Сосын ол құлпынай жеді. Оған құлпынай қатты ұнады. Мэри әбігерге салынды. Көкжидек - көк, сондықтан оны көкжидек деп атаймыз. Қаражидек - қара, сондықтан оны біз қаражидек деп атаймыз. Құлпынай-қызыл. А неге біз оны қызылжидек деп атамаймыз? - деп сұрады Мэри анасынан. Анасы білмеді. Ол әкесінен сұрады. Әкесі білмеді. Ол өзінің кішкентай інісінен сұрады. "Өйткені қызыл жидек - ол шие!"-деді оның інісі.

      5. Qyzyl jidek
      Meri kökjidek jedı. Oğan kökjidek qatty ūnady. Sosyn ol qarajidek jedı. Oğan qarajidek qatty ūnady. Sosyn ol qūlpynai jedı. Oğan qūlpynai qatty ūnady. Meri äbıgerge salyndy. Kökjidek - kök, sondyqtan ony kökjidek dep ataimyz. Qarajidek - qara, sondyqtan ony bız qarajidek dep ataimyz. Qūlpynai-qyzyl. A nege bız ony qyzyljidek dep atamaimyz? - dep sūrady Meri anasynan. Anasy bılmedı. Ol äkesınen sūrady. Äkesı bılmedı. Ol özınıŋ kışkentai ınısınen sūrady. "Öitkenı qyzyl jidek - ol şie!"-dedı onyŋ ınısı.
Скрыть текст
      6. Оның жаңа кiтабы
      Назар жаңа кiтап сатып алды. Кiтап жануарлар туралы еді. Назар жануарларды жақсы көретiн. Кiтапта көптеген суреттер бар болған. Онда ит және мысықтардың суреттері бар болатын. Онда сиыр және шошқалардың суреттері болған. Онда тауық және ор қояндардың суреттері болған. Онда тиiндер және құстардың суреттері болған. Назар бiрiншi беттегi суреттерді қарады. Сосын ол бетті аударды. Ол екiншi беттегi суреттерді қарады. Сосын ол беттi қайта аударды. Кітаптың 30 беті бар. Назар барлық беттердегi барлық суреттерді қарап шықты.

      6. Onyŋ jaŋa kıtaby
      Nazar jaŋa kıtap satyp aldy. Kıtap januarlar turaly edı. Nazar januarlardy jaqsy köretın. Kıtapta köptegen suretter bar bolğan. Onda it jäne mysyqtardyŋ suretterı bar bolatyn. Onda siyr jäne şoşqalardyŋ suretterı bolğan. Onda tauyq jäne or qoiandardyŋ suretterı bolğan. Onda tiınder jäne qūstardyŋ suretterı bolğan. Nazar bırınşı bettegı suretterdı qarady. Sosyn ol bettı audardy. Ol ekınşı bettegı suretterdı qarady. Sosyn ol bettı qaita audardy. Kıtaptyŋ 30 betı bar. Nazar barlyq betterdegı barlyq suretterdı qarap şyqty.
Скрыть текст
      7. Шөлмектегі қоңыз
      Чарльз шыны шөлмек тауып алды. Ол шыны шөлмекті үйінің артқы ауласынан тауып алды. Бұл әдемі шыны шөлмек болатын. Түсі қою жасыл. Ол қою жасыл шөлмектің ішіне үңіліп қарады. Ол ештеңе көре алмады. Ол шөлмекті сілкіп жіберді. Шөлмектің ішінен бір нәрсе түсіп кетті. Ол нәрсе жерге құлап түсті. Бұл қоңыз болатын. Чарльз қоңызды көтеріп алды. Ол оған қарап тұрды. Қоңыз оған қарап тұрды. Чарльз шөлмекті қайтадан жерге қойды. Ол қоңызды шөлмектің қасындағы жерге қойды. Қоңыз қайтадан шөлмекке кіріп кетті.

      7. Şölmektegı qoŋyz
      Şarlz şyny şölmek tauyp aldy. Ol şyny şölmektı üiınıŋ artqy aulasynan tauyp aldy. Būl ädemı şyny şölmek bolatyn. Tüsı qoiu jasyl. Ol qoiu jasyl şölmektıŋ ışıne üŋılıp qarady. Ol eşteŋe köre almady. Ol şölmektı sılkıp jıberdı. Şölmektıŋ ışınen bır närse tüsıp kettı. Ol närse jerge qūlap tüstı. Būl qoŋyz bolatyn. Şarlz qoŋyzdy köterıp aldy. Ol oğan qarap tūrdy. Qoŋyz oğan qarap tūrdy. Şarlz şölmektı qaitadan jerge qoidy. Ol qoŋyzdy şölmektıŋ qasyndağy jerge qoidy. Qoŋyz qaitadan şölmekke kırıp kettı.
Скрыть текст
      8. Аш кұстар
      Балапандар ұяда отырды. Балапан саны екеу еді. Олар ұяда болды. Ұя ағашта орналасқан болатын. Балапандар құс-анасын күткен болатын. Олар аш. Құс-ана қашан оралар екен? Осы кезде олар құс-анасын көрді. Онық тұмсығында екі құрт болды. Ол балапандардың әр қайсысына бір-бір құрттан берді. Құрттар өте дәмді болатын. Балапандар құрттарды тез жеп қойды. Сосын олар өздерінің тұмсықтарын ашты. Олар тағы да бір құрттан жегілері келді. Құс-ана ұшып кетті. Ол тағы да құрттарды алып келуге ұшып кетті.

      8. Aş kūstar
      Balapandar ūiada otyrdy. Balapan sany ekeu edı. Olar ūiada boldy. Ūia ağaşta ornalasqan bolatyn. Balapandar qūs-anasyn kütken bolatyn. Olar aş. Qūs-ana qaşan oralar eken? Osy kezde olar qūs-anasyn kördı. Onyq tūmsyğynda ekı qūrt boldy. Ol balapandardyŋ är qaisysyna bır-bır qūrttan berdı. Qūrttar öte dämdı bolatyn. Balapandar qūrttardy tez jep qoidy. Sosyn olar özderınıŋ tūmsyqtaryn aşty. Olar tağy da bır qūrttan jegılerı keldı. Qūs-ana ūşyp kettı. Ol tağy da qūrttardy alyp keluge ūşyp kettı.
Скрыть текст
      9. Ескекпен ес
      Бренда ән айтатын. Ол мектепке бара жатқанда ән айтатын. Ән «Ес, ес, ескекпен ес» деп аталатын. Бренда осы әнді айтуды ұнататын. Бұл оның сүйікті әні еді. Ол бұл әнді күнделікті мектепке бара жатқанда айтатын. Кейде ол әнді өзінің жан құрбысымен бірге айтатын. Кейде оның жан құрбысы мектепке Брендамен бірге баратын. Сонда олар осы әнді айтатын. Брендаға бұл ән ұнайтын, өйткені сөздерін жаттап алу оңай болатын. «Ес, ес, ескекпен ес» - бұл сөздер оңай жатталады.

      9. Eskekpen es
      Brenda än aitatyn. Ol mektepke bara jatqanda än aitatyn. Än «Es, es, eskekpen es» dep atalatyn. Brenda osy ändı aitudy ūnatatyn. Būl onyŋ süiıktı änı edı. Ol būl ändı kündelıktı mektepke bara jatqanda aitatyn. Keide ol ändı özınıŋ jan qūrbysymen bırge aitatyn. Keide onyŋ jan qūrbysy mektepke Brendamen bırge baratyn. Sonda olar osy ändı aitatyn. Brendağa būl än ūnaityn, öitkenı sözderın jattap alu oŋai bolatyn. «Es, es, eskekpen es» - būl sözder oŋai jattalady.
Скрыть текст
      10. Сандарды қосу
      Жанерке сандарды қосуды үйрендi. Оған сандарды қосу ұнады. Сандарды қосу оңай екен. Ол бiрге бiрдi қоса алады. Ол бірге бірді қосса, екі екенін біледі. Ол екіге екіні қосса, төрт екенін біледі. Ол үшке үшті қосса, алты екенін біледі. Бар болғаны сол. Ол төртке төртті қосса, сегіз екенін білмейді. Оны анасынан сұрады. Анасы оған төртке төртті қосса, сегiз болатынын айтты. «Ой, ендi бiлемiн», - дедi Жанерке. «Қазір мен төрттемiн. Тағы да төрт жылдан кейiн мен сегiзде боламын», - дедi. Жанерке - жақсы оқушы. Ол жаман оқушы емес.

      10. Sandardy qosu
      Janerke sandardy qosudy üirendı. Oğan sandardy qosu ūnady. Sandardy qosu oŋai eken. Ol bırge bırdı qosa alady. Ol bırge bırdı qossa, ekı ekenın bıledı. Ol ekıge ekını qossa, tört ekenın bıledı. Ol üşke üştı qossa, alty ekenın bıledı. Bar bolğany sol. Ol törtke törttı qossa, segız ekenın bılmeidı. Ony anasynan sūrady. Anasy oğan törtke törttı qossa, segız bolatynyn aitty. «Oi, endı bılemın», - dedı Janerke. «Qazır men törttemın. Tağy da tört jyldan keiın men segızde bolamyn», - dedı. Janerke - jaqsy oquşy. Ol jaman oquşy emes.
Скрыть текст
      11. Таза қолдар
      Нәзипа қолын күнде жуады. Ол қолын жууды ұнатады. Ол қолын сабындап жуады. Ол жылы су мен сабынды қолданады. Ол қолын 30 секунд бойына жуады. 30 секундтан кейін ол қолын жуып болады. Ол суды өшіредi. Ол қолын таза орамалмен сүртедi. Бірнеше сағат сайын ол суды қосып қолын жуады. Нәзипаның қолдары өте таза. Оның қолында көп микробтар жоқ. Микробтар оның таза қолында өмір сүре алмайды.

      11. Taza qoldar
      Näzipa qolyn künde juady. Ol qolyn juudy ūnatady. Ol qolyn sabyndap juady. Ol jyly su men sabyndy qoldanady. Ol qolyn 30 sekund boiyna juady. 30 sekundtan keiın ol qolyn juyp bolady. Ol sudy öşıredı. Ol qolyn taza oramalmen sürtedı. Bırneşe sağat saiyn ol sudy qosyp qolyn juady. Näzipanyŋ qoldary öte taza. Onyŋ qolynda köp mikrobtar joq. Mikrobtar onyŋ taza qolynda ömır süre almaidy.
Скрыть текст
      12. Ферма
      Ақжол фермаға барғысы келдi. Ол өзiнiң ата-анасынан оны фермаға апаруын өтіндi. Оның мұғалiмі фермадағы малдар туралы айтты. Фермада малдар көп. Ақжол малдарды көргiсi келдi. Ол сиырларды көргiсi келдi. Ол тауықты көргiсi келдi. Ол шошқаларды көргiсi келдi. Ол малдарды құшақтағысы келдi. Ол малдарға жем бергiсi келдi. Ол малдарды жақсы көредi. Ақжол фермада өмiр сүргiсi келедi. Ол сиырлар, тауықтар және шошқалармен өмiр сүргiсi келедi. Олар оның достары болар еді. Оның мектепте ешқандай достары жоқ.

      12. Ferma
      Aqjol fermağa barğysy keldı. Ol özınıŋ ata-anasynan ony fermağa aparuyn ötındı. Onyŋ mūğalımı fermadağy maldar turaly aitty. Fermada maldar köp. Aqjol maldardy körgısı keldı. Ol siyrlardy körgısı keldı. Ol tauyqty körgısı keldı. Ol şoşqalardy körgısı keldı. Ol maldardy qūşaqtağysy keldı. Ol maldarğa jem bergısı keldı. Ol maldardy jaqsy köredı. Aqjol fermada ömır sürgısı keledı. Ol siyrlar, tauyqtar jäne şoşqalarmen ömır sürgısı keledı. Olar onyŋ dostary bolar edı. Onyŋ mektepte eşqandai dostary joq.
Скрыть текст
      13. Күлкілі хикая
      Барбара күлкілі хикаяларды жақсы көреді. Ол күлкілі хикаяларды тыңдағанды жақсы көреді. Ол күлкілі хикаяларды айтқанды жақсы көреді. Ол өз анасына бір күлкілі хикая айтып берді. Ол аяқтаған кезде анасының күлгенін күтті. "Ана, неге сен күлмейсің? Бұл күлкілі хикая болды ғой,"- деді Барбара. "О, айып етпе,"- деді оның анасы. "Кейде сен бір күлкілі нәрсені ойлайсың, ал басқалар мұны күлкілі емес деп ойлайды". Міне, Барбараның анасы Барбараның хикаясына неге күлмегені. Барбара осы хикаяны өз сіңлісіне айтты. Оның сіңлісі хикаяға күлді.

      13. Külkılı hikaia
      Barbara külkılı hikaialardy jaqsy köredı. Ol külkılı hikaialardy tyŋdağandy jaqsy köredı. Ol külkılı hikaialardy aitqandy jaqsy köredı. Ol öz anasyna bır külkılı hikaia aityp berdı. Ol aiaqtağan kezde anasynyŋ külgenın küttı. "Ana, nege sen külmeisıŋ? Būl külkılı hikaia boldy ğoi,"- dedı Barbara. "O, aiyp etpe,"- dedı onyŋ anasy. "Keide sen bır külkılı närsenı oilaisyŋ, al basqalar mūny külkılı emes dep oilaidy". Mıne, Barbaranyŋ anasy Barbaranyŋ hikaiasyna nege külmegenı. Barbara osy hikaiany öz sıŋlısıne aitty. Onyŋ sıŋlısı hikaiağa küldı.
Скрыть текст
      14. Шабандоз
      «Ана, маған өзімнің атыма мінсем бола ма?» -деп сұрады Сара. Ол әр сенбі күні өзінің атына мініп шабатын. «Жарайды, жаным, жинала ғой», - деді анасы. Сара қуанышты болды. Ол өзінің жатын бөлмесіне барды. Өзінің қызғылт шұлығын киді. Өзінің алқызыл кроссовкасын киді. Ол қызғылт бас киімін алды. Есікке қарай беттеді. «Мен көлікте күтемін», - деді анасына. «Жақсы, мен бірер минуттан соң келем», - деді анасы. Сара көліктің есігін ашты. Ол алдыңғы орынға отырды. Бас киімін киді. Ол өзін қуанышты сезінді.

      14. Şabandoz
      «Ana, mağan özımnıŋ atyma mınsem bola ma?» -dep sūrady Sara. Ol är senbı künı özınıŋ atyna mınıp şabatyn. «Jaraidy, janym, jinala ğoi», - dedı anasy. Sara quanyşty boldy. Ol özınıŋ jatyn bölmesıne bardy. Özınıŋ qyzğylt şūlyğyn kidı. Özınıŋ alqyzyl krosovkasyn kidı. Ol qyzğylt bas kiımın aldy. Esıkke qarai bettedı. «Men kölıkte kütemın», - dedı anasyna. «Jaqsy, men bırer minuttan soŋ kelem», - dedı anasy. Sara kölıktıŋ esıgın aşty. Ol aldyŋğy orynğa otyrdy. Bas kiımın kidı. Ol özın quanyşty sezındı.
Скрыть текст
      15. Мәз мысық
      Олжас мысықты қолға алды. Мысық мияулады. Жұрттың көпшілігі мысыққа ұнамайтын. Мысық жалғыз болуды ұнататын. Ол диванда ұйықтауды жақсы көретін. Ол жемiс сауытта ұйықтауды жақсы көретін. Ол теледидар үстінде ұйықтауды жақсы көретін. Ол алдыңғы аулада құрт-құмырсқаны қууды жақсы көретін. Ол артқы аулада кесірткелердi қууды жақсы көретін. Ол аcүйде шыбындарды қууды жақсы көретін. Олжас мысықты еденге жатқызды. Ол мысықтың ішін сипады. Мысық бұны ұнататын. Мысық оның қолын жалап алды. Олжас тағы да кішкене мысықтың ішін сипады. Мысық мияулады. Мысық мәз болды.

      15. Mäz mysyq
      Oljas mysyqty qolğa aldy. Mysyq miaulady. Jūrttyŋ köpşılıgı mysyqqa ūnamaityn. Mysyq jalğyz boludy ūnatatyn. Ol divanda ūiyqtaudy jaqsy köretın. Ol jemıs sauytta ūiyqtaudy jaqsy köretın. Ol teledidar üstınde ūiyqtaudy jaqsy köretın. Ol aldyŋğy aulada qūrt-qūmyrsqany quudy jaqsy köretın. Ol artqy aulada kesırtkelerdı quudy jaqsy köretın. Ol asüide şybyndardy quudy jaqsy köretın. Oljas mysyqty edenge jatqyzdy. Ol mysyqtyŋ ışın sipady. Mysyq būny ūnatatyn. Mysyq onyŋ qolyn jalap aldy. Oljas tağy da kışkene mysyqtyŋ ışın sipady. Mysyq miaulady. Mysyq mäz boldy.
Скрыть текст
      16. Кішкентай қыз
      Арайлым кішкентай қыз еді. Оның құрбыларының барлығы одан ұзын болатын. Оның бойы құрбыларынікіне қарағанда қысқа еді. Ол ұзын болғысы келетін. Оның анасы оған уайымдамауын айтты. Бір күні Арайлымның бойы да ұзын болады. Бір кездері құрбыларының бойлары онікіне қарағанда қысқа болады. Ол оны естіп, қуанды. Оның анасына тек бір сұрағы бар еді. Оның бойы құрбыларынікіне қарағанда қашан ұзын болады? Ол алдыңғы жылы бола ма? Ол оны алдыңғы жылы болады деп үміттенді. Ол ең кішкентай қыз болудан жалығып кетті.

      16. Kışkentai qyz
      Arailym kışkentai qyz edı. Onyŋ qūrbylarynyŋ barlyğy odan ūzyn bolatyn. Onyŋ boiy qūrbylarynıkıne qarağanda qysqa edı. Ol ūzyn bolğysy keletın. Onyŋ anasy oğan uaiymdamauyn aitty. Bır künı Arailymnyŋ boiy da ūzyn bolady. Bır kezderı qūrbylarynyŋ boilary onıkıne qarağanda qysqa bolady. Ol ony estıp, quandy. Onyŋ anasyna tek bır sūrağy bar edı. Onyŋ boiy qūrbylarynıkıne qarağanda qaşan ūzyn bolady? Ol aldyŋğy jyly bola ma? Ol ony aldyŋğy jyly bolady dep ümıttendı. Ol eŋ kışkentai qyz boludan jalyğyp kettı.
Скрыть текст
      17. Жүзу әуіті
      Толқын жүзу әуітіндегi суға секiрдi. Ол мұрнын қысты. Ол су астына кеттi. Сосын ол қайтадан қалқып су бетіне шықты. Ол әуіттегi сатыға малтып жеттi. Ол әуіттен шықты. Ол әуіттiң шетiне тұрды. Ол мұрнын қысты. Ол қайтадан суға секiрдi. Толқын әуітке секiруді ұнататын. Суда болу ол үшін сүйсінерлік. Күн ыстық болды. Су салқын болды. Суда болу сондай сүйсінерлік болды. Әуітке оны анасы алып келді. Оның анасы орындықта отырды. Ол Толқынды бақылап отырды. Ол Толқынның уақытты көңілді өткізегенiн қалады.

      17. Jüzu äuıtı
      Tolqyn jüzu äuıtındegı suğa sekırdı. Ol mūrnyn qysty. Ol su astyna kettı. Sosyn ol qaitadan qalqyp su betıne şyqty. Ol äuıttegı satyğa maltyp jettı. Ol äuıtten şyqty. Ol äuıttıŋ şetıne tūrdy. Ol mūrnyn qysty. Ol qaitadan suğa sekırdı. Tolqyn äuıtke sekırudı ūnatatyn. Suda bolu ol üşın süisınerlık. Kün ystyq boldy. Su salqyn boldy. Suda bolu sondai süisınerlık boldy. Äuıtke ony anasy alyp keldı. Onyŋ anasy oryndyqta otyrdy. Ol Tolqyndy baqylap otyrdy. Ol Tolqynnyŋ uaqytty köŋıldı ötkızegenın qalady.
Скрыть текст
      18. Нәбираның хаты
      Анасы Нәбираға қарындаш берді. Бұл сары қарындаш болды. Бұл екiнші нөмiрлі болды. Ол қызғылт өшіргішімен болды. Өшіргіш кішкентай, дөңгелек пішінді және қызғылт түстi болды. Анасы қызына ақ парақ бердi. Ол парақтың бетінде көк сызықтар бейнеленген. Ақ қағазды алып: "Сәлеметсiз бе, әжетай! Мен сiздi жақсы көремiн!", - деп әжесiне хат жазды. Жазып бiтiрген соң Нәбира хатты анасына оқып шығуға бередi. Хатты оқып шыққан Нәбираның анасы қызына "Қызым, мына хат қыска ғой" деп едi, қызы анасына: "Анашым, хат қыска болғанмен нәзік", - деп жауап бердi.

      18. Näbiranyŋ haty
      Anasy Näbirağa qaryndaş berdı. Būl sary qaryndaş boldy. Būl ekınşı nömırlı boldy. Ol qyzğylt öşırgışımen boldy. Öşırgış kışkentai, döŋgelek pışındı jäne qyzğylt tüstı boldy. Anasy qyzyna aq paraq berdı. Ol paraqtyŋ betınde kök syzyqtar beinelengen. Aq qağazdy alyp: "Sälemetsız be, äjetai! Men sızdı jaqsy köremın!", - dep äjesıne hat jazdy. Jazyp bıtırgen soŋ Näbira hatty anasyna oqyp şyğuğa beredı. Hatty oqyp şyqqan Näbiranyŋ anasy qyzyna "Qyzym, myna hat qyska ğoi" dep edı, qyzy anasyna: "Anaşym, hat qyska bolğanmen näzık", - dep jauap berdı.
Скрыть текст
      19. Тұмау
      Әлімжан тұмауратып қалды. Оның мұрнынан су ақты. Ол қатты жөтелді. Ол қатты түшкірді. Ол жөтелгенде аузын жабады. Ол түшкіргенде аузын жабады. Әлімжанның анасы оған қарайды. Ол үшін анасы ыстық сорпа даярлады. Ол оған балғын апельсин шырынын береді. Ол оған төсегін жайлы қылып берді. Ол төсекте жатып теледидар көруі үшін теледидарды қосып берді. Ол өз төсегінде ұйықтауы үшін анасы жарықты сөндірді. Ол жақсы болуы үшін анасы оған дәрі берді. Әлімжан жақында жазылып кетеді.

      19. Tūmau
      Älımjan tūmauratyp qaldy. Onyŋ mūrnynan su aqty. Ol qatty jöteldı. Ol qatty tüşkırdı. Ol jötelgende auzyn jabady. Ol tüşkırgende auzyn jabady. Älımjannyŋ anasy oğan qaraidy. Ol üşın anasy ystyq sorpa daiarlady. Ol oğan balğyn apelsin şyrynyn beredı. Ol oğan tösegın jaily qylyp berdı. Ol tösekte jatyp teledidar köruı üşın teledidardy qosyp berdı. Ol öz tösegınde ūiyqtauy üşın anasy jaryqty söndırdı. Ol jaqsy boluy üşın anasy oğan därı berdı. Älımjan jaqynda jazylyp ketedı.
Скрыть текст
      20. Жаңа көлік
      Өткен аптада Қуаныш жаңа көлік сатып алды. Ол өзiнiң жаңа көлігiне өте разы. Ол жаңа көлігін өте тиімді бағаға сатып алды. Ол оны жеңілдіктер кезінде сатып алды. Оның жаңа көлігi жасыл түстi. Барлық төрт шинасы қара түстi. Оның жаңа көлігiнiң төрт есiгi бар. Оның жүксалғышы бар. Жүксалғышта қосалқы шина бар. Барлық жаңа көліктердiң қосалқы шиналары бар. Оның жаңа көлігiнiң капоты бар. Капоттың астында қозғалтқыш бар. Барлық жаңа көліктердiң қозғалтқыштары бар. Оның жаңа көлігiнiң үш орындығы бар. Екi орындық алдыңғы жағында. Бiр үлкен орындық артқы жағында. Қуаныш өзiнiң жаңа көлігін жүргізген кезде алдынғы орындықта отырады. Ол әрқашан қауіпсіздік белбеуiн тағады.

      20. Jaŋa kölık
      Ötken aptada Quanyş jaŋa kölık satyp aldy. Ol özınıŋ jaŋa kölıgıne öte razy. Ol jaŋa kölıgın öte tiımdı bağağa satyp aldy. Ol ony jeŋıldıkter kezınde satyp aldy. Onyŋ jaŋa kölıgı jasyl tüstı. Barlyq tört şinasy qara tüstı. Onyŋ jaŋa kölıgınıŋ tört esıgı bar. Onyŋ jüksalğyşy bar. Jüksalğyşta qosalqy şina bar. Barlyq jaŋa kölıkterdıŋ qosalqy şinalary bar. Onyŋ jaŋa kölıgınıŋ kapoty bar. Kapottyŋ astynda qozğaltqyş bar. Barlyq jaŋa kölıkterdıŋ qozğaltqyştary bar. Onyŋ jaŋa kölıgınıŋ üş oryndyğy bar. Ekı oryndyq aldyŋğy jağynda. Bır ülken oryndyq artqy jağynda. Quanyş özınıŋ jaŋa kölıgın jürgızgen kezde aldynğy oryndyqta otyrady. Ol ärqaşan qauıpsızdık belbeuın tağady.
Скрыть текст


В подготовке текстов на казахском языке участвовали пользователи сайта sozdik.kz:
Еркежан Каймоллаева, Роза Алиева, Айгерим Турсынбекова, Алтынгуль Кептербаева, Аяулым Орынгали, Бахытжан Ертай, Дастан Ахметдин,
Асель Серикбаева, Аслан Бисенов, Майра Фазыл, Маргулан Канат, Раушан Муталипова, Рахат Уйсымбаев, Акжайык Сабырбаева, Диас Жунистаев, Елімай Шынатай, Максат Маликов, Anar Bekmyrza, Nazima Tokabayeva, Айжан Даукишева, Арайлан Атканова, Гульзайнаб Сисенова и другие.
Корректор текстов на казахском языке: Атлас Кудайбергенова



©  Татьяна Валяева   2007–2021
http://kaz-tili.kz/
 <<  Истории о детях. Том 1, стр.5 Вернуться к началу Истории о детях. Том 2, стр.2  >> 


Присоединиться в Фейсбуке   ВКонтакте                  Цвета текста на сайте - значение                  E-mail: kaz-tili@yandex.ru                  Гостевая книга