Казахский язык
Главная
Существительные
Послелоги
Прилагательные
Числительные
Местоимения
Наречия, Союзы
Личные окончания
Глаголы
Вспомогательные глаголы
Причастия
 Деепричастия
Модальность
Предложения
  Проверь себя!
  Упражнения
   Грамматика детям
   Учим всей семьёй
 Видео
  Разговорник
Пословицы
  Книга для чтения
С казахским не шутят?
Сказки
Песни
Статьи
Словарь
Ссылки и др.
Автор сайта
Суперлёг. чтение
  1. 1  
  2. 1  
  1. 2  
  2. 2  
  1. 3  
  2. 3  
  1. 4  
  1. 5  

Каталог тем
Лёг.истор.
  1. 1  
  1. 2  
  1. 3  
  1. 4  
  1. 5  
  1. 6  
  1. 7  
 Истории о детях
  1. 1  
  2. 1  
  1. 2  
  2. 2  
  1. 3  
  2. 3  
  1. 4  
  2. 4  
  1. 5  
  2. 5  
  2. 6  
  2. 7  
 Занимательное чтение
  1. 1  
  2. 1  
  3. 1  
  1. 2  
  2. 2  
  3. 2  
  1. 3  
  2. 3  
  3. 3  
  1. 4  
  2. 4  
  3. 4  
  1. 5  
  2. 5  
  3. 5  
 Казахский по уровням
  1. 1  
  2. 1  
  3. 1  
  4. 1  
  5. 1  
  1. 2  
  2. 2  
  3. 2  
  4. 2  
  5. 2  
  1. 3  
  2. 3  
  3. 3  
  4. 3  
  5. 3  
  1. 4  
  2. 4  
  3. 4  
  4. 4  
  5. 4  
  1. 5  
  2. 5  
  3. 5  
  4. 5  
  5. 5  
  2. 6  
  3. 6  
 Лёгкое чтение
  1. 1  
  2. 1  
  3. 1  
  1. 2  
  2. 2  
  3. 2  
  1. 3  
  2. 3  
  3. 3  
  1. 4  
  2. 4  
  1. 5  
  2. 5  
 Короткие истории
  1. 1  
  2. 1  
  3. 1  
  1. 2  
  2. 2  
  3. 2  
  1. 3  
  2. 3  
  3. 3  
  1. 4  
  2. 4  
  1. 5  
  2. 5  
 Кирил/Latyn 

Казахский по уровням

Уровень 4, страница 3
Грамматика казахского языка. Просто о сложном

Автор идеи, составитель и переводчик текстов
с английского языка на русский: Андрей Краснов

      41. Кітапханадағы кітаптар мен фильмдер
      Кейлин кітапханаға барды. Оған оның жобасы үшін Барак Обама туралы кітаптар керек еді. Ол оның өмірбаянын тапты. Бұл ол туралы көп мағлұмат жиналған ауыр кітап екен. Ол беттерін парақтады. Кітапта Обаманың әдемі суреттері болды. Кітап пайдалы болып шықты. Ол оны кәрзеңкесіне салды.
      Ол фильмдер бөлімін көріп қалды. Ол жақтан үйіне бірдеңе алғысы келді. Оған үш күнге тегін берілетін бір фильм алуға болар еді. Егер ол жеті күнге алса, бұл үш доллар тұрар еді. Ол диабетпен ауыратын қыз туралы фильмді алды. Оны кәрзеңкесіне салды. Карточкасына кітаптың қайтарып беру күні мен фильмді жазып берді.

      41. Kitaphanadaǵy kitaptar men fılmder
      Keılın kitaphanaǵa bardy. Oǵan onyń jobasy úshin Barak Obama týraly kitaptar kerek edi. Ol onyń ómirbaıanyn tapty. Bul ol týraly kóp maǵlumat jınalǵan aýyr kitap eken. Ol betterin paraqtady. Kitapta Obamanyń ádemi sýretteri boldy. Kitap paıdaly bolyp shyqty. Ol ony kárzeńkesine saldy.
      Ol fılmder bólimin kórip qaldy. Ol jaqtan úıine birdeńe alǵysy keldi. Oǵan úsh kúnge tegin beriletin bir fılm alýǵa bolar edi. Eger ol jeti kúnge alsa, bul úsh dollar turar edi. Ol dıabetpen aýyratyn qyz týraly fılmdi aldy. Ony kárzeńkesine saldy. Kartochkasyna kitaptyń qaıtaryp berý kúni men fılmdi jazyp berdi.
Скрыть текст
      42. Ешқашан берілме
      Кеннет – жақсы теннис ойыншысы. Ол оны жеті жастан бастап ойнап келеді. Қазір ол 16 жаста. Ол бүкіл ел бойынша басқа ойыншылармен жарысады. Олар да өте жақсы ойнайды. Ол ертең өз жасындағы үздік теннисшімен жарысады. Ол қобалжып жүр. Оның қарсыласы туралы әртүрлі қауесет бар.
      Басқа ойыншының аты - Антонио. Антонио жақсы емес. Ол өте қатыгез. Ол адамдарды ауыртып қинаудан қорықпайды. Бұрын біреуді ұрып-соғыпты. Кеннет өз әкесіне жарысқа қатысудан бас тартқысы келетінін айтты. "Неге? Сенің қолыңнан бәрі де жақсы келеді ғой!" – деді Кеннеттің әкесі. "Мен Антониодан қорқамын", – деді ол. "Ешқашан берілме", – деді Кеннеттің әкесі.

      42. Eshqashan berilme
      Kennet – jaqsy tenıs oıynshysy. Ol ony jeti jastan bastap oınap keledi. Qazir ol 16 jasta. Ol búkil el boıynsha basqa oıynshylarmen jarysady. Olar da óte jaqsy oınaıdy. Ol erteń óz jasyndaǵy úzdik tenısshimen jarysady. Ol qobaljyp júr. Onyń qarsylasy týraly ártúrli qaýeset bar.
      Basqa oıynshynyń aty - Antonıo. Antonıo jaqsy emes. Ol óte qatygez. Ol adamdardy aýyrtyp qınaýdan qoryqpaıdy. Buryn bireýdi uryp-soǵypty. Kennet óz ákesine jarysqa qatysýdan bas tartqysy keletinin aıtty. "Nege? Seniń qolyńnan bári de jaqsy keledi ǵoı!" – dedi Kennettiń ákesi. "Men Antonıodan qorqamyn", – dedi ol. "Eshqashan berilme", – dedi Kennettiń ákesi.
Скрыть текст
      43. Жаңа бірдеңенің дәмін тату
      Ширли тағамды өте қатты талғайды. Ол ірімшік қосылған тағамдарды жемейді. Ол тауық пен шошқа етін ұнатпайды. Ол жаңа бірдеңенің дәмін татуды ұнатпайды. Бірде Ширли бір құрбысының үйіне келді. Құрбысының әкесі оларға камбоджилік тағам әзірлеп қойыпты. Ширли америкалық тағамдарға үйренген. "Мен мұны жей алмаймын", - деді Ширли құрбысына.
      "Жеуге тиіссің! Менің әкем мұны саған арнап әзірледі", - деді ол. Ширли ыңғайсызданып қалды. Ол шанышқыны қолына алды, ақырындап тағамды шанышқысымен шаншыды. Асықпай шайнап отырды. Тағам таңқаларлықтай дәмді болып шықты. Ол тағамын бес минут ішінде жеп қойды. "О! Мен саған тағы бір порция салып берейін", - деді құрбысының әкесі.

      43. Jańa birdeńeniń dámin tatý
      Shırlı taǵamdy óte qatty talǵaıdy. Ol irimshik qosylǵan taǵamdardy jemeıdi. Ol taýyq pen shoshqa etin unatpaıdy. Ol jańa birdeńeniń dámin tatýdy unatpaıdy. Birde Shırlı bir qurbysynyń úıine keldi. Qurbysynyń ákesi olarǵa kambodjılik taǵam ázirlep qoıypty. Shırlı amerıkalyq taǵamdarǵa úırengen. "Men muny jeı almaımyn", - dedi Shırlı qurbysyna.
      "Jeýge tıissiń! Meniń ákem muny saǵan arnap ázirledi", - dedi ol. Shırlı yńǵaısyzdanyp qaldy. Ol shanyshqyny qolyna aldy, aqyryndap taǵamdy shanyshqysymen shanshydy. Asyqpaı shaınap otyrdy. Taǵam tańqalarlyqtaı dámdi bolyp shyqty. Ol taǵamyn bes mınýt ishinde jep qoıdy. "O! Men saǵan taǵy bir porsıa salyp bereıin", - dedi qurbysynyń ákesi.
Скрыть текст
      44. Ол өзін суретке түсіргенді қаламайды
      Чарлиді объектив алдында қорқыныш билейді. Ол өзін суретке түсіргенді қаламайды. Ол жиі фотоаппараттан аулақ болуға тырысатын. Чарли достарымен Гаваяда болды. Боб топпен суретке түсірмек болды. Жағажай суретке түсу үшін керемет орын деп есептеді. Чарли күйгелектене бастады. Оның достары бір- бірімен тығыздалып тұрысты. Чарли тысқары шығып кетті.
      "Чарли, мұнда кел!" - деп шақырды достары. Чарли олардың сөзін елемеді. Боб фотоаппаратын қойып, оны қуа жөнелді. "Чарли, сен білесің бе, фото суреттер неге маңызды екенін?" Чарли басын шайқады. " Ертең қартайған шағыңда, балаларың және өзің жас кезіңде қандай болғаныңды көру үшін қажет", - деді Боб.

      44. Ol ózin sýretke túsirgendi qalamaıdy
      Charlıdi obektıv aldynda qorqynysh bıleıdi. Ol ózin sýretke túsirgendi qalamaıdy. Ol jıi fotoaparattan aýlaq bolýǵa tyrysatyn. Charlı dostarymen Gavaıada boldy. Bob toppen sýretke túsirmek boldy. Jaǵajaı sýretke túsý úshin keremet oryn dep eseptedi. Charlı kúıgelektene bastady. Onyń dostary bir- birimen tyǵyzdalyp turysty. Charlı tysqary shyǵyp ketti.
      "Charlı, munda kel!" - dep shaqyrdy dostary. Charlı olardyń sózin elemedi. Bob fotoaparatyn qoıyp, ony qýa jóneldi. "Charlı, sen bilesiń be, foto sýretter nege mańyzdy ekenin?" Charlı basyn shaıqady. " Erteń qartaıǵan shaǵyńda, balalaryń jáne óziń jas kezińde qandaı bolǵanyńdy kórý úshin qajet", - dedi Bob.
Скрыть текст
      45. Жағажайда
      Джейн мен Тара жағажайға кетті. Ыстық болған. Күн шақырайып тұрды. Аспан шайдай ашық еді. Джейн күнге қарсы жақпамай жағып алды. Ол оны бетіне, қолына, аяғына жақты. Ол терісінің қарайып кеткенін қаламады. Оның жақпасының аты SPF 50. Бұның мағынасы оның күн астында жақпа майсыз қалғанға қараған да 50 есе ұзақ болуына мүмкіндік береді дегенді білдіреді.
      SPF 50 кремімен Джейннің терісі күймеуі мүмкін. Ол Тараға кремнің қажет –қажет емесін сұрады. "Жоқ, менде бәрі жақсы", - деді Тара. Джейн оның күнге күйіп кетуі мүмкін екенін ескертті. Тара бұған мән бермеді. Олар үйлеріне оралғанда Тара жай ғана күнге қарайған еді. Ол күйіп қалған жоқ. Кейбір адамдар күннің көзіне күймейді.

      45. Jaǵajaıda
      Djeın men Tara jaǵajaıǵa ketti. Ystyq bolǵan. Kún shaqyraıyp turdy. Aspan shaıdaı ashyq edi. Djeın kúnge qarsy jaqpamaı jaǵyp aldy. Ol ony betine, qolyna, aıaǵyna jaqty. Ol terisiniń qaraıyp ketkenin qalamady. Onyń jaqpasynyń aty SPF 50. Bunyń maǵynasy onyń kún astynda jaqpa maısyz qalǵanǵa qaraǵan da 50 ese uzaq bolýyna múmkindik beredi degendi bildiredi.
      SPF 50 kremimen Djeınniń terisi kúımeýi múmkin. Ol Taraǵa kremniń qajet –qajet emesin surady. "Joq, mende bári jaqsy", - dedi Tara. Djeın onyń kúnge kúıip ketýi múmkin ekenin eskertti. Tara buǵan mán bermedi. Olar úılerine oralǵanda Tara jaı ǵana kúnge qaraıǵan edi. Ol kúıip qalǵan joq. Keıbir adamdar kúnniń kózine kúımeıdi.
Скрыть текст
      46. Қыpсықты көлік
      Тайлер өзінің қызыл Honda-сын 20 жыл бойы айдап жүр. Оның көлігі не көрмеді. Онда көптеген сызаттар бар. Олардың көбісі жолдың жиектас қоршауына соғылғаннан болған еді. Бірде әлдекім оның көлігін кілтпен сызып кеткен. Қызыл түсті бояуы оңып кеткен еді. Жылыту және салқындату жүйесі тіпті күлкіңді келтіреді. Көшеде онсыз да ыстық болса, керісінше тек қыздырғыш жұмыс істейді. Ал көшеде ызғарлы болғанда тек салқындатқыш қосылатын. Терезені ашсаң, тек жартысына түсетін. Тек бір ғана кантри музыкасының радиостанциясын ұстайтын. Терезетазартқыштар терезені сызып сүртетін. Көлікті жабу үшін есіктерді кілтпен бұрап шығу қажет. Тайлер жаңа көлік алайын деп жоспарлап жүр. Ол жеткілікті қаражат жиналғанша күтіп жүр.

      46. Qypsyqty kólik
      Taıler óziniń qyzyl Honda-syn 20 jyl boıy aıdap júr. Onyń kóligi ne kórmedi. Onda kóptegen syzattar bar. Olardyń kóbisi joldyń jıektas qorshaýyna soǵylǵannan bolǵan edi. Birde áldekim onyń kóligin kiltpen syzyp ketken. Qyzyl tústi boıaýy ońyp ketken edi. Jylytý jáne salqyndatý júıesi tipti kúlkińdi keltiredi. Kóshede onsyz da ystyq bolsa, kerisinshe tek qyzdyrǵysh jumys isteıdi. Al kóshede yzǵarly bolǵanda tek salqyndatqysh qosylatyn. Terezeni ashsań, tek jartysyna túsetin. Tek bir ǵana kantrı mýzykasynyń radıostansıasyn ustaıtyn. Terezetazartqyshtar terezeni syzyp súrtetin. Kólikti jabý úshin esikterdi kiltpen burap shyǵý qajet. Taıler jańa kólik alaıyn dep josparlap júr. Ol jetkilikti qarajat jınalǵansha kútip júr.
Скрыть текст
      47. Рұқсаттың орнына кешірім
      Хейли бала кезінен құлағын тескісі келді. Бірақ оның ата-анасы рұқсат бермеді. Оларға тесілген құлақтың көрінісі ұнамайтын. Олар бөлек тұрған кезде, құлағын тесе алатынын айтты.
      Хейлидің барлық жақын достарының құлағы тесілген болатын. Олар оған құлағыңды тес деп айтатын. Олар оған тесігін шашыңмен жаба аласың дейтін. Бірақ Хейли бар уақытын алаңдаумен өткізгісі келмейтін. Егер ол құлағын тессе, ата-анасы ашуланады. Бар болғаны осы. Олар өмір бойы ашулана алмайды. Хейли терең тыныс алды. Ол құлағын тесті.

      47. Ruqsattyń ornyna keshirim
      Heılı bala kezinen qulaǵyn teskisi keldi. Biraq onyń ata-anasy ruqsat bermedi. Olarǵa tesilgen qulaqtyń kórinisi unamaıtyn. Olar bólek turǵan kezde, qulaǵyn tese alatynyn aıtty.
      Heılıdiń barlyq jaqyn dostarynyń qulaǵy tesilgen bolatyn. Olar oǵan qulaǵyńdy tes dep aıtatyn. Olar oǵan tesigin shashyńmen jaba alasyń deıtin. Biraq Heılı bar ýaqytyn alańdaýmen ótkizgisi kelmeıtin. Eger ol qulaǵyn tesse, ata-anasy ashýlanady. Bar bolǵany osy. Olar ómir boıy ashýlana almaıdy. Heılı tereń tynys aldy. Ol qulaǵyn testi.
Скрыть текст
      48. Хайуанаттар паркінің жануарлары
      Ганна, Стефани және Эрика хайуанаттар паркіне келді. Олар көптеген сүйкімді жануарларды көрді. Хайуанаттар паркінде мойындары ұзын керіктер болды. Түрлері адам түріне ұқсас маймылдар болды. Алайда олар көп банан жейді. Жалы сұлу аттар да болды. Коала болды - австралиялық қалталы аю. Пандалар болды. Олар үлкен болды. Игуандар болды. Олар қызықты көрінді. Аюлар болды. Олар жұмсақ болып көрінді. Ганна, Стефани және Эрика хайуанаттарды ұстағылары келді. Олар олай жасай алмады. Олар тек қана суретке түсіре алды.

      48. Haıýanattar parkiniń janýarlary
      Ganna, Stefanı jáne Erıka haıýanattar parkine keldi. Olar kóptegen súıkimdi janýarlardy kórdi. Haıýanattar parkinde moıyndary uzyn kerikter boldy. Túrleri adam túrine uqsas maımyldar boldy. Alaıda olar kóp banan jeıdi. Jaly sulý attar da boldy. Koala boldy - avstralıalyq qaltaly aıý. Pandalar boldy. Olar úlken boldy. Igýandar boldy. Olar qyzyqty kórindi. Aıýlar boldy. Olar jumsaq bolyp kórindi. Ganna, Stefanı jáne Erıka haıýanattardy ustaǵylary keldi. Olar olaı jasaı almady. Olar tek qana sýretke túsire aldy.
Скрыть текст
      49. Шоколад тым тәтті
      Сюзи шоколад жегенді жақсы көреді. Ол карамелі бар шоколадты қатты жақсы көреді. Оның анасы оған шоколад плиткасын берді. Сюзи бақытты. Ол плитканы тістеді. Плитка дәмді. Ол шөлдей бастады. Шоколад тым тәтті. "Анашым, сен маған сусын бере аласың ба?" - деп сұрады ол. Оның анасы оған сусын берді. Сюзи оны ішті. Бұл шоколадты сүт.
      "Тым тәтті!" - деп айғайлады Сюзи. "Сен қандай сусын қалайтыныңды айтпадың ғой", - деді анасы. Сюзи орнынан тұрды. Ол суы бар бөтелкені алды. Ол көп су ішті. "Енді жақсырақ", - деді ол. Ол шоколад жеуді жалғастырды.

      49. Shokolad tym tátti
      Súzı shokolad jegendi jaqsy kóredi. Ol karameli bar shokoladty qatty jaqsy kóredi. Onyń anasy oǵan shokolad plıtkasyn berdi. Súzı baqytty. Ol plıtkany tistedi. Plıtka dámdi. Ol shóldeı bastady. Shokolad tym tátti. "Anashym, sen maǵan sýsyn bere alasyń ba?" - dep surady ol. Onyń anasy oǵan sýsyn berdi. Súzı ony ishti. Bul shokoladty sút.
      "Tym tátti!" - dep aıǵaılady Súzı. "Sen qandaı sýsyn qalaıtynyńdy aıtpadyń ǵoı", - dedi anasy. Súzı ornynan turdy. Ol sýy bar bótelkeni aldy. Ol kóp sý ishti. "Endi jaqsyraq", - dedi ol. Ol shokolad jeýdi jalǵastyrdy.
Скрыть текст
      50. Тістің жақсы күтімі
      Чактың тістері аппақ. Онда бұрын ешқашан кетік болған емес. Ол тісін жақсы күтеді. Ол ағартқыш тіс пастасымен тісін 5 минут тазартады. Ол тістерін айналмалы қимылдармен тазартады. Ол тілін де ұмытпайды. Осыдан кейін ол ауыз қуысына арналған жалбызды шайғышты қолданады. Ол тісін бір минут шаяды. Ауыз қуысы біраз шымшылайды. Енді ол тістерінің арасын тіс жібімен тазартады. Бұл үдерісті ол тамақтан кейін орындайды. Ол мұны жеңіл тамақтан кейін де жасайды. Ол тіс тазартатын құралдарын өзімен алып жүреді. Оларды тіпті мектепке де алып барады!

      50. Tistiń jaqsy kútimi
      Chaktyń tisteri appaq. Onda buryn eshqashan ketik bolǵan emes. Ol tisin jaqsy kútedi. Ol aǵartqysh tis pastasymen tisin 5 mınýt tazartady. Ol tisterin aınalmaly qımyldarmen tazartady. Ol tilin de umytpaıdy. Osydan keıin ol aýyz qýysyna arnalǵan jalbyzdy shaıǵyshty qoldanady. Ol tisin bir mınýt shaıady. Aýyz qýysy biraz shymshylaıdy. Endi ol tisteriniń arasyn tis jibimen tazartady. Bul úderisti ol tamaqtan keıin oryndaıdy. Ol muny jeńil tamaqtan keıin de jasaıdy. Ol tis tazartatyn quraldaryn ózimen alyp júredi. Olardy tipti mektepke de alyp barady!
Скрыть текст
      51. Мүмкін емес жағдайлар болмайды
      Кейт қиындықпен қол жеткізетін нәрселерді қалайды. Ол 35 жасқа жеткенде Құрама Штаттардың президенті болғысы келеді. Ол Гарвардта оқығысы келеді және 1 миллион достары болғанын қалайды. Өзінің 10 бауыры мен сіңілілері болса екен дейді. Іш билерінің орындаушысы болғысы келеді. Бүкіл әлемді аралағысы келеді.
      Мақсаттары мен армандары туралы анасымен ой бөлісті. Анасы оған: " Сенде шынайылылық сезім болуы керек", - деді. Кейти: "Бірақ мен ерекше болғым келеді", - деді. Анасы оған: "Әр нәрсені ең кішісінен баста", - деді. Кейт анасының сөзін елей қоймады. Ол үшін ешқандай мүмкін емес жағдайлар болмайтындай көрінді.

      51. Múmkin emes jaǵdaılar bolmaıdy
      Keıt qıyndyqpen qol jetkizetin nárselerdi qalaıdy. Ol 35 jasqa jetkende Qurama Shtattardyń prezıdenti bolǵysy keledi. Ol Garvardta oqyǵysy keledi jáne 1 mıllıon dostary bolǵanyn qalaıdy. Óziniń 10 baýyry men sińilileri bolsa eken deıdi. İsh bıleriniń oryndaýshysy bolǵysy keledi. Búkil álemdi aralaǵysy keledi.
      Maqsattary men armandary týraly anasymen oı bólisti. Anasy oǵan: " Sende shynaıylylyq sezim bolýy kerek", - dedi. Keıtı: "Biraq men erekshe bolǵym keledi", - dedi. Anasy oǵan: "Ár nárseni eń kishisinen basta", - dedi. Keıt anasynyń sózin eleı qoımady. Ol úshin eshqandaı múmkin emes jaǵdaılar bolmaıtyndaı kórindi.
Скрыть текст
      52. Ол ештеңе қаламады
      Доннаның туған күні жақындап қалды. Оның достары туған күніне қандай сыйлық қалайтынын сұрады. Донна ешқандай сыйлық қаламайтынын айтты. Ол ешкімге қарыздар болғысы келмеді. Ата – анасы да туған күніне не қалайтынын сұрады. Донна оларға ешқандай сыйлық алғысы келмейтінін айтты. "Сен сенімдісің бе?"- деді анасы. Әрине.
      Ата-анасы мен достары Доннаның сөзіне сене қоймады. Олар Донна сыпайылық танытып жүрген шығар деп ойлады. Солай бола тұрса да, олар оған сыйлық жасады. Доннаның анасы оған гауһар тасты білезік сыйлады. Әкесі гүл сыйлады. Ал достары тосынсый мен сауық кешін ұйымдастырды. Донна оларға алғысын білдірді. Бірақ осының бәріне көңілі толмады. Тосын сыйлықты сауық кешінде өзін көңілсіз сезінді.

      52. Ol eshteńe qalamady
      Donnanyń týǵan kúni jaqyndap qaldy. Onyń dostary týǵan kúnine qandaı syılyq qalaıtynyn surady. Donna eshqandaı syılyq qalamaıtynyn aıtty. Ol eshkimge qaryzdar bolǵysy kelmedi. Ata – anasy da týǵan kúnine ne qalaıtynyn surady. Donna olarǵa eshqandaı syılyq alǵysy kelmeıtinin aıtty. "Sen senimdisiń be?"- dedi anasy. Árıne.
      Ata-anasy men dostary Donnanyń sózine sene qoımady. Olar Donna sypaıylyq tanytyp júrgen shyǵar dep oılady. Solaı bola tursa da, olar oǵan syılyq jasady. Donnanyń anasy oǵan gaýhar tasty bilezik syılady. Ákesi gúl syılady. Al dostary tosynsyı men saýyq keshin uıymdastyrdy. Donna olarǵa alǵysyn bildirdi. Biraq osynyń bárine kóńili tolmady. Tosyn syılyqty saýyq keshinde ózin kóńilsiz sezindi.
Скрыть текст
      53. Қашықтықта сақталған қарым-қатынас
      Артур мен Бетти бір орта мектепте оқыған. Мектеп бітірген соң олар екі түрлі колледжге оқуға түсті. Бірақ олар сонда да араларындағы сенімділіктерін сақтап қалуға тырысты. Артур Калифорнияда тұрады. Ал Бетти Массачусетсте тұратын. Олар бір-бірімен жиі сөйлесіп тұратын. Олар телефон арқылы сөйлесетін. Олар бір-біріне хат жіберіп тұратын. Ол бір-біріне өздерінің немен айналысып жүргенін көрсететін фото суреттерін жіберетін. Олар өзара ғаламтор арқылы да сөйлесетін.
      Бірақ бұл қиынға соқты. Артур мен Бетти уақыт айырмашылығымен санасуға мәжбүр болды. Массачусетсте уақыт Калифорнияға қарағанда үш сағатқа алда болды. Кейде Артур қоңырау шалуды ұмытып кетеді. Ол Беттимен Калифорния уақытымен күндізгі сағат 11-де сөйлескісі келді. Бірақ бұл кезде Массачусетсте сағат 2 болатын. Олар бір-бірін қатты сағынып жүр.

      53. Qashyqtyqta saqtalǵan qarym-qatynas
      Artýr men Bettı bir orta mektepte oqyǵan. Mektep bitirgen soń olar eki túrli kolejge oqýǵa tústi. Biraq olar sonda da aralaryndaǵy senimdilikterin saqtap qalýǵa tyrysty. Artýr Kalıfornıada turady. Al Bettı Massachýsetste turatyn. Olar bir-birimen jıi sóılesip turatyn. Olar telefon arqyly sóılesetin. Olar bir-birine hat jiberip turatyn. Ol bir-birine ózderiniń nemen aınalysyp júrgenin kórsetetin foto sýretterin jiberetin. Olar ózara ǵalamtor arqyly da sóılesetin.
      PatrısıBiraq bul qıynǵa soqty. Artýr men Bettı ýaqyt aıyrmashylyǵymen sanasýǵa májbúr boldy. Massachýsetste ýaqyt Kalıfornıaǵa qaraǵanda úsh saǵatqa alda boldy. Keıde Artýr qońyraý shalýdy umytyp ketedi. Ol Bettımen Kalıfornıa ýaqytymen kúndizgi saǵat 11-de sóıleskisi keldi. Biraq bul kezde Massachýsetste saǵat 2 bolatyn. Olar bir-birin qatty saǵynyp júr.anyń
Скрыть текст
      54. Атқа мініп серуендеу
      Бүгін Сара қуанышты сезімде еді. Ол бірінші рет атқа мініп серуендейді. Оның ағасы оны жылқылар тұратын атқораға алып барды. Жылқылар оның әрдайым жақсы көретін жануарлары болатын. Ол жылқыларды көрген кезде оның жүрегі қуанышқа толатын.
      Ол серуендеу үшін жылқылардың ішінен біреуін таңдап алды. Ол өзің киім-кешегін алды. Киіп алғаннан кейін ол аттың үстіне отырды. Басында серуеннің селкілі көп болды. Көп кешікпей ол үйреніп алды. Ол өзін ұшып келе жатқандай сезінді. Кететін уақыт болғанда ол келесі жолы осы жерге атқа мініп серуендеуге келетіні жайлы ғана ойлады.

      54. Atqa minip serýendeý
      Búgin Sara qýanyshty sezimde edi. Ol birinshi ret atqa minip serýendeıdi. Onyń aǵasy ony jylqylar turatyn atqoraǵa alyp bardy. Jylqylar onyń árdaıym jaqsy kóretin janýarlary bolatyn. Ol jylqylardy kórgen kezde onyń júregi qýanyshqa tolatyn.
      Ol serýendeý úshin jylqylardyń ishinen bireýin tańdap aldy. Ol óziń kıim-keshegin aldy. Kıip alǵannan keıin ol attyń ústine otyrdy. Basynda serýenniń selkili kóp boldy. Kóp keshikpeı ol úırenip aldy. Ol ózin ushyp kele jatqandaı sezindi. Ketetin ýaqyt bolǵanda ol kelesi joly osy jerge atqa minip serýendeýge keletini jaıly ǵana oılady.
Скрыть текст
      55. Компьютердің бұзылуы
      Джон өзінің компьютерінде жаңа ойын ойнап отырды. Ойын өте тартысты болып жатты. Ол соңғы деңгейге жеткен еді. Кенеттен бір құбыжық шығып, ойын кейіпкеріне шабуылдады. Ол қалып қойды. Джон қатты ашуланды. Компьютерді жұдырығымен бір ұрды. Компьютер экраны қарайып кетті.
      "О, жоқ!" - деп Джон айқайлап жіберді. Компьютер сынып қалды. Джон бұл жағдайды ата-анасына айтуға мәжбүр болды. Олар Джон үшін өте қапаланды. Келесі күні олар компьютерді жөндеу үшін шеберханаға алып барды. Джон өзін өте нашар сезінді. Ол ашуымды бұлай алмауым керек деп өзіне сабақ түйді. Ол бұл ойынды ойнауын қойды.

      55. Kompúterdiń buzylýy
      Djon óziniń kompúterinde jańa oıyn oınap otyrdy. Oıyn óte tartysty bolyp jatty. Ol sońǵy deńgeıge jetken edi. Kenetten bir qubyjyq shyǵyp, oıyn keıipkerine shabýyldady. Ol qalyp qoıdy. Djon qatty ashýlandy. Kompúterdi judyryǵymen bir urdy. Kompúter ekrany qaraıyp ketti.
      "O, joq!" - dep Djon aıqaılap jiberdi. Kompúter synyp qaldy. Djon bul jaǵdaıdy ata-anasyna aıtýǵa májbúr boldy. Olar Djon úshin óte qapalandy. Kelesi kúni olar kompúterdi jóndeý úshin sheberhanaǵa alyp bardy. Djon ózin óte nashar sezindi. Ol ashýymdy bulaı almaýym kerek dep ózine sabaq túıdi. Ol bul oıyndy oınaýyn qoıdy.
Скрыть текст
      56. Жаңа диван сатып алу
      Джонсондардың диваны ескі еді. Ол олардың отбасында жиырма жылдан астам уақыт тұрды. Диванда олардың түскі астары мен кешкі астарынан қалған дақтар болды. Оны олардың мысығы жыртқан. Оның үстіне диваннан жағымсыз иістер шығып тұрды. Енді жаңасын сатып алатын уақыт келді.
      Олар жиһаз дүкеніне барды. Олар диванның барлық түрлерін қарады. Олар диванның ұзынын, қысқасын, былғарысын және матамен тартылған түрлерін көрді. Олар диванның төртеуі де сиятын, түсі қара былғарысын алатын болды. Диванды олардың үйіне жеткізді. Джонсондар бақытты. Барлық отбасы жаңа диванға жайғасып теледидар көрді.

      56. Jańa dıvan satyp alý
      Djonsondardyń dıvany eski edi. Ol olardyń otbasynda jıyrma jyldan astam ýaqyt turdy. Dıvanda olardyń túski astary men keshki astarynan qalǵan daqtar boldy. Ony olardyń mysyǵy jyrtqan. Onyń ústine dıvannan jaǵymsyz ıister shyǵyp turdy. Endi jańasyn satyp alatyn ýaqyt keldi.
      Olar jıhaz dúkenine bardy. Olar dıvannyń barlyq túrlerin qarady. Olar dıvannyń uzynyn, qysqasyn, bylǵarysyn jáne matamen tartylǵan túrlerin kórdi. Olar dıvannyń tórteýi de sıatyn, túsi qara bylǵarysyn alatyn boldy. Dıvandy olardyń úıine jetkizdi. Djonsondar baqytty. Barlyq otbasy jańa dıvanǵa jaıǵasyp teledıdar kórdi.
Скрыть текст
      57. Дүкендегі сауда
      Тара және оның анасы дүкенде сауда жасап жүр еді. Кешкі асқа оларға тума-туыстары келу керек еді. Тара алма шырынын сатып алуға кетті , ал сол уақытта оның анасы салатқа жас көкөністер қарауға кетті. Оның анасы салат құрамына керектінің барлығын сатып алды. Ол қызанақ , салат , тауық еті және сары майда қуырылған тұздалған нан тілімдерін сатып алған. Тара тамақтан соң жаңғағы бар шоколадты бәліш беруді ұсынды. Ол жаңғақты бәліштің ішіне салатын қоспа сатып алды. Олар тауық пен макаронды да алды.
      Олар кассаға жақындады. Кассир олардың алғандарының бағасын санап шықты. Ол ақысын төледі. Олар азық-түліктерін қалталарға бөліп салып алған соң дүкеннен шықты. Енді кешкі ас дайындау үшін оларда керектері нәрселердің бәрі болды.

      57. Dúkendegi saýda
      Tara jáne onyń anasy dúkende saýda jasap júr edi. Keshki asqa olarǵa týma-týystary kelý kerek edi. Tara alma shyrynyn satyp alýǵa ketti , al sol ýaqytta onyń anasy salatqa jas kókónister qaraýǵa ketti. Onyń anasy salat quramyna kerektiniń barlyǵyn satyp aldy. Ol qyzanaq , salat , taýyq eti jáne sary maıda qýyrylǵan tuzdalǵan nan tilimderin satyp alǵan. Tara tamaqtan soń jańǵaǵy bar shokoladty bálish berýdi usyndy. Ol jańǵaqty bálishtiń ishine salatyn qospa satyp aldy. Olar taýyq pen makarondy da aldy.
      Olar kasaǵa jaqyndady. Kasır olardyń alǵandarynyń baǵasyn sanap shyqty. Ol aqysyn tóledi. Olar azyq-túlikterin qaltalarǵa bólip salyp alǵan soń dúkennen shyqty. Endi keshki as daıyndaý úshin olarda kerekteri nárselerdiń bári boldy.
Скрыть текст
      58. Көз дәрігерінде
      Саманта мұғалімнің тақтаға жазғанын анық көре алмайтын. Ол бұны анасына айтты. Анасы оған көзін тексертіп, жаңа көзілдірік алатын уақыт келгенін айтты. Ол көз дәрігеріне барды. Өз кезегі келгенде ол көз дәрігерінің кабинетіне кірді. Көз дәрігері оның көзін тексерді. Саманта өзіне таңдап алды. Ол жаңа көзілдірігін тағып көрді. Ол көзілдірікпен өте жақсы көретін болды.
      Біраз уақыттан соң, оған көзілдірігі дайын, алып кетсе болады деп айтылды. Ол өте қуанышты болды. Келесі күні сабақта ол бәрін анық көретін болды. Саманта енді көзін жыл сайын тексеріп тұруды ұмытпайды.

      58. Kóz dárigerinde
      Samanta muǵalimniń taqtaǵa jazǵanyn anyq kóre almaıtyn. Ol buny anasyna aıtty. Anasy oǵan kózin teksertip, jańa kózildirik alatyn ýaqyt kelgenin aıtty. Ol kóz dárigerine bardy. Óz kezegi kelgende ol kóz dárigeriniń kabınetine kirdi. Kóz dárigeri onyń kózin tekserdi. Samanta ózine tańdap aldy. Ol jańa kózildirigin taǵyp kórdi. Ol kózildirikpen óte jaqsy kóretin boldy.
      Biraz ýaqyttan soń, oǵan kózildirigi daıyn, alyp ketse bolady dep aıtyldy. Ol óte qýanyshty boldy. Kelesi kúni sabaqta ol bárin anyq kóretin boldy. Samanta endi kózin jyl saıyn tekserip turýdy umytpaıdy.
Скрыть текст
      59. Барлық билеттер сатылып кетті
      Кэтлин өзінің сүйікті тобын көргісі келді. Олар осы қалада өнер көрсетпекші. Концерт бір-екі айдан кейін болады. Билеттерді онлайн сату бір сағат бұрын басталды. Билеттер сатылымда болғанда, ол ұйықтап жатты. Ол оянған кезде барлық билеттер сатылып кетті. Кэтлин өзінің сүйікті музыкалық тобын көре алмайтынына қапа болды.
      Ол төсегінде отырып, олардың соңғы ән жинағын тыңдады. Ол ұйықтап қалғаны үшін өзіне ренжіді. Сәлден кейін оған құрбысы келді. Құрбысы оған билет сатып алғанын айтты. Кэтлиннің қуанғаннан төбесі көкке жетті. Ол құрбысын құшақтай алды. Ол құрбысымен концертке баратынына қатты қуанды.

      59. Barlyq bıletter satylyp ketti
      Ketlın óziniń súıikti tobyn kórgisi keldi. Olar osy qalada óner kórsetpekshi. Konsert bir-eki aıdan keıin bolady. Bıletterdi onlaın satý bir saǵat buryn bastaldy. Bıletter satylymda bolǵanda, ol uıyqtap jatty. Ol oıanǵan kezde barlyq bıletter satylyp ketti. Ketlın óziniń súıikti mýzykalyq tobyn kóre almaıtynyna qapa boldy.
      Ol tóseginde otyryp, olardyń sońǵy án jınaǵyn tyńdady. Ol uıyqtap qalǵany úshin ózine renjidi. Sálden keıin oǵan qurbysy keldi. Qurbysy oǵan bılet satyp alǵanyn aıtty. Ketlınniń qýanǵannan tóbesi kókke jetti. Ol qurbysyn qushaqtaı aldy. Ol qurbysymen konsertke baratynyna qatty qýandy.
Скрыть текст
      60. Қант шәрбаты мен мұздың ұсақ түйіршіктері қосылған түтікшедегі балмұздақ
      Жазғы лагердегі соңғы күн болатын. Күн ыстық болатын, термометр көрсеткіші 35 градусқа дейін жетті. Тәрбиешілерге балаларды ыстықтан қорғаудың амалын табу керек болды. Осы мәселені талқылай келе, олар балаларға түтікшедегі балмұздақты таратуды жөн көрді. Балмұздақ шәрбат пен мұз түйіршіктерінен жасалатын болды. Шәрбаттың алуан түрі болды, мысалы құлпынаймен, таңқураймен және қара жидекпен. Кейбір балалар балмұздақтың бір түрін таңдаса, өзгелері бірнеше түрін араластырып алды.
      Барлық балаларға түтікшедегі балмұздақ ұнады. Бұл күні бәрінің көңілі көтеріңкі болды. Бәрі осы тартуды тамсанып жеді. Түтікшедегі балмұздақ ойдағыдай болып шықты. Балалар балмұздақты жеп болған соң, ойын алаңына кетті. Балмұздақ балаларға салқындауға көмектесті.

      60. Qant shárbaty men muzdyń usaq túıirshikteri qosylǵan tútikshedegi balmuzdaq
      Jazǵy lagerdegi sońǵy kún bolatyn. Kún ystyq bolatyn, termometr kórsetkishi 35 gradýsqa deıin jetti. Tárbıeshilerge balalardy ystyqtan qorǵaýdyń amalyn tabý kerek boldy. Osy máseleni talqylaı kele, olar balalarǵa tútikshedegi balmuzdaqty taratýdy jón kórdi. Balmuzdaq shárbat pen muz túıirshikterinen jasalatyn boldy. Shárbattyń alýan túri boldy, mysaly qulpynaımen, tańqýraımen jáne qara jıdekpen. Keıbir balalar balmuzdaqtyń bir túrin tańdasa, ózgeleri birneshe túrin aralastyryp aldy.
      Barlyq balalarǵa tútikshedegi balmuzdaq unady. Bul kúni báriniń kóńili kóterińki boldy. Bári osy tartýdy tamsanyp jedi. Tútikshedegi balmuzdaq oıdaǵydaı bolyp shyqty. Balalar balmuzdaqty jep bolǵan soń, oıyn alańyna ketti. Balmuzdaq balalarǵa salqyndaýǵa kómektesti.
Скрыть текст


В подготовке текстов на казахском языке участвовали пользователи сайта sozdik.kz:
Nurdaulet Aspenov, Жанара Қабина, Акжайык Сабырбаева, Гульнар Абдраимова, Алтынгуль Кептербаева, Жанар Амангалиева, Гаухар Назымбекова, Рахат Уйсымбаев, Norah Jones, Аслан Бисенов, Аяулым Орынгали, Бағлан Көке, Мади Толегенов, Раушан Муталипова и другие.
Корректор текстов на казахском языке: Атлас Кудайбергенова



©  Татьяна Валяева   2007–2020
http://kaz-tili.kz/
 <<  Казахский по уровням. Ур.4, стр.2 Вернуться к началу Казахский по уровням. Ур.4, стр.4  >> 


Присоединиться в Фейсбуке   ВКонтакте                  Цвета текста на сайте - значение                  E-mail: kaz-tili@yandex.ru                  Гостевая книга