Казахский язык
Главная
Существительные
Послелоги
Прилагательные
Числительные
Местоимения
Наречия, Союзы
Личные окончания
Глаголы
Вспомогательные глаголы
Причастия
 Деепричастия
Модальность
Предложения
  Проверь себя!
  Упражнения
   Грамматика детям
   Учим всей семьёй
 Видео
  Разговорник
Пословицы
  Книга для чтения
С казахским не шутят?
Сказки
Песни
Статьи
Словарь
Ссылки и др.
Автор сайта
Суперлёг. чтение
  1. 1  
  2. 1  
  1. 2  
  2. 2  
  1. 3  
  2. 3  
  1. 4  
  1. 5  
Истории
  1. 1  
  1. 2  
  1. 3  
  1. 4  
  1. 5  
  1. 6  
  1. 7  
 Истории о детях
  1. 1  
  2. 1  
  1. 2  
  2. 2  
  1. 3  
  2. 3  
  1. 4  
  2. 4  
  1. 5  
  2. 5  
  2. 6  
  2. 7  
 Занимательное чтение
  1. 1  
  2. 1  
  3. 1  
  1. 2  
  2. 2  
  3. 2  
  1. 3  
  2. 3  
  3. 3  
  1. 4  
  2. 4  
  3. 4  
  1. 5  
  2. 5  
  3. 5  
 Казахский по уровням
  1. 1  
  2. 1  
  3. 1  
  4. 1  
  5. 1  
  1. 2  
  2. 2  
  3. 2  
  4. 2  
  5. 2  
  1. 3  
  2. 3  
  3. 3  
  4. 3  
  5. 3  
  1. 4  
  2. 4  
  3. 4  
  4. 4  
  5. 4  
  1. 5  
  2. 5  
  3. 5  
  4. 5  
  5. 5  
  2. 6  
  3. 6  
 Лёгкое чтение
  1. 1  
  2. 1  
  3. 1  
  1. 2  
  2. 2  
  3. 2  
  1. 3  
  2. 3  
  3. 3  
  1. 4  
  2. 4  
  1. 5  
  2. 5  
 Короткие истории
  1. 1  
  2. 1  
  3. 1  
  1. 2  
  2. 2  
  3. 2  
  1. 3  
  2. 3  
  3. 3  
  1. 4  
  2. 4  
  1. 5  
  2. 5  
 Кирил/Latyn 

Лёгкие истории (Easy Stories)

Страница 4
Грамматика казахского языка. Просто о сложном

Автор идеи, составитель и переводчик текстов
с английского языка на русский: Андрей Краснов

      61. Раушангүлдер ханшайымы
      Ол жарыста жеңіп шықты. Ол раушангүл ханшайымы атағын жеңіп алды. Раушангүлдер шеруінде жаңа ханшайым болып, өзін бақытты сезінді. Ол жаңа жылға арналған шеруге қатысатын болғандықтан, қатты толқып жүрді. Оны теледидардан көрсететін болады. Миллиондаған адамдар көреді. Ол Пасаденадағы тротуарда адамдарға қолын бұлғап өтеді. Пасадена – Раушангүлдер шеруінің отаны. Жыл сайын бұл шеруге 50- ден астам платформа қатысады. Барлық платформалар өте әдемі безендірілген. Олар көптеген әдемі гүлдерге боялған. Ол ең әдемі платформада тұрып, жиналған қауымды қарсы алатын болады. Оның ата-анасы мен достары ол үшін өте қуанышты.

      61. Raýshangúlder hanshaıymy
      Ol jarysta jeńip shyqty. Ol raýshangúl hanshaıymy ataǵyn jeńip aldy. Raýshangúlder sherýinde jańa hanshaıym bolyp, ózin baqytty sezindi. Ol jańa jylǵa arnalǵan sherýge qatysatyn bolǵandyqtan, qatty tolqyp júrdi. Ony teledıdardan kórsetetin bolady. Mıllıondaǵan adamdar kóredi. Ol Pasadenadaǵy trotýarda adamdarǵa qolyn bulǵap ótedi. Pasadena – Raýshangúlder sherýiniń otany. Jyl saıyn bul sherýge 50- den astam platforma qatysady. Barlyq platformalar óte ádemi bezendirilgen. Olar kóptegen ádemi gúlderge boıalǵan. Ol eń ádemi platformada turyp, jınalǵan qaýymdy qarsy alatyn bolady. Onyń ata-anasy men dostary ol úshin óte qýanyshty.
Скрыть текст
      62. Полицей тікұшағын атып түсірді
      Елде қылмыскерлер көп. Қылмыскерлер әр қалада, әр аймақта толып жатыр. Олар барлық заңдарды бұзады. Қылмыскерлер заңға бағынғысы келмейді. Мыңдаған заң бар, олар барлық заңды бұзады. Олар заңды бұзып, күлкіге айналдырады. Полицейлер қылмыскерлердің соңына түсіп, құрықтауға тырысады. Қылмыскерлер полицейлерге оқ атады. Олар полицейлерді өлтіруге тырысады. Өткен аптада олар полицей тікұшағын атып түсірді. Тікұшақ жерге құлап, жарылды. Қылмыскерлер тікұшақтың жанына жүгіріп келді. Тікұшақтың ішінде болған барлық полицейлер мерт болды. Қылмыскерлер мерт болған полицейлердің қару-жарақтарын ұрлап, қашып кетті. Олар күлді.

      62. Polıseı tikushaǵyn atyp túsirdi
      Elde qylmyskerler kóp. Qylmyskerler ár qalada, ár aımaqta tolyp jatyr. Olar barlyq zańdardy buzady. Qylmyskerler zańǵa baǵynǵysy kelmeıdi. Myńdaǵan zań bar, olar barlyq zańdy buzady. Olar zańdy buzyp, kúlkige aınaldyrady. Polıseıler qylmyskerlerdiń sońyna túsip, quryqtaýǵa tyrysady. Qylmyskerler polıseılerge oq atady. Olar polıseılerdi óltirýge tyrysady. Ótken aptada olar polıseı tikushaǵyn atyp túsirdi. Tikushaq jerge qulap, jaryldy. Qylmyskerler tikushaqtyń janyna júgirip keldi. Tikushaqtyń ishinde bolǵan barlyq polıseıler mert boldy. Qylmyskerler mert bolǵan polıseılerdiń qarý-jaraqtaryn urlap, qashyp ketti. Olar kúldi.
Скрыть текст
      63. Сегіз бала
      Бір әйел бір дегенде сегіз бала туды. Ол бірден атақты болып шыға келді. Бұған ешкім сенген жоқ. Бұл әлемдік рекорд болды. Бірден қалай сегіз бала тууға болады? Дәрігер оған арнайы дәрілер беріп отырды. Сол дәрілердің көмегімен сегіз бала тапты. Ол сегіз баланың анасы болғанына бақытты еді. "Мен жалғыз өскем" - деді ол тілшілерге. "Маған жалғыз болған ұнамайтын. Өскенде менің көп балам болады деп шештім. Енді міне, балаларым көп. Мен сондай бақыттымын. Сегіз баланы дүниеге әкелген менің жолым болды. Мен олардың бәрін жақсы көремін, олар да мені жақсы көретін болады».

      63. Segiz bala
      Bir áıel bir degende segiz bala týdy. Ol birden ataqty bolyp shyǵa keldi. Buǵan eshkim sengen joq. Bul álemdik rekord boldy. Birden qalaı segiz bala týýǵa bolady? Dáriger oǵan arnaıy dáriler berip otyrdy. Sol dárilerdiń kómegimen segiz bala tapty. Ol segiz balanyń anasy bolǵanyna baqytty edi. "Men jalǵyz óskem" - dedi ol tilshilerge. "Maǵan jalǵyz bolǵan unamaıtyn. Óskende meniń kóp balam bolady dep sheshtim. Endi mine, balalarym kóp. Men sondaı baqyttymyn. Segiz balany dúnıege ákelgen meniń jolym boldy. Men olardyń bárin jaqsy kóremin, olar da meni jaqsy kóretin bolady».
Скрыть текст
      64. Қабырғадағы тесік
      Оның жуынатын бөлмесінің қабырғасында шеге қағылған. Ол шегені қабырғадан жұлып алды. Шеге үлкен болатын. Шегені жұлып алғанда, қабырғада үлкен тесік қалды. Ол бұл тесікті бітеп тастағысы келді. Ол Уал-Март дүкеніне барды. Уал-Март дүкендерінде барлық заттар бар. Уал-Март өте танымал дүкен. Ол сатушыдан : "Мен жуынатын бөлмедегі тесікті қалай бітесем болады?» - деп сұрады. Сатушы бұны оңай жасауға болатынын айтты. Бітеу оңай. "Тек мына тюбиктегі герметикті сатып алыңыз. Сосын осымен тесікті толтырыңыз", - деді сатушы. Ол тюбикті сатып алып, үйге кеді. Ол сонымен қабырғадағы тесікті толтырды. Герметик кебу үшін, оны түнге қалдырды. Келесі күні тесік тіпті болмағандай көрінді!

      64. Qabyrǵadaǵy tesik
      Onyń jýynatyn bólmesiniń qabyrǵasynda shege qaǵylǵan. Ol shegeni qabyrǵadan julyp aldy. Shege úlken bolatyn. Shegeni julyp alǵanda, qabyrǵada úlken tesik qaldy. Ol bul tesikti bitep tastaǵysy keldi. Ol Ýal-Mart dúkenine bardy. Ýal-Mart dúkenderinde barlyq zattar bar. Ýal-Mart óte tanymal dúken. Ol satýshydan : "Men jýynatyn bólmedegi tesikti qalaı bitesem bolady?» - dep surady. Satýshy buny ońaı jasaýǵa bolatynyn aıtty. Biteý ońaı. "Tek myna túbıktegi germetıkti satyp alyńyz. Sosyn osymen tesikti toltyryńyz", - dedi satýshy. Ol túbıkti satyp alyp, úıge kedi. Ol sonymen qabyrǵadaǵy tesikti toltyrdy. Germetık kebý úshin, ony túnge qaldyrdy. Kelesi kúni tesik tipti bolmaǵandaı kórindi!
Скрыть текст
      65. Жаңа шаштың түсі
      Сьюзанға өзінің шашының түсі ұнамайтын. Оның шашының түсі тұрақты емес. Бұрын олар тіпті қап-қара болатын. Ал қазір шаштары ағартып кетті. Оған ағарған шаш ұнамайтын. Бұл түс оның жасын үлкейтіп көрсетеді. Ол үлкен болып көрінгісі келмеді. Ол сұлулық салонына баруға жазылды. Бір апта өткен соң, ол сұлулық салонына барды. Шаштараз оның шашын бояп берді. Ол Сьюзанның шашына аздап күлгін түс қосты. Шаштараз бояп болған соң, Сьюзан шаштарын қарап шықты. Бұл түс оған ұнады. Ақ шаштар көрінбеді. Ол тек кішкене күлгін реңді қара шашты көрді. Күлгін түсті рең өте керемет көрінді. Сьюзан бұл түсті жігіті ұнатар деп ойлады.

      65. Jańa shashtyń túsi
      Súzanǵa óziniń shashynyń túsi unamaıtyn. Onyń shashynyń túsi turaqty emes. Buryn olar tipti qap-qara bolatyn. Al qazir shashtary aǵartyp ketti. Oǵan aǵarǵan shash unamaıtyn. Bul tús onyń jasyn úlkeıtip kórsetedi. Ol úlken bolyp kóringisi kelmedi. Ol sulýlyq salonyna barýǵa jazyldy. Bir apta ótken soń, ol sulýlyq salonyna bardy. Shashtaraz onyń shashyn boıap berdi. Ol Súzannyń shashyna azdap kúlgin tús qosty. Shashtaraz boıap bolǵan soń, Súzan shashtaryn qarap shyqty. Bul tús oǵan unady. Aq shashtar kórinbedi. Ol tek kishkene kúlgin reńdi qara shashty kórdi. Kúlgin tústi reń óte keremet kórindi. Súzan bul tústi jigiti unatar dep oılady.
Скрыть текст
      66. Оның аяғы ауырып тұр
      Оның аяғына бірдеңе болды. Ол аяғын күйдіріп алғандай сезінді, бірақ бір жері ғана дызылдады. Ол мұның не екенін білмеді. Оның көлемі 10 тиындай болып көрінді. Ол аяғының сыртқы жағында болатын. Ол қол айнаны алып, кішкентай ісікті қолымен ұстап көрді. Ісік жұмсақ емес, қатты. Ісік кішкентай тас сияқты сезілді. Терінің астындағы тас сияқты ісік, оттай қыздырып жатты. Бұлай болуы дұрыс емес. Оның дәрігерге қаралуы керек.

      66. Onyń aıaǵy aýyryp tur
      Onyń aıaǵyna birdeńe boldy. Ol aıaǵyn kúıdirip alǵandaı sezindi, biraq bir jeri ǵana dyzyldady. Ol munyń ne ekenin bilmedi. Onyń kólemi 10 tıyndaı bolyp kórindi. Ol aıaǵynyń syrtqy jaǵynda bolatyn. Ol qol aınany alyp, kishkentaı isikti qolymen ustap kórdi. İsik jumsaq emes, qatty. İsik kishkentaı tas sıaqty sezildi. Teriniń astyndaǵy tas sıaqty isik, ottaı qyzdyryp jatty. Bulaı bolýy durys emes. Onyń dárigerge qaralýy kerek.
Скрыть текст
      67. Көліктегі ұйқы
      Оның ақшасы аз еді. Далада суық болатын. Қыс мезгілі. Алайда қазір, ол далада емес, өз пəтерінде еді. Ол дəл осы сəтте өзін жақсы сезінді, себебі өз пəтерінде болатын. Бірақ келесі айда оны бір жайсыздық күтіп тұр. Келесі айда ол өз пəтерінде бола алмайды. Ол қазір жұмыста жоқ, сондықтан пəтер ақысын төлей алмады. Ол үй иесіне хабарласып, келесі айда пəтер ақысыз тұруға рұқсат беруін сұрады. Үй иесі оған пəтер ақыны төлей алмайтын жағдайда, пәтерді босатуын сұрады. Ол енді қайда барады? Оған машинасының ішінде ұйықтауға тура келеді. Бірақ қыста машина іші өте суық болады. Оның көңіл-күйі түсіп кетті.

      67. Kóliktegi uıqy
      Onyń aqshasy az edi. Dalada sýyq bolatyn. Qys mezgili. Alaıda qazir, ol dalada emes, óz páterinde edi. Ol dál osy sátte ózin jaqsy sezindi, sebebi óz páterinde bolatyn. Biraq kelesi aıda ony bir jaısyzdyq kútip tur. Kelesi aıda ol óz páterinde bola almaıdy. Ol qazir jumysta joq, sondyqtan páter aqysyn tóleı almady. Ol úı ıesine habarlasyp, kelesi aıda páter aqysyz turýǵa ruqsat berýin surady. Úı ıesi oǵan páter aqyny tóleı almaıtyn jaǵdaıda, páterdi bosatýyn surady. Ol endi qaıda barady? Oǵan mashınasynyń ishinde uıyqtaýǵa týra keledi. Biraq qysta mashına ishi óte sýyq bolady. Onyń kóńil-kúıi túsip ketti.
Скрыть текст
      68. Балық аулауға кеттік
      Олар айлаққа кетіп, қайыққа отырды. Оларда балық аулауға арналған құралдардың бәрі бар еді. Олар балық аулағанды жақсы көретін. Кейде олар көп балық ұстайтын. Ал кейде екі балық қана ұстайтын. Кейде тіпті шабақ та түспейтін. Бірақ бірде-бір балық ұстай алмаса да, олар үшін бір ғанибет еді. Қайық айлақтан ұзап жүзіп кетіп, көлдің ортасына тоқтады. Бәрі қармақтарына құрттарын іліп жатты. Кейбіреулер қармақтың ілмегіне тірі құрттарды іліп жатты, ал енді біреулері өлі құрттарды іліп жатты. Тағы біреулері резеңке құрттар іліп қойып жатты. Бәрі қармақтарын суға лақтырды. Енді олар балықтардың құрттарды қапқанын күтті.

      68. Balyq aýlaýǵa kettik
      Olar aılaqqa ketip, qaıyqqa otyrdy. Olarda balyq aýlaýǵa arnalǵan quraldardyń bári bar edi. Olar balyq aýlaǵandy jaqsy kóretin. Keıde olar kóp balyq ustaıtyn. Al keıde eki balyq qana ustaıtyn. Keıde tipti shabaq ta túspeıtin. Biraq birde-bir balyq ustaı almasa da, olar úshin bir ǵanıbet edi. Qaıyq aılaqtan uzap júzip ketip, kóldiń ortasyna toqtady. Bári qarmaqtaryna qurttaryn ilip jatty. Keıbireýler qarmaqtyń ilmegine tiri qurttardy ilip jatty, al endi bireýleri óli qurttardy ilip jatty. Taǵy bireýleri rezeńke qurttar ilip qoıyp jatty. Bári qarmaqtaryn sýǵa laqtyrdy. Endi olar balyqtardyń qurttardy qapqanyn kútti.
Скрыть текст
      69. Әдемі күртеше
      Оған өзінің жаңа күртешесі ұнайтын. Ол оның сүйікті күртешесі болатын. Күртешенің түсі қоңыр болатын. Салмағы да ұнайтын. Жеңіл де емес, ауыр да емес. Пішінін ұнататын. Күртешесі жақсы жарасатын. Ол күртешесін киіп көрді. Ол айнадағы күртешесіне қарады. Қандай әдемі күртеше! Ол дәрігердің қабылдауына барды. Кабинет жылы болды. Ол күртешесін шешіп, орындыққа қойды. Медбике оның есімін айтып шақырды. Ол тұрып, дәрігердің бөлмесіне кірді. Ол күртешесін орындықта қалдырғанын ұмытып кетті. Бірақ күртеше орындықта ұзақ жатқан жоқ. Біреу оны алып кетті.

      69. Ádemi kúrteshe
      Oǵan óziniń jańa kúrteshesi unaıtyn. Ol onyń súıikti kúrteshesi bolatyn. Kúrtesheniń túsi qońyr bolatyn. Salmaǵy da unaıtyn. Jeńil de emes, aýyr da emes. Pishinin unatatyn. Kúrteshesi jaqsy jarasatyn. Ol kúrteshesin kıip kórdi. Ol aınadaǵy kúrteshesine qarady. Qandaı ádemi kúrteshe! Ol dárigerdiń qabyldaýyna bardy. Kabınet jyly boldy. Ol kúrteshesin sheship, oryndyqqa qoıdy. Medbıke onyń esimin aıtyp shaqyrdy. Ol turyp, dárigerdiń bólmesine kirdi. Ol kúrteshesin oryndyqta qaldyrǵanyn umytyp ketti. Biraq kúrteshe oryndyqta uzaq jatqan joq. Bireý ony alyp ketti.
Скрыть текст
      70. Әріптесі оған көмектеспеді
      Пэттидің компьютері сынып қалды. Оған көмек қажет болды. Ол өзінің әріптесінен көмек сұрады. Пэтти оған дәмді кешкі асқа апаратынын айтты. Кешкі ас қандай болады?'' - деп сұрады. Пэтти кешкі асқа қытай тағамдары болатынын айтты. Кешкі ас әріптесіне ұнады. Ол Пэттидің үйіне 7-де келетінін айтты. Жұмыстан кейін Пэтти үйіне барды. Ол кешкі асқа өте дәмді қытай тағамын дайындады. Әріптесі кешікті. Ол 7:30 да келмеді, қоңырау да шалмады. Пэтти өзі әріптесіне қоңырау шалды. Қоңырауға ешкім жауап берген жоқ. Тоғыз жарымда Пэтти ұйықтауға жатты. Телефон шырылдады. Ол оның әріптесі болатын. Пэтти телефонға жауап берген жоқ. Ертең басқа біреудің көмектесуін сұрайды.

      70. Áriptesi oǵan kómektespedi
      Pettıdiń kompúteri synyp qaldy. Oǵan kómek qajet boldy. Ol óziniń áriptesinen kómek surady. Pettı oǵan dámdi keshki asqa aparatynyn aıtty. Keshki as qandaı bolady?'' - dep surady. Pettı keshki asqa qytaı taǵamdary bolatynyn aıtty. Keshki as áriptesine unady. Ol Pettıdiń úıine 7-de keletinin aıtty. Jumystan keıin Pettı úıine bardy. Ol keshki asqa óte dámdi qytaı taǵamyn daıyndady. Áriptesi keshikti. Ol 7:30 da kelmedi, qońyraý da shalmady. Pettı ózi áriptesine qońyraý shaldy. Qońyraýǵa eshkim jaýap bergen joq. Toǵyz jarymda Pettı uıyqtaýǵa jatty. Telefon shyryldady. Ol onyń áriptesi bolatyn. Pettı telefonǵa jaýap bergen joq. Erteń basqa bireýdiń kómektesýin suraıdy.
Скрыть текст
      71. Жағажайдағы ермек
      Оның іші пысты. Ол қандай да бір амалын тауып, көңіл көтергісі келді. Ол өзінің досымен көңіл көтергісі келді. Ол досына қоңырау шалды. ''Менің ішім пысты. Жақсылап көңіл көтерейік!'' - деді. Досы: ''Тамаша. Сенің қоңырау шалғанына қуаныштымын. Менің де ішім пысты. Қандай ұсыныстарың бар?" Ол жағажайға барғысы келетінін айтты. Бұл ой досына ұнады. Ол көлігімен досын алып кетуге барды. Олар жағажайға кетті. Бір-біріне ұшатын дискті лақтырды, мұхитта шомылды. Олар құмнан үлкен қамал жасады, желкенді қайықтарды, шағалаларды бақылады. Содан соң ол досын үйіне апарып тастады''. Керемет демалыс болды! Кейін тағы да барайық'' - деді досы.

      71. Jaǵajaıdaǵy ermek
      Onyń ishi pysty. Ol qandaı da bir amalyn taýyp, kóńil kótergisi keldi. Ol óziniń dosymen kóńil kótergisi keldi. Ol dosyna qońyraý shaldy. ''Meniń ishim pysty. Jaqsylap kóńil kótereıik!'' - dedi. Dosy: ''Tamasha. Seniń qońyraý shalǵanyna qýanyshtymyn. Meniń de ishim pysty. Qandaı usynystaryń bar?" Ol jaǵajaıǵa barǵysy keletinin aıtty. Bul oı dosyna unady. Ol kóligimen dosyn alyp ketýge bardy. Olar jaǵajaıǵa ketti. Bir-birine ushatyn dıskti laqtyrdy, muhıtta shomyldy. Olar qumnan úlken qamal jasady, jelkendi qaıyqtardy, shaǵalalardy baqylady. Sodan soń ol dosyn úıine aparyp tastady''. Keremet demalys boldy! Keıin taǵy da baraıyq'' - dedi dosy.
Скрыть текст
      72. Ол хот-догты жақсы көреді
      Ол өз көлігінде үйіне қайтып келе жатты. Ол үйге жеткенше шыдай алмады, өйткені қарны аш болатын. Ол сегіз сағат бойы ештеңе жемеді. Сегіз сағат бұрын екі хот-дог жеген еді. Хот-дог өте дәмді болды. Ол хот-догқа қыша, пияз және дәмдеуіштер қосты. Олар сондай дәмді болды. Ол үйге жетті. Екінші қабатқа көтеріліп, пәтеріне кірді. Ол тоңазытқышты ашып, қаптаманы алды. Бұл хот-дог шұжығының қаптамасы еді. Ол қаптамадан екі шұжықты алып, қысқатолқынды пешке салды. Сосын қыша, пияз, дәмдеуіштерді, хот-догқа арналған екі бөлкені алды. Ол тағы да екі дәмді хот-догты жеуге дайын еді!

      72. Ol hot-dogty jaqsy kóredi
      Ol óz kóliginde úıine qaıtyp kele jatty. Ol úıge jetkenshe shydaı almady, óıtkeni qarny ash bolatyn. Ol segiz saǵat boıy eshteńe jemedi. Segiz saǵat buryn eki hot-dog jegen edi. Hot-dog óte dámdi boldy. Ol hot-dogqa qysha, pıaz jáne dámdeýishter qosty. Olar sondaı dámdi boldy. Ol úıge jetti. Ekinshi qabatqa kóterilip, páterine kirdi. Ol tońazytqyshty ashyp, qaptamany aldy. Bul hot-dog shujyǵynyń qaptamasy edi. Ol qaptamadan eki shujyqty alyp, qysqatolqyndy peshke saldy. Sosyn qysha, pıaz, dámdeýishterdi, hot-dogqa arnalǵan eki bólkeni aldy. Ol taǵy da eki dámdi hot-dogty jeýge daıyn edi!
Скрыть текст
      73. Көптеген ескі-құсқы заттар
      Ол пәтерін тазалауы керек еді. Оның пәтерінде лақтыратын, керек емес заттар өте көп. Оның жүзден астам кітаптары бар. Бұл заттардың барлығымен не істеу керек? Барлығын үйде сақтай алмайтын еді. Ол кішірек пәтерге көшіп жатыр. Жаңа пәтерінде кітаптарын сақтайтын орын жоқ , велосипедіне де орын жоқ . Велосипедін не істейді? Оның үлкен теледидары бар еді. Теледидар оның жаңа пәтері үшін тым үлкен еді. Теледидарын не істейді? Ол ағасын шақырды. "Сен кітаптарымды, велосипедімді, теледидарымды алғың келе ме?" деп сұрады. Оның ағасы "Сен үй заттарын жаппай сатылыммен сатуың керек" деді.

      73. Kóptegen eski-qusqy zattar
      Ol páterin tazalaýy kerek edi. Onyń páterinde laqtyratyn, kerek emes zattar óte kóp. Onyń júzden astam kitaptary bar. Bul zattardyń barlyǵymen ne isteý kerek? Barlyǵyn úıde saqtaı almaıtyn edi. Ol kishirek páterge kóship jatyr. Jańa páterinde kitaptaryn saqtaıtyn oryn joq , velosıpedine de oryn joq . Velosıpedin ne isteıdi? Onyń úlken teledıdary bar edi. Teledıdar onyń jańa páteri úshin tym úlken edi. Teledıdaryn ne isteıdi? Ol aǵasyn shaqyrdy. "Sen kitaptarymdy, velosıpedimdi, teledıdarymdy alǵyń kele me?" dep surady. Onyń aǵasy "Sen úı zattaryn jappaı satylymmen satýyń kerek" dedi.
Скрыть текст
      74. Бейтаныс адам
      Ол ер адамға қарады. Ол тротуармен жүріп келе жатты. Бұл бейтаныс адам еді. Ол бұл адамға күмәнмен қарады. Осы ауданның тұрғыны емес еді. Ол өзінің машинасын ақырын жүргізіп келе жатты. Ол үйіне жетіп қалған еді. Ол ер адамды қуып жетіп, артқы айнасы арқылы қарап отырды. Бейтаныс адам тротуарда біраз тұрып, көршілердің есігінің алдына келді. Есік алдында машина тұр. Ол машинаның жүргізуші жағына келіп, қайта тротуарға шықты. Машинаның жанында бейтаныс адам не істеді, - деп сұрады ол өзінен. Ол енді түсінді. Бейтаныс адам машинаның есігі жабық па екендігін тексерді. Ол полицияға хабарласты.

      74. Beıtanys adam
      Ol er adamǵa qarady. Ol trotýarmen júrip kele jatty. Bul beıtanys adam edi. Ol bul adamǵa kúmánmen qarady. Osy aýdannyń turǵyny emes edi. Ol óziniń mashınasyn aqyryn júrgizip kele jatty. Ol úıine jetip qalǵan edi. Ol er adamdy qýyp jetip, artqy aınasy arqyly qarap otyrdy. Beıtanys adam trotýarda biraz turyp, kórshilerdiń esiginiń aldyna keldi. Esik aldynda mashına tur. Ol mashınanyń júrgizýshi jaǵyna kelip, qaıta trotýarǵa shyqty. Mashınanyń janynda beıtanys adam ne istedi, - dep surady ol ózinen. Ol endi túsindi. Beıtanys adam mashınanyń esigi jabyq pa ekendigin tekserdi. Ol polısıaǵa habarlasty.
Скрыть текст
      75. Шошқа тұмауы
      Қыркүйек айы еді. Бүкіл әлемде адамдар тұмаумен ауыра бастады. Тұмау H1N1 деп аталатын. Кейбір адамдар оны шошқа тұмауы деп атайды. Шошқа өсірушілерге бұл ұнамайды. Олар : "Оны шошқа тұмауы деп атауды доғарыңдар" деп айтатын. Шошқалар тұмаумен ауырмайды. Сіз шошқа етін жеп, тұмауын жұқтыра алмайсыз". Тағы шошқаларды торайлар деп атайды. Біз олардан бекон мен ветчина аламыз. Біз торайлардан шошқа етін аламыз. Бірақ торайлардан да шошқа тұмауын жұқтыра алмаймыз. Біз тұмауды вирустан жұқтырып аламыз. H1N1 вирусы барлық ауруды тудырды. Қазан айында жаңа вакцинаны таратты. Жаңа вакцина адамдарды көп вирустан қорғады. Адамдар да, шошқа өсірушілер қуанышты.

      75. Shoshqa tumaýy
      Qyrkúıek aıy edi. Búkil álemde adamdar tumaýmen aýyra bastady. Tumaý H1N1 dep atalatyn. Keıbir adamdar ony shoshqa tumaýy dep ataıdy. Shoshqa ósirýshilerge bul unamaıdy. Olar : "Ony shoshqa tumaýy dep ataýdy doǵaryńdar" dep aıtatyn. Shoshqalar tumaýmen aýyrmaıdy. Siz shoshqa etin jep, tumaýyn juqtyra almaısyz". Taǵy shoshqalardy toraılar dep ataıdy. Biz olardan bekon men vechına alamyz. Biz toraılardan shoshqa etin alamyz. Biraq toraılardan da shoshqa tumaýyn juqtyra almaımyz. Biz tumaýdy vırýstan juqtyryp alamyz. H1N1 vırýsy barlyq aýrýdy týdyrdy. Qazan aıynda jańa vaksınany taratty. Jańa vaksına adamdardy kóp vırýstan qorǵady. Adamdar da, shoshqa ósirýshiler qýanyshty.
Скрыть текст
      76. Менің ақшам қайда?
      Джек ашулы еді. Джо оған ақша қарыз. Ол Джектен бір ай бұрын 100 доллар қарыз ақша алған еді. Ол қарызын келесі аптада қайтаратынын айтқан. Бірақ ол Джекке қарызды жеті күннен кейін де, 14 күннен кейін де, 21 күннен кейін де, тіпті 28 күннен кейін де қайтармады. Міне, сондықтан Джек қатты ашулы еді. Ол Джоға хабарласты. "Сен маған 100 доллар қарызсың. Сен менен ақшаны бір ай бұрын алғансың. Менің ақшам қайда? Ақшамды дереу қайтаруыңды сұраймын!" - деді Джек. Джо оған: "Мен қатты қынжылып тұрмын. Сенікі дұрыс. Мен саған 100 доллар қарызбын. Мен ақшаны келесі аптада қайтарсам бола ма?

      76. Meniń aqsham qaıda?
      Djek ashýly edi. Djo oǵan aqsha qaryz. Ol Djekten bir aı buryn 100 dollar qaryz aqsha alǵan edi. Ol qaryzyn kelesi aptada qaıtaratynyn aıtqan. Biraq ol Djekke qaryzdy jeti kúnnen keıin de, 14 kúnnen keıin de, 21 kúnnen keıin de, tipti 28 kúnnen keıin de qaıtarmady. Mine, sondyqtan Djek qatty ashýly edi. Ol Djoǵa habarlasty. "Sen maǵan 100 dollar qaryzsyń. Sen menen aqshany bir aı buryn alǵansyń. Meniń aqsham qaıda? Aqshamdy dereý qaıtarýyńdy suraımyn!" - dedi Djek. Djo oǵan: "Men qatty qynjylyp turmyn. Seniki durys. Men saǵan 100 dollar qaryzbyn. Men aqshany kelesi aptada qaıtarsam bola ma?
Скрыть текст
      77. Тұмауға қарсы екпе жасатыңыз
      Тұмаудың мезгілі. Үнемі сақ болуыңыз керек. Тұмауды өте оңай жұқтырып алуға болады. Сіз қолыңызды жиі жуып тұруыңыз қажет. Сізге тұмауға қарсы екпе жасату керек. Ол тұмаудан қорғануға көмектеседі. Бірақ тұмау екпесінен біраз қиындықтар тууы мүмкін Мәселе - инеде. Медбике инені сіздің қолыңызға салады. Қолыңыз бір- екі күн ауыратын болады. Қолдың ауырғаны ешкімге ұнамайды, бірақ қолдың ауырғаны жаман ма, бүкіл дененің ауырғаны жаман ма? Дененің ауырғаны одан да жаман. Қолыңыздың ауырғаны жақсы ма, денеңіздің ауырғаны жақсы ма? Тұмаудан сіздің денеңіз апта бойы ауыратын болады. Мүмкін, ол екі апта ауруы мүмкін.

      77. Tumaýǵa qarsy ekpe jasatyńyz
      Tumaýdyń mezgili. Únemi saq bolýyńyz kerek. Tumaýdy óte ońaı juqtyryp alýǵa bolady. Siz qolyńyzdy jıi jýyp turýyńyz qajet. Sizge tumaýǵa qarsy ekpe jasatý kerek. Ol tumaýdan qorǵanýǵa kómektesedi. Biraq tumaý ekpesinen biraz qıyndyqtar týýy múmkin Másele - ınede. Medbıke ıneni sizdiń qolyńyzǵa salady. Qolyńyz bir- eki kún aýyratyn bolady. Qoldyń aýyrǵany eshkimge unamaıdy, biraq qoldyń aýyrǵany jaman ma, búkil deneniń aýyrǵany jaman ma? Deneniń aýyrǵany odan da jaman. Qolyńyzdyń aýyrǵany jaqsy ma, deneńizdiń aýyrǵany jaqsy ma? Tumaýdan sizdiń deneńiz apta boıy aýyratyn bolady. Múmkin, ol eki apta aýrýy múmkin.
Скрыть текст
      78. Мен саған жетіде хабарласам
      Кэрол мен Мэри - құрбылар. Кэрол Мэриге сағат жетіде хабарласатынын айтты. Бірақ Кэрол хабарласқан жоқ. Әйтеуір сағат жеті жарымда хабарласты. Ол кеш хабарласқанына кешірім сұрады. Мэри бәрі дұрыс екенін айтты. Мэри өтірік айтқанды ұнатпайтын. Бұл Кэролдың алдағаны бірінші рет емес еді. Кэрол осымен төртінші рет алдады. Мэри Кэролға сенбейтін болды. Кэрол оның ешқашан жақын құрбысы болмайды. Жақын құрбылар тек шындықты айтады, бірін-бірі алдамайды. Жақын құрбылар кешігіп хабарласпайды, барлығын уақытында және кешікпей істейді.

      78. Men saǵan jetide habarlasam
      Kerol men Merı - qurbylar. Kerol Merıge saǵat jetide habarlasatynyn aıtty. Biraq Kerol habarlasqan joq. Áıteýir saǵat jeti jarymda habarlasty. Ol kesh habarlasqanyna keshirim surady. Merı bári durys ekenin aıtty. Merı ótirik aıtqandy unatpaıtyn. Bul Keroldyń aldaǵany birinshi ret emes edi. Kerol osymen tórtinshi ret aldady. Merı Kerolǵa senbeıtin boldy. Kerol onyń eshqashan jaqyn qurbysy bolmaıdy. Jaqyn qurbylar tek shyndyqty aıtady, birin-biri aldamaıdy. Jaqyn qurbylar keshigip habarlaspaıdy, barlyǵyn ýaqytynda jáne keshikpeı isteıdi.
Скрыть текст
      79. Ол үнемі жей береді
      Джейн Лизаға қоңырау соқты. Лиза тамақ ішіп отырғанын айтты. Ол кешкі асын ішіп отырған. Лиза Джейннен кейін хабарласуын сұрады. Ол Лизаға келесі күні хабарласты. Лиза оған тамақ ішіп отырғанын айтты. Ол түскі асын ішіп отырған. Лиза Джейннен кейінірек қоңырау соғуын өтінді. Ол келесі күні тағы Лизаға қоңырау соқты. Лиза тамақ ішіп отырғанын айтты. Ол таңғы асын ішіп отырған. Лиза Джейнен кейін хабарласуын өтінді. Келесі күні Джейн Лизаға тағы да қоңырау соқты. Лиза тамақ ішіп отырғанын айтты. Ол жеңіл-желпі тамақтанып отырған. Лиза Джейннен кейінірек хабарласуын өтінді. Джейн оған «жоқ, осы жолы өзің маған қоңырау соқ. Тамақ жеп отырмаған кезінде маған хабарлас» - деді.

      79. Ol únemi jeı beredi
      Djeın Lızaǵa qońyraý soqty. Lıza tamaq iship otyrǵanyn aıtty. Ol keshki asyn iship otyrǵan. Lıza Djeınnen keıin habarlasýyn surady. Ol Lızaǵa kelesi kúni habarlasty. Lıza oǵan tamaq iship otyrǵanyn aıtty. Ol túski asyn iship otyrǵan. Lıza Djeınnen keıinirek qońyraý soǵýyn ótindi. Ol kelesi kúni taǵy Lızaǵa qońyraý soqty. Lıza tamaq iship otyrǵanyn aıtty. Ol tańǵy asyn iship otyrǵan. Lıza Djeınen keıin habarlasýyn ótindi. Kelesi kúni Djeın Lızaǵa taǵy da qońyraý soqty. Lıza tamaq iship otyrǵanyn aıtty. Ol jeńil-jelpi tamaqtanyp otyrǵan. Lıza Djeınnen keıinirek habarlasýyn ótindi. Djeın oǵan «joq, osy joly óziń maǵan qońyraý soq. Tamaq jep otyrmaǵan kezinde maǵan habarlas» - dedi.
Скрыть текст
      80. Кеудені жерден көтеру
      Жоғары, төмен. Жоғары, төмен. Билли кеудесін жерге түсіріп, көтеріп жатыр. Қолдары бүгілуі еді. Алақандары да , аяғының да ұштары жерге тиіп тұрды. Арқасы түзеу . Іші де, мұрны да жерге жақын тұрды. Кейін ол қолдарын жазды. Қазір оның мұрны жерден жарты метрде. Арқасы түзу ,қолдары тік . Басы аяғынан сәл биік тұрды, ал аяқтары басынан сәл төмен болды. Бұл кеуде көтерудің біріншісі еді, сосын ол қолдарын бүкті, сол кезде мұрны мен іші жерге кішкене ғана тиіп тұрды. Ол қайтадан қолдарын жазды. Бұл да тағы кеудені жерден көтерудің бір түрі. Билли 10 рет жасап шықты. Ол күнде он рет жасады.

      80. Keýdeni jerden kóterý
      Joǵary, tómen. Joǵary, tómen. Bıllı keýdesin jerge túsirip, kóterip jatyr. Qoldary búgilýi edi. Alaqandary da , aıaǵynyń da ushtary jerge tıip turdy. Arqasy túzeý . İshi de, murny da jerge jaqyn turdy. Keıin ol qoldaryn jazdy. Qazir onyń murny jerden jarty metrde. Arqasy túzý ,qoldary tik . Basy aıaǵynan sál bıik turdy, al aıaqtary basynan sál tómen boldy. Bul keýde kóterýdiń birinshisi edi, sosyn ol qoldaryn búkti, sol kezde murny men ishi jerge kishkene ǵana tıip turdy. Ol qaıtadan qoldaryn jazdy. Bul da taǵy keýdeni jerden kóterýdiń bir túri. Bıllı 10 ret jasap shyqty. Ol kúnde on ret jasady.
Скрыть текст


В подготовке текстов на казахском языке участвовали пользователи сайта sozdik.kz:
Nurdaulet Aspenov, Гаухар Назымбекова, Señor Chingón, Акжайык Сабырбаева, Жанар Амангалиева, Аслан Бисенов, Еркежан Каймоллаева, Мади Толегенов, Арайлым Тлеуова, Assel Kanybekova, Рахат Уйсымбаев, Маргулан Канат, Олжас Токмагамбетов, Роза Алиева, Алтынгуль Кептербаева, Аяулым Орынгали, Гульзайнаб Сисенова, Максат Маликов, Мира Сембайкызы, Раушан Муталипова и другие.
Корректор текстов на казахском языке: Жанар Уалиева



©  Татьяна Валяева   2007–2020
http://kaz-tili.kz/
 <<  Лёгкие истории. Том 1, стр.3 Вернуться к началу Лёгкие истории. Том 1, стр.5  >> 


Присоединиться в Фейсбуке   ВКонтакте                  Цвета текста на сайте - значение                  E-mail: kaz-tili@yandex.ru                  Гостевая книга