Казахский язык
Главная
Существительные
Послелоги
Прилагательные
Числительные
Местоимения
Наречия, Союзы
Личные окончания
Глаголы
Вспомогательные глаголы
Причастия
 Деепричастия
Модальность
Предложения
  Проверь себя!
  Упражнения
   Грамматика детям
   Учим всей семьёй
 Видео
  Разговорник
Пословицы
  Книга для чтения
С казахским не шутят?
Сказки
Песни
Статьи
Словарь
Ссылки и др.
Автор сайта
Суперлёг. чтение
  1. 1  
  2. 1  
  1. 2  
  2. 2  
  1. 3  
  2. 3  
  1. 4  
  1. 5  

Каталог тем
Лёг.истор.
  1. 1  
  1. 2  
  1. 3  
  1. 4  
  1. 5  
  1. 6  
  1. 7  
 Истории о детях
  1. 1  
  2. 1  
  1. 2  
  2. 2  
  1. 3  
  2. 3  
  1. 4  
  2. 4  
  1. 5  
  2. 5  
  2. 6  
  2. 7  
 Занимательное чтение
  1. 1  
  2. 1  
  3. 1  
  1. 2  
  2. 2  
  3. 2  
  1. 3  
  2. 3  
  3. 3  
  1. 4  
  2. 4  
  3. 4  
  1. 5  
  2. 5  
  3. 5  
 Казахский по уровням
  1. 1  
  2. 1  
  3. 1  
  4. 1  
  5. 1  
  1. 2  
  2. 2  
  3. 2  
  4. 2  
  5. 2  
  1. 3  
  2. 3  
  3. 3  
  4. 3  
  5. 3  
  1. 4  
  2. 4  
  3. 4  
  4. 4  
  5. 4  
  1. 5  
  2. 5  
  3. 5  
  4. 5  
  5. 5  
  2. 6  
  3. 6  
 Лёгкое чтение
  1. 1  
  2. 1  
  3. 1  
  1. 2  
  2. 2  
  3. 2  
  1. 3  
  2. 3  
  3. 3  
  1. 4  
  2. 4  
  1. 5  
  2. 5  
 Короткие истории
  1. 1  
  2. 1  
  3. 1  
  1. 2  
  2. 2  
  3. 2  
  1. 3  
  2. 3  
  3. 3  
  1. 4  
  2. 4  
  1. 5  
  2. 5  
 Кирил/Latyn 

Короткие истории (Short Stories)

Том 1, страница 1
Грамматика казахского языка. Просто о сложном

Автор идеи, составитель и переводчик текстов
с английского языка на русский: Андрей Краснов

      1. Тамаққа тойып алып, диетаға отыру
      "Біздің арықтауымыз керек", - деді әйелі. "Бізге деп нені меңзеп тұрсың?" - деді күйеуі. "Маған және саған. Мен және сен 10 кг қостық. Бұл диабетке алып келмесе жақсы еді. Ол салмақ қосып, физикалық жаттығулармен айналыспағандарда болуы мүмкін", - деді әйелі. "Біз қалада жаяу жүріп, жаттығамыз ғой. Өткен аптада Орталық саябаққа барғанымыз есіңде ме?" - деді күйеуі. "Ия, бірақ біз айына бір-ақ рет жаяу жүреміз. Бізге балмұздақ, кәмпиттер, торт, бәліш пен кекс жегенді доғару керек", - деді әйелі. "Сен тәтті нанды ұмыттың. Жақсы. Келесі айдан бастаймыз ба?" - деді күйеуі. Әйелі күлді. "Бүгін айдың бірінші күні ғана! Ертең бастайық", - деді ол. Ері келісті. Ол өзінің аяқ-киімін киді. "Қайда жиналдың?" - деп сұрады әйелі. "Сен қалай ойлайсың? Дүкенге барып келем. Бізге тәттілер сатып алып, түнде отырыс өткізуіміз керек. Өйткені ертең біз үшін қиын күндер басталады", - деді күйеуі.

      1. Tamaqqa toıyp alyp, dıetaǵa otyrý
      "Bizdiń aryqtaýymyz kerek", - dedi áıeli. "Bizge dep neni meńzep tursyń?" - dedi kúıeýi. "Maǵan jáne saǵan. Men jáne sen 10 kg qostyq. Bul dıabetke alyp kelmese jaqsy edi. Ol salmaq qosyp, fızıkalyq jattyǵýlarmen aınalyspaǵandarda bolýy múmkin", - dedi áıeli. "Biz qalada jaıaý júrip, jattyǵamyz ǵoı. Ótken aptada Ortalyq saıabaqqa barǵanymyz esińde me?" - dedi kúıeýi. "Ia, biraq biz aıyna bir-aq ret jaıaý júremiz. Bizge balmuzdaq, kámpıtter, tort, bálish pen keks jegendi doǵarý kerek", - dedi áıeli. "Sen tátti nandy umyttyń. Jaqsy. Kelesi aıdan bastaımyz ba?" - dedi kúıeýi. Áıeli kúldi. "Búgin aıdyń birinshi kúni ǵana! Erteń bastaıyq", - dedi ol. Eri kelisti. Ol óziniń aıaq-kıimin kıdi. "Qaıda jınaldyń?" - dep surady áıeli. "Sen qalaı oılaısyń? Dúkenge baryp kelem. Bizge táttiler satyp alyp, túnde otyrys ótkizýimiz kerek. Óıtkeni erteń biz úshin qıyn kúnder bastalady", - dedi kúıeýi.
Скрыть текст
      2. Мысық пен ит адамдарды сөз қылып отыр
      Мысық пен ит әңгімелесіп отыр. Мысық: "Адамдар сендерге қарағанда бізге жақсы қарайды. Егер біз олар берген мысыққа арналған тамақты ұнатпай, мұрнымызды шүйірсек, олар бізге басқа түрін береді. Ұйқымыз келген кезде, біз олардың төсегіндегі жастығына жатып ұйықтай аламыз", - дейді. Ит: "Ал бізді адамдар далаға серуенге алып шығады. Олар қағып алсын деп, біз үшін ұшатын тәрелкелер лақтырады. Олар бізді ванналарына отырғызып, жуындырады", - дейді. Мысық: "Олар бізді далаға серуенге шығармайды, өйткені үйде мысықтарға арналған дәретхана бар. Егер бірдеңе аулағымыз келсе, құстарды немесе тышқандарды аулаймыз. Олар бізді жуындырмайды, өйткені біз өзіміз жуынамыз. Содан соң — олар біздің тәуелсіздігімізді сыйлайды. Олар бізге қарғыбау тақпайды және шынжырламайды", - деді. Ит: "Олардың үнемі құйрығыңнан тарта беретін балаларынан зардап көргенше, байлаулы отырған жақсы", - деді.

      2. Mysyq pen ıt adamdardy sóz qylyp otyr
      Mysyq pen ıt áńgimelesip otyr. Mysyq: "Adamdar senderge qaraǵanda bizge jaqsy qaraıdy. Eger biz olar bergen mysyqqa arnalǵan tamaqty unatpaı, murnymyzdy shúıirsek, olar bizge basqa túrin beredi. Uıqymyz kelgen kezde, biz olardyń tósegindegi jastyǵyna jatyp uıyqtaı alamyz", - deıdi. It: "Al bizdi adamdar dalaǵa serýenge alyp shyǵady. Olar qaǵyp alsyn dep, biz úshin ushatyn tárelkeler laqtyrady. Olar bizdi vanalaryna otyrǵyzyp, jýyndyrady", - deıdi. Mysyq: "Olar bizdi dalaǵa serýenge shyǵarmaıdy, óıtkeni úıde mysyqtarǵa arnalǵan dárethana bar. Eger birdeńe aýlaǵymyz kelse, qustardy nemese tyshqandardy aýlaımyz. Olar bizdi jýyndyrmaıdy, óıtkeni biz ózimiz jýynamyz. Sodan soń — olar bizdiń táýelsizdigimizdi syılaıdy. Olar bizge qarǵybaý taqpaıdy jáne shynjyrlamaıdy", - dedi. It: "Olardyń únemi quıryǵyńnan tarta beretin balalarynan zardap kórgenshe, baılaýly otyrǵan jaqsy", - dedi.
Скрыть текст
      3. Бруклин көпірімен серуен (1)
      Нью-Йоркте тамаша жазғы күн болатын. Күн нағыз серуенге шығатын күнеді. Джон Бруклин көпірінің маңындағы қиылыста тұрды. Ол көлігімен бұдан бұрын осы көпір арқылы өткен еді. Бірақ, бұған дейін ешқашан көпірді жаяу қиып өтпеген. Ол жаяу жүргіншілер жолымен көтеріле бастады. Оның алдында көп адам келе жатты. Көптеген адамдар оған қарама-қарсы да келе жатты. Олар көпірдің Бруклиндік жағынан шыққан еді. Жаяу жолдың қасында велосипедтерге арналған жол да болды. Кейбір жаяу жүргіншілер велосипедтің жолымен де жүріп келе жатты. Велосипедші жақындап келе жатыр. Ол өзінің велосипедінің сыңғырлауығымен дыбыс берді. Адамдар ақырындап оның жолынан кете бастады. Ол қоңырауды сыңғырлатқанын тоқтатпады. Джон көпірдің үстіне шығуды жалғастыра берді. Әлде бір кісі ішіне мұз салынған жәшіктің қасында тұрған. Ол бөтелкемен су сатып тұр екен. "Бір доллар! Бір доллар! Мұзды су!" деп дауыстап тұрды ол. Джон әлі шөлдей қойған жоқ. Оған әлгі мұз салынған жәшіктің салмағы қанша екені қызық болды.

      3. Brýklın kópirimen serýen (1)
      Nú-Iorkte tamasha jazǵy kún bolatyn. Kún naǵyz serýenge shyǵatyn kúnedi. Djon Brýklın kópiriniń mańyndaǵy qıylysta turdy. Ol kóligimen budan buryn osy kópir arqyly ótken edi. Biraq, buǵan deıin eshqashan kópirdi jaıaý qıyp ótpegen. Ol jaıaý júrginshiler jolymen kóterile bastady. Onyń aldynda kóp adam kele jatty. Kóptegen adamdar oǵan qarama-qarsy da kele jatty. Olar kópirdiń Brýklındik jaǵynan shyqqan edi. Jaıaý joldyń qasynda velosıpedterge arnalǵan jol da boldy. Keıbir jaıaý júrginshiler velosıpedtiń jolymen de júrip kele jatty. Velosıpedshi jaqyndap kele jatyr. Ol óziniń velosıpediniń syńǵyrlaýyǵymen dybys berdi. Adamdar aqyryndap onyń jolynan kete bastady. Ol qońyraýdy syńǵyrlatqanyn toqtatpady. Djon kópirdiń ústine shyǵýdy jalǵastyra berdi. Álde bir kisi ishine muz salynǵan jáshiktiń qasynda turǵan. Ol bótelkemen sý satyp tur eken. "Bir dollar! Bir dollar! Muzdy sý!" dep daýystap turdy ol. Djon áli shóldeı qoıǵan joq. Oǵan álgi muz salynǵan jáshiktiń salmaǵy qansha ekeni qyzyq boldy.
Скрыть текст
      4. Бруклин көпірімен серуен (2)
      Жаяу және велосипед жолдар біртіндеп машина жолының үстіне көтерілді. Джон төменге машиналарға қарады. Ол Бруклин жаққа, шығысқа жүріп келе жатқан. Машиналар шығыс беткейге қарай тез жүріп жатты. Бірақ батыс жаққа қарай Нью-Йоркқа жүріп бара жатқан машиналар әрең жылжып жатты. Кептеліс пайда болды. Джонның жүрісі әлгі машиналар қозғалысынан да жылдам еді. Ол батыс жаққа қарай машинамен емес шығыс жаққа қарай жүріп келе жатқанына қуанды. Жеңіл самал жел оның серуенін жайлы ете түсті. Ол фотосуретке түсіп жатқан адамдардың маңынан өтіп бара жатты. Олар көпірді суретке түсіріп жатты. Олар Ист-Риверді суретке түсіріп жатты. Олар ғимараттарды суретке түсіріп жатты. Олар бірін-бірі суретке түсіріп жатты. Әлде бір әйел Джонды өзін досымен бірге суретке түсіріп жіберуін сұрады. Әлде бұл оның күйеуі ме екен? Джон оларды суретке түсіріп берді. Олар оған рахметтерін айтып қалды. Ол көпірдің үстіне қарай өзінің жолын жалғастыра берді. Қарт ер адам шарбақтың қасында отырған болатын. Ол көпірдің суретін салып отырды.

      4. Brýklın kópirimen serýen (2)
      Jaıaý jáne velosıped joldar birtindep mashına jolynyń ústine kóterildi. Djon tómenge mashınalarǵa qarady. Ol Brýklın jaqqa, shyǵysqa júrip kele jatqan. Mashınalar shyǵys betkeıge qaraı tez júrip jatty. Biraq batys jaqqa qaraı Nú-Iorkqa júrip bara jatqan mashınalar áreń jyljyp jatty. Keptelis paıda boldy. Djonnyń júrisi álgi mashınalar qozǵalysynan da jyldam edi. Ol batys jaqqa qaraı mashınamen emes shyǵys jaqqa qaraı júrip kele jatqanyna qýandy. Jeńil samal jel onyń serýenin jaıly ete tústi. Ol fotosýretke túsip jatqan adamdardyń mańynan ótip bara jatty. Olar kópirdi sýretke túsirip jatty. Olar Ist-Rıverdi sýretke túsirip jatty. Olar ǵımarattardy sýretke túsirip jatty. Olar birin-biri sýretke túsirip jatty. Álde bir áıel Djondy ózin dosymen birge sýretke túsirip jiberýin surady. Álde bul onyń kúıeýi me eken? Djon olardy sýretke túsirip berdi. Olar oǵan rahmetterin aıtyp qaldy. Ol kópirdiń ústine qaraı óziniń jolyn jalǵastyra berdi. Qart er adam sharbaqtyń qasynda otyrǵan bolatyn. Ol kópirdiń sýretin salyp otyrdy.
Скрыть текст
      5. Бруклин көпірімен серуен (3)
      Ер адамның қасында шамамен 30ға жуық суреттер жатты. Олар қыстырғышпен шарбаққа бекітіліп қойылған екен. Бұл көпірлер мен ғимараттар және адамдардың түрлерінің суреттері болатын. Барлық суреттер ақ-қара түсті болатын. Джон олардың барлығын әдемі шыққан деп санады. Ол бағасын көрді. Әр сурет бар болғаны 10 доллар тұратын еді. Олардың көлемі 20 ға 28 сантиметрдей еді. "Сіздің суреттеріңіз өте әдемі" деді ол ер адамға. Ол кісі жиналмалы орындықта отырған. Оның жанында тағы бір жиналмалы орындық тұрған. "Рахмет" деді ол. "Мен Ресейденмін. Ағылшыншам ақсап тұр." Джон айтты: "Бірақ сіздің суреттеріңіз өте күшті шыққан." "Отыр, отыр" деді әлгі кісі. "Сіз, сіз деді ол Джонға қарындашын меңзеп. Ол бос орындықты нұсқады. Джон оған уақыты жоқ екенін айтты. Мүмкін ол қайтар жолында тағы соғып тоқтап кетер.

      5. Brýklın kópirimen serýen (3)
      Er adamnyń qasynda shamamen 30ǵa jýyq sýretter jatty. Olar qystyrǵyshpen sharbaqqa bekitilip qoıylǵan eken. Bul kópirler men ǵımarattar jáne adamdardyń túrleriniń sýretteri bolatyn. Barlyq sýretter aq-qara tústi bolatyn. Djon olardyń barlyǵyn ádemi shyqqan dep sanady. Ol baǵasyn kórdi. Ár sýret bar bolǵany 10 dollar turatyn edi. Olardyń kólemi 20 ǵa 28 santımetrdeı edi. "Sizdiń sýretterińiz óte ádemi" dedi ol er adamǵa. Ol kisi jınalmaly oryndyqta otyrǵan. Onyń janynda taǵy bir jınalmaly oryndyq turǵan. "Rahmet" dedi ol. "Men Reseıdenmin. Aǵylshynsham aqsap tur." Djon aıtty: "Biraq sizdiń sýretterińiz óte kúshti shyqqan." "Otyr, otyr" dedi álgi kisi. "Siz, siz dedi ol Djonǵa qaryndashyn meńzep. Ol bos oryndyqty nusqady. Djon oǵan ýaqyty joq ekenin aıtty. Múmkin ol qaıtar jolynda taǵy soǵyp toqtap keter.
Скрыть текст
      6. Бруклин көпірімен серуен (4)
      Кісі Джонға қарады. "Отыр, отыру" деп қайталады ол. Джон күлімсіреді. Ол қартпен қоштасуға қолын бұлғады. Мүмкін қайтар жолда мен бірнеше сурет сатып алармын, деп ойлады ол. Мүмкін бұл қарт кісі бір кездері атақты болып кетер. Мүмкін менің суреттерімнің құны миллион болып кетер. Ол Бостандық ескерткішін көре алатын еді. Ол кішкентай болып көрінген. Өзенде көптеген қайықтар мен кемелер болды. Кейбір қайықтар туристтерге лық толы еді. Олар Бостандық мүсініне бет алды. Олар Манхэттен аралының маңында жүзіп бара жатқан. Джон екі мұнараның біріншісіне жетті. Ол жоғарыға көз салды. Мұнарада "1875" деген жазу бар еді. Саудагерлер футболкалар, компакт-дискілер және тамақ пен сусындар сатып жатқан. Адамдар ескерткіш тақталарды оқып суретке түсіріп жатты. Джон мұнараға таңданып жүрді. Ол оның көрінісіне аң-таң болды. Жарты сағат өткен соң екінші мұнараға барды. Оның уақыты соншалықты қызықты өтіп жатты! Барлық адамдар уақыттарын сондай қызықты өткізіп жатты!

      6. Brýklın kópirimen serýen (4)
      Kisi Djonǵa qarady. "Otyr, otyrý" dep qaıtalady ol. Djon kúlimsiredi. Ol qartpen qoshtasýǵa qolyn bulǵady. Múmkin qaıtar jolda men birneshe sýret satyp alarmyn, dep oılady ol. Múmkin bul qart kisi bir kezderi ataqty bolyp keter. Múmkin meniń sýretterimniń quny mıllıon bolyp keter. Ol Bostandyq eskertkishin kóre alatyn edi. Ol kishkentaı bolyp kóringen. Ózende kóptegen qaıyqtar men kemeler boldy. Keıbir qaıyqtar týrısterge lyq toly edi. Olar Bostandyq músinine bet aldy. Olar Manhetten aralynyń mańynda júzip bara jatqan. Djon eki munaranyń birinshisine jetti. Ol joǵaryǵa kóz saldy. Munarada "1875" degen jazý bar edi. Saýdagerler fýtbolkalar, kompakt-dıskiler jáne tamaq pen sýsyndar satyp jatqan. Adamdar eskertkish taqtalardy oqyp sýretke túsirip jatty. Djon munaraǵa tańdanyp júrdi. Ol onyń kórinisine ań-tań boldy. Jarty saǵat ótken soń ekinshi munaraǵa bardy. Onyń ýaqyty sonshalyqty qyzyqty ótip jatty! Barlyq adamdar ýaqyttaryn sondaı qyzyqty ótkizip jatty!
Скрыть текст
      7. "Бұл оңай болды!"
      Ол " Staples" дүкенінің кассасында тұрды. Сатушы сөресінде ақ-қызыл түсті "батырма" бар екен. Оның диаметрі шамамен 13 сантиметр. Оның күмбезінде "Оңай" деген сөз жазылған еді. Ол сатушы әйелден "Бұл не нәрсе?", деп сұрады. Ол: "Бұл оңай батырмасы" деді. Ол сұрады: "Бұл не үшін керек?" Сатушы әйел айтты: "Соны басыңыз" Ол батырманы күмбезінен басты. Ол: "Бұл оңай болды!" дегенді естіді. Ол батырманы тағы да басты, тағы да «Бұл оңай болды», дегенді естіді. Ол: "Болды ма?! Бұл басқа сөз айтпай ма", деп сұрады. Сатушы әйел: "Жоқ ол тек соны айтады. Біреуін алғыңыз келе ме?" Ол айтты: "Сатып алу? Бұл зат үшін ақша төлеу керек пе?" Әйел айтты: "Ол бар болғаны 5 доллар тұрады." Ол айтты: "5 Доллар?!" Не үшін біреу мынау үшін 5 доллар төлеуі керек?" Адамдар батырманы теледидардағы біздің жарнамадан көреді. Олар оны тамаша деп ойлайды." Ол айтты: "Бірақ ештеңе де істемейді ғой!" Сатушы әйел айтты: "Бірақ ол тамаша емес пе!"

      7. "Bul ońaı boldy!"
      Ol " Staples" dúkeniniń kasasynda turdy. Satýshy sóresinde aq-qyzyl tústi "batyrma" bar eken. Onyń dıametri shamamen 13 santımetr. Onyń kúmbezinde "Ońaı" degen sóz jazylǵan edi. Ol satýshy áıelden "Bul ne nárse?", dep surady. Ol: "Bul ońaı batyrmasy" dedi. Ol surady: "Bul ne úshin kerek?" Satýshy áıel aıtty: "Sony basyńyz" Ol batyrmany kúmbezinen basty. Ol: "Bul ońaı boldy!" degendi estidi. Ol batyrmany taǵy da basty, taǵy da «Bul ońaı boldy», degendi estidi. Ol: "Boldy ma?! Bul basqa sóz aıtpaı ma", dep surady. Satýshy áıel: "Joq ol tek sony aıtady. Bireýin alǵyńyz kele me?" Ol aıtty: "Satyp alý? Bul zat úshin aqsha tóleý kerek pe?" Áıel aıtty: "Ol bar bolǵany 5 dollar turady." Ol aıtty: "5 Dollar?!" Ne úshin bireý mynaý úshin 5 dollar tóleýi kerek?" Adamdar batyrmany teledıdardaǵy bizdiń jarnamadan kóredi. Olar ony tamasha dep oılaıdy." Ol aıtty: "Biraq eshteńe de istemeıdi ǵoı!" Satýshy áıel aıtty: "Biraq ol tamasha emes pe!"
Скрыть текст
      8. Cабақта жаңа достармен танысу
      Сағат 4 болатын. Жаңа ғана соңғы сабақ бітті. Кейбір студенттер бір-бірімен қоштасып жатты. Кейбір студенттер бір-бірімен электронды хаттармен алмасып жатты. Кейбірі кешкі асты қайдан ішетіндерін ақылдасып жатты. Жан - жақтан күлкілері мен сөйлесіп жатқандары естіліп жатты. Сони оқулықтары мен қойын дәптерін портфеліне салды. Ол ешкіммен сөйлескен жоқ. Онымен ешкім сөйлеспеді. Мына адамдардың барлығы бірін бірі сыйлайтынға ұқсайды - деп ойлады. Сабақ үстінде барлығы бір-бірімен танысып алғанға ұқсайды. Олар қалай ілезде танысып алған? Ал Сони болса, жаңа достармен таныса алмады. Ол тіпті ешкіммен таныспады. Ол портфелін алды. Сыныптан шықты. Жеделсатыға тақалды. Жеделсатының нүктесін басты. Жеделсатымен он жетінші қабаттан бірінші қабатқа түсті. Жеделсаты бір ғана оның қарамағында болды.

      8. Sabaqta jańa dostarmen tanysý
      Saǵat 4 bolatyn. Jańa ǵana sońǵy sabaq bitti. Keıbir stýdentter bir-birimen qoshtasyp jatty. Keıbir stýdentter bir-birimen elektrondy hattarmen almasyp jatty. Keıbiri keshki asty qaıdan ishetinderin aqyldasyp jatty. Jan - jaqtan kúlkileri men sóılesip jatqandary estilip jatty. Sonı oqýlyqtary men qoıyn dápterin portfeline saldy. Ol eshkimmen sóılesken joq. Onymen eshkim sóılespedi. Myna adamdardyń barlyǵy birin biri syılaıtynǵa uqsaıdy - dep oılady. Sabaq ústinde barlyǵy bir-birimen tanysyp alǵanǵa uqsaıdy. Olar qalaı ilezde tanysyp alǵan? Al Sonı bolsa, jańa dostarmen tanysa almady. Ol tipti eshkimmen tanyspady. Ol portfelin aldy. Synyptan shyqty. Jedelsatyǵa taqaldy. Jedelsatynyń núktesin basty. Jedelsatymen on jetinshi qabattan birinshi qabatqa tústi. Jedelsaty bir ǵana onyń qaramaǵynda boldy.
Скрыть текст
      9. Сәуле жиектер параллельді жерде
      Параллельді жерде кімнің жақсы, кімнің жаман жігіт екені барлығына таныс. Параллельді жерде барлығының бастарының үстінде түрлі-түсті сәуле жиектер бар. Hәрестелердің екі бос сәуле жиектері болады. Шамаға қарай, адамдар есейгенде, олар жақсы мен жаман нәрселерді жасап та, айтып та жатады. Жақсы нәрсе жасаған сайын, тағы бір сәуле жиек көбейіп, жасыл түске толады. Ал жаман нәрсе жасаған сайын, керсінше тағы бір сәуле жиек қызылға толады. Адам баласы өзінің шынай түсін жасыра алмайды. Олардың түрлі-түсті сәуле жиектері олар жайында барлығын айтып тұрады. Марилудың бір әкиегі жасыл болатын, ал екіншісі бос болатын. «Неге сенің басқа әкиегіңде қызыл түс жоқ? Ешқашанда жаман нәрсе жасап, айтып көрмеп пе едің?» - деді, Марвин. Марилу оған: «Әрине, жасадым. Бір күні жақын құрбымнан уақытша қарындаш сұраған едім, соны қайтарып беруді ұмытып кеттім. Ертеңгісін, ол маған еске салуға мәжбүр болды». «Сен осыны 'жаман' деп санайсың ба?» - деді Марвин.

      9. Sáýle jıekter paraleldi jerde
      Paraleldi jerde kimniń jaqsy, kimniń jaman jigit ekeni barlyǵyna tanys. Paraleldi jerde barlyǵynyń bastarynyń ústinde túrli-tústi sáýle jıekter bar. Hárestelerdiń eki bos sáýle jıekteri bolady. Shamaǵa qaraı, adamdar eseıgende, olar jaqsy men jaman nárselerdi jasap ta, aıtyp ta jatady. Jaqsy nárse jasaǵan saıyn, taǵy bir sáýle jıek kóbeıip, jasyl túske tolady. Al jaman nárse jasaǵan saıyn, kersinshe taǵy bir sáýle jıek qyzylǵa tolady. Adam balasy óziniń shynaı túsin jasyra almaıdy. Olardyń túrli-tústi sáýle jıekteri olar jaıynda barlyǵyn aıtyp turady. Marılýdyń bir ákıegi jasyl bolatyn, al ekinshisi bos bolatyn. «Nege seniń basqa ákıegińde qyzyl tús joq? Eshqashanda jaman nárse jasap, aıtyp kórmep pe ediń?» - dedi, Marvın. Marılý oǵan: «Árıne, jasadym. Bir kúni jaqyn qurbymnan ýaqytsha qaryndash suraǵan edim, sony qaıtaryp berýdi umytyp kettim. Erteńgisin, ol maǵan eske salýǵa májbúr boldy». «Sen osyny 'jaman' dep sanaısyń ba?» - dedi Marvın.
Скрыть текст
      10. Үйдегі қанішер мысық
      Асүйдегі еденде өліп қалған құс жатты. Сэм тағы да "сыйлық" қалдырып кетіпті. Сэм олардың қара мысығы болатын. Ол түнде жорыққа шығатын. Ол жақсы аңшы еді. Ол үйге құстар мен кесірткелер әкеліп отырды. Әдетте оларды ішкі шағын аулада қалдыратын. Кейде оларды үйге алып келетін. Тед қарсы болмайтын. Ол аңшы құсын мақтан тұтатын. Бірақ Молли қарсыласатын. "Бұл мысық кінәсіз жануарларды өлтіреді", – деді ол Тедке. Ол: "Бірақ мысықтардың табиғаты сондай ғой. Олар тумысынан қанішерлер", - деді. Молли бұған елең етпеді. Ол Тедке өлтіруді қойсын деді. "Ол жануарлар жабайы" – деді ол. "Олардың ауруы болуы мүмкін. Кэролайн сол жануарлардың бірінен әлдебір кеселді жұқтыруы мүмкін. Бірдеңе қылсаңшы, өтінем". Кэролайн олардың кішкене қызы болатын. Тед Сэмді түнде үйге қамап қойғысы келмеді. Бұл қаталдық болар еді. Бір ғана тәсіл қалды. Тед Сэмнің мойнына қоңырау тағып қойды.

      10. Úıdegi qanisher mysyq
      Asúıdegi edende ólip qalǵan qus jatty. Sem taǵy da "syılyq" qaldyryp ketipti. Sem olardyń qara mysyǵy bolatyn. Ol túnde joryqqa shyǵatyn. Ol jaqsy ańshy edi. Ol úıge qustar men kesirtkeler ákelip otyrdy. Ádette olardy ishki shaǵyn aýlada qaldyratyn. Keıde olardy úıge alyp keletin. Ted qarsy bolmaıtyn. Ol ańshy qusyn maqtan tutatyn. Biraq Mollı qarsylasatyn. "Bul mysyq kinásiz janýarlardy óltiredi", – dedi ol Tedke. Ol: "Biraq mysyqtardyń tabıǵaty sondaı ǵoı. Olar týmysynan qanisherler", - dedi. Mollı buǵan eleń etpedi. Ol Tedke óltirýdi qoısyn dedi. "Ol janýarlar jabaıy" – dedi ol. "Olardyń aýrýy bolýy múmkin. Kerolaın sol janýarlardyń birinen áldebir keseldi juqtyrýy múmkin. Birdeńe qylsańshy, ótinem". Kerolaın olardyń kishkene qyzy bolatyn. Ted Semdi túnde úıge qamap qoıǵysy kelmedi. Bul qataldyq bolar edi. Bir ǵana tásil qaldy. Ted Semniń moınyna qońyraý taǵyp qoıdy.
Скрыть текст
      11. Бостандық ескерткішіне бару (1)
      Манхэттенде жылы шуақты күн. Ұзын кезекте көптеген адамдар тұр. Олар Бостандық ескерткішіне кіруге билеттер сатып алып жатыр. Олар катерге отырғызуды күтіп тұрды. Нил алыстан Бостандық ескерткішін көрді. Ол айтарлықтай кішкентай болып көрінді. Ол билет сатып алды. Қазір оған тек қалпақ керек еді. Жақын маңдағы көше саудагері бейсболка сатып тұрды. Олардың көпшілігінде "НЮ" деген жазулары бар екен. Бағасы 5 доллар. Нил 4 доллар ұсынды. Саудагер оған кепканы берді. Нил саудагерге 4 доллар және шайпұл ретінде 50 цент берді. Саудагер күлімдеп оған ризашылығын айтты. Нил өзін шамалы кінәлі сезінді. Ол саудагерге тағы 50 цент берді. Ол кезекке тұрды. Катер де келді. Нил және басқа да жолаушылар катерге мінді. Катердегі тақтайшада "Сыйымдылығы 500 адам" жазылған еді. Бірақ Нил жолаушыларды санап жатқан ешкімді де көрмеді. Ол басбалдақпен үстіңгі палубаға көтерілді.

      11. Bostandyq eskertkishine barý (1)
      Manhettende jyly shýaqty kún. Uzyn kezekte kóptegen adamdar tur. Olar Bostandyq eskertkishine kirýge bıletter satyp alyp jatyr. Olar katerge otyrǵyzýdy kútip turdy. Nıl alystan Bostandyq eskertkishin kórdi. Ol aıtarlyqtaı kishkentaı bolyp kórindi. Ol bılet satyp aldy. Qazir oǵan tek qalpaq kerek edi. Jaqyn mańdaǵy kóshe saýdageri beısbolka satyp turdy. Olardyń kópshiliginde "NÚ" degen jazýlary bar eken. Baǵasy 5 dollar. Nıl 4 dollar usyndy. Saýdager oǵan kepkany berdi. Nıl saýdagerge 4 dollar jáne shaıpul retinde 50 sent berdi. Saýdager kúlimdep oǵan rızashylyǵyn aıtty. Nıl ózin shamaly kináli sezindi. Ol saýdagerge taǵy 50 sent berdi. Ol kezekke turdy. Kater de keldi. Nıl jáne basqa da jolaýshylar katerge mindi. Katerdegi taqtaıshada "Syıymdylyǵy 500 adam" jazylǵan edi. Biraq Nıl jolaýshylardy sanap jatqan eshkimdi de kórmedi. Ol basbaldaqpen ústińgi palýbaǵa kóterildi.
Скрыть текст
      12. Бостандық ескерткішіне бару (2)
      Нил бортикте тұрды. Ол суға тоғыз метрдей қашықтықтан қарап тұрды. Катер айлақтан жылжып шықты. Барлығы керемет көрініспен рахаттанып тұрды. Адамдар аспан астындағы Манхэттенді суретке түсіріп жатты. Кенеттен жел тұрып кетті. Желдің қатты толқыны Нилдің басындағы кепканы жұлып, ұшырып әкетті. Ол кепкасының қалай суға түскенін көрді. Катер Либерти аралына жүзіп келді. (Бостандық аралы) Барлығы жағаға түсті. Нил мүсінге қарай жаяу кетті. Жақыннан мүсін әлдеқайда үлкен еді. Ол іргетасқа салынған екен. Іргетасы биіктігі шамамен 30 метрдей екен. Күзетші бетонды қабырғада отырды. Қабырға биіктігі баржоғы бірнеше сантиметр ғана еді. Ол мүсіннің жанындағы жолды қоршап тұрды. Нил сұрады: "Неге ескерткіш жасыл түсті?" Күзетші неге екенін білмейтінін айтты. Нил өзінің жолын жалғастыра берді. Ол қабырғадағы ескерткіш тақтаны көрді. Тақтада ескерткіштің тот басу әсерінен жасыл түске өзгергені туралы жазылған екен. Тақта күзетшіден не бәрі 30 метрдей жерде орналасқан болатын.

      12. Bostandyq eskertkishine barý (2)
      Nıl bortıkte turdy. Ol sýǵa toǵyz metrdeı qashyqtyqtan qarap turdy. Kater aılaqtan jyljyp shyqty. Barlyǵy keremet kórinispen rahattanyp turdy. Adamdar aspan astyndaǵy Manhettendi sýretke túsirip jatty. Kenetten jel turyp ketti. Jeldiń qatty tolqyny Nıldiń basyndaǵy kepkany julyp, ushyryp áketti. Ol kepkasynyń qalaı sýǵa túskenin kórdi. Kater Lıbertı aralyna júzip keldi. (Bostandyq araly) Barlyǵy jaǵaǵa tústi. Nıl músinge qaraı jaıaý ketti. Jaqynnan músin áldeqaıda úlken edi. Ol irgetasqa salynǵan eken. İrgetasy bıiktigi shamamen 30 metrdeı eken. Kúzetshi betondy qabyrǵada otyrdy. Qabyrǵa bıiktigi barjoǵy birneshe santımetr ǵana edi. Ol músinniń janyndaǵy joldy qorshap turdy. Nıl surady: "Nege eskertkish jasyl tústi?" Kúzetshi nege ekenin bilmeıtinin aıtty. Nıl óziniń jolyn jalǵastyra berdi. Ol qabyrǵadaǵy eskertkish taqtany kórdi. Taqtada eskertkishtiń tot basý áserinen jasyl túske ózgergeni týraly jazylǵan eken. Taqta kúzetshiden ne bári 30 metrdeı jerde ornalasqan bolatyn.
Скрыть текст
      13. Әлемдегі ең үлкен қала
      "Нью-Йорк - әлемдегі ең үлкен қала", - деді Герман. "Мен өмір бойы осында тұрып жатырмын. Мұнда бізде барлығы да ең жақсы. Бізде 8 миллион жылы жүзді адам бар. Бізде 10000 жылы шырайлы такси жүргізушілері бар. Біздегі метро желісі тіпті демалыс кезінде, пойыздардың жартысы жүрмей тұрғанның өзінде әлемдегі ең үлкен метро болып саналады. Бізде Бруклин көпірі бар - серуендеу мен суретке түсуге арналған ең үлкен көпір. Бізде Грант кесенесі мен Стейтен Айленд паромы бар - олар екеуі де тегін. Бізде әлемдегі ең күшті пицца - өйткені ол дәл осында Нью-Йоркте дайындалады. Бізде «I Love NY» (Мен Нью-Йоркты сүйемін) деген жазуы бар футболкалар бар. Бізде бәрі бар. Кім тағы қандай жерлерге барғысы келеді?" Мария айтты: "Бірақ әлемде басқа да тамаша қалалар бар. Мүмкін саған салыстыру үшін соларға барып көру керек шығар." Герман айтты: "Мен басқа қалаларға барып қайтем? Сол қалалардың адамдары бізге келіп тұрады. Бұл Нью-Йорктың қандай керемет қала екендігін дәлелдеп тұр емес пе!"

      13. Álemdegi eń úlken qala
      "Nú-Iork - álemdegi eń úlken qala", - dedi German. "Men ómir boıy osynda turyp jatyrmyn. Munda bizde barlyǵy da eń jaqsy. Bizde 8 mıllıon jyly júzdi adam bar. Bizde 10000 jyly shyraıly taksı júrgizýshileri bar. Bizdegi metro jelisi tipti demalys kezinde, poıyzdardyń jartysy júrmeı turǵannyń ózinde álemdegi eń úlken metro bolyp sanalady. Bizde Brýklın kópiri bar - serýendeý men sýretke túsýge arnalǵan eń úlken kópir. Bizde Grant kesenesi men Steıten Aılend paromy bar - olar ekeýi de tegin. Bizde álemdegi eń kúshti pıtsa - óıtkeni ol dál osynda Nú-Iorkte daıyndalady. Bizde «I Love NY» (Men Nú-Iorkty súıemin) degen jazýy bar fýtbolkalar bar. Bizde bári bar. Kim taǵy qandaı jerlerge barǵysy keledi?" Marıa aıtty: "Biraq álemde basqa da tamasha qalalar bar. Múmkin saǵan salystyrý úshin solarǵa baryp kórý kerek shyǵar." German aıtty: "Men basqa qalalarǵa baryp qaıtem? Sol qalalardyń adamdary bizge kelip turady. Bul Nú-Iorktyń qandaı keremet qala ekendigin dáleldep tur emes pe!"
Скрыть текст
      14. Өзін қалай ұстау керектігін білмейтін Дәу
      Тони "Мейсис" сауда үйіндегі жеделсатыға кезекте тұрған. Екі ер адам келді. Олар бірден кезектің басына тұра салды. Олар ұзын, әрі ірі денелі еді. Олар әкесі мен ұлы секілді көрінді. Сауда үйінің қызметкері ескертіп айтты: "Сэр", - деді ол, -"Сіз кезектің соңына барып тұруыңыз керек. Сіз кезексіз кіріп кете алмайсыз". Дәу оның айтқанын елемеді. "Сэр", - деп қайталады қызметкер, - "Өтінемін кезектің соңы барыңыз. Кезекті бұзғаныңыз жарамайды". Дәу айтты: "Мен орнымнан қозғалмаймын". Жеделсатының есігі ашылды. Жеделсатыдан адамдар шықты. Әлгі адам мен оның ұл баласы жеделсатыға бірінші кірді. Тони және басқа кезекте тұрған адамдар да жеделсатыға кірді. Жеделсаты көтеріле бастады. Тони айтты: "Сіз балаңызға жаман үлгі беріп тұрсыз. Сіздің ірі денелі болғаныңыз сізге ережелерді бұзуға болады дегенді білдірмейді". Дәу: "Мені кім тоқтатады екен?"

      14. Ózin qalaı ustaý kerektigin bilmeıtin Dáý
      Tonı "Meısıs" saýda úıindegi jedelsatyǵa kezekte turǵan. Eki er adam keldi. Olar birden kezektiń basyna tura saldy. Olar uzyn, ári iri deneli edi. Olar ákesi men uly sekildi kórindi. Saýda úıiniń qyzmetkeri eskertip aıtty: "Ser", - dedi ol, -"Siz kezektiń sońyna baryp turýyńyz kerek. Siz kezeksiz kirip kete almaısyz". Dáý onyń aıtqanyn elemedi. "Ser", - dep qaıtalady qyzmetker, - "Ótinemin kezektiń sońy baryńyz. Kezekti buzǵanyńyz jaramaıdy". Dáý aıtty: "Men ornymnan qozǵalmaımyn". Jedelsatynyń esigi ashyldy. Jedelsatydan adamdar shyqty. Álgi adam men onyń ul balasy jedelsatyǵa birinshi kirdi. Tonı jáne basqa kezekte turǵan adamdar da jedelsatyǵa kirdi. Jedelsaty kóterile bastady. Tonı aıtty: "Siz balańyzǵa jaman úlgi berip tursyz. Sizdiń iri deneli bolǵanyńyz sizge erejelerdi buzýǵa bolady degendi bildirmeıdi". Dáý: "Meni kim toqtatady eken?"
Скрыть текст
      15. Балық аулау үшін оңтайлы күн
      Жұма күні таңертең Лео сабаққа бармауды ұйғарды. Ол балық аулауға барамын деп шешті. Ол балық аулауға қажет құралдарды көлікке салды. Ол көлге барды. Ол көлігін тоқтатты. Ол өз құрылғыларын алып шықты. Ол мəткедегі балықшылар үйіне барды. Сол күні балық аулау сайысы болды. Ең үлкен алабалықты аулап алған адам 100 доллар алады. Лео бастапқы төлем ретінде 5 доллар төледі. Ол мəткеге отырды. Ол жемді күршекке ілді. Ол қармақты алыс суға лақтырды. Ол қармақты ұстағышқа қойды. Көл тыныш жəне керемет болды. Алыста желкенді қайық жүзіп бара жатты. Ал аспанда бүркіт қалықтап жүрді. "Бір нəрсе аулай білдіңіз бе?" - деп сұрады бір еркек. Оның дауысы өте таныс келді. Лео оған қарады. "Вильсон мырза! Мұнда не істеп жүрсіз?" - деп ол сұрады. Вильсон мырза ол оқитын мектептің басшысы болатын. "Осы сұрақты сізге де қойғым келеді", - деді Вильсон мырза.

      15. Balyq aýlaý úshin ońtaıly kún
      Juma kúni tańerteń Leo sabaqqa barmaýdy uıǵardy. Ol balyq aýlaýǵa baramyn dep sheshti. Ol balyq aýlaýǵa qajet quraldardy kólikke saldy. Ol kólge bardy. Ol kóligin toqtatty. Ol óz qurylǵylaryn alyp shyqty. Ol mátkedegi balyqshylar úıine bardy. Sol kúni balyq aýlaý saıysy boldy. Eń úlken alabalyqty aýlap alǵan adam 100 dollar alady. Leo bastapqy tólem retinde 5 dollar tóledi. Ol mátkege otyrdy. Ol jemdi kúrshekke ildi. Ol qarmaqty alys sýǵa laqtyrdy. Ol qarmaqty ustaǵyshqa qoıdy. Kól tynysh jáne keremet boldy. Alysta jelkendi qaıyq júzip bara jatty. Al aspanda búrkit qalyqtap júrdi. "Bir nárse aýlaı bildińiz be?" - dep surady bir erkek. Onyń daýysy óte tanys keldi. Leo oǵan qarady. "Vılson myrza! Munda ne istep júrsiz?" - dep ol surady. Vılson myrza ol oqıtyn mekteptiń basshysy bolatyn. "Osy suraqty sizge de qoıǵym keledi", - dedi Vılson myrza.
Скрыть текст
      16. Оқушының қабыл болған дұғасы
      Виктор мектеп автобусында әрдайым Биллидің артында отыратын. Виктор Биллидің отырғышының арқасын жол бойы үйден мектепке, мектептен үйге дейін теуіп отыратын. Билли Викторды жек көретін. Билли мектепті жек көретін. Әр кеш сайын Билли Виктор құрып кетсінші деп дұға қылатын. Бірде ертеңгісін Билли оянды да көпшігінің қасында тұрған сары пластмасса тапаншаны көрді. Ол шағын тапаншаны күртесінің қалтасына салып қойды. Мүмкін ол тапаншасымен Викторды қорқыта алатын шығар. Билли көшеге шықты. Автобус келіп жетті. Ол көтеріліп өзінің орнына отыра қалды. Виктор оның артына отырды. Виктор оның отырғышын тебуді бастады. Билли кері бұрылды. Ол тапаншаны Викторға кезенді. Ол Викторға өзінің отырғышын тебуді доғар деп айтты. Виктор мазақтап күліп оның отырғышын одан сайын қатты тепті. Билли көзін жұмды. Ол шүріппені көтерді. Виктор күлуін доғарды. Билли көзін ашты. Отырғыш бос қалыпты. Виктор жоғалып кетті. Билли тапаншасын түсіріп алды. Ол қайтадан өзінің орнына отырды. Қазір мектепте барлығы ойдағыдай болады, деп ойлады ол.

      16. Oqýshynyń qabyl bolǵan duǵasy
      Vıktor mektep avtobýsynda árdaıym Bıllıdiń artynda otyratyn. Vıktor Bıllıdiń otyrǵyshynyń arqasyn jol boıy úıden mektepke, mektepten úıge deıin teýip otyratyn. Bıllı Vıktordy jek kóretin. Bıllı mektepti jek kóretin. Ár kesh saıyn Bıllı Vıktor quryp ketsinshi dep duǵa qylatyn. Birde erteńgisin Bıllı oıandy da kópshiginiń qasynda turǵan sary plasmassa tapanshany kórdi. Ol shaǵyn tapanshany kúrtesiniń qaltasyna salyp qoıdy. Múmkin ol tapanshasymen Vıktordy qorqyta alatyn shyǵar. Bıllı kóshege shyqty. Avtobýs kelip jetti. Ol kóterilip óziniń ornyna otyra qaldy. Vıktor onyń artyna otyrdy. Vıktor onyń otyrǵyshyn tebýdi bastady. Bıllı keri buryldy. Ol tapanshany Vıktorǵa kezendi. Ol Vıktorǵa óziniń otyrǵyshyn tebýdi doǵar dep aıtty. Vıktor mazaqtap kúlip onyń otyrǵyshyn odan saıyn qatty tepti. Bıllı kózin jumdy. Ol shúrippeni kóterdi. Vıktor kúlýin doǵardy. Bıllı kózin ashty. Otyrǵysh bos qalypty. Vıktor joǵalyp ketti. Bıllı tapanshasyn túsirip aldy. Ol qaıtadan óziniń ornyna otyrdy. Qazir mektepte barlyǵy oıdaǵydaı bolady, dep oılady ol.
Скрыть текст
      17. Манхэттендегі желікпе жүргізуші
      Жақындап келе жатқан машина бар жылдамдығымен зымырап келе жатқан. Ол 32-ші көшемен шығысқа қарай бет алған еді. Брайан бұрышта тұрған. Ол жүргізушінің сонша қатты кетіп бара жатқанына сене алмады. «Ол біреу-міреуді өлтіріп қояды-ау», деп ойлады Брайан. Абырой болғанда, жүргізуші 6-шы даңғылда тұрған ешбір адамды қағып кетпеді. Машина көрінбей кеткенше қатты зулап кете берді. Брайан бұған сене алмады. Қалайша бұл жүргізуші ешкімді қағып не жазым қылмады? Брайан қатты ашулы болды. Ол жүргізушіге ашулы еді. Ол өз-өзіне ашуы келді. Ол жүргізушіге айқайлап үлгермеді. Ол полицияға қоңырау шалып үлгермеді. Ол ештеңе істей алмады. Кейін ол полицияны көрді. Ол оған зымырап өткен машина туралы айтты. "Маған келесі жолы не істеу қажет?", деп сұрады Брайан. Полиция айтты: "Жәй ғана 9-11 нөміріне қоңырау шалыңыз. Желікпе жүргізушіні көргеніңізді айтыңыз. Оның көлігін сипаттап беріңіз. Оның қай бағытта кетіп бара жатқанын айтыңыз. Олар машинаны табады. Олар жүргізушіні ұстайды".

      17. Manhettendegi jelikpe júrgizýshi
      Jaqyndap kele jatqan mashına bar jyldamdyǵymen zymyrap kele jatqan. Ol 32-shi kóshemen shyǵysqa qaraı bet alǵan edi. Braıan buryshta turǵan. Ol júrgizýshiniń sonsha qatty ketip bara jatqanyna sene almady. «Ol bireý-mireýdi óltirip qoıady-aý», dep oılady Braıan. Abyroı bolǵanda, júrgizýshi 6-shy dańǵylda turǵan eshbir adamdy qaǵyp ketpedi. Mashına kórinbeı ketkenshe qatty zýlap kete berdi. Braıan buǵan sene almady. Qalaısha bul júrgizýshi eshkimdi qaǵyp ne jazym qylmady? Braıan qatty ashýly boldy. Ol júrgizýshige ashýly edi. Ol óz-ózine ashýy keldi. Ol júrgizýshige aıqaılap úlgermedi. Ol polısıaǵa qońyraý shalyp úlgermedi. Ol eshteńe isteı almady. Keıin ol polısıany kórdi. Ol oǵan zymyrap ótken mashına týraly aıtty. "Maǵan kelesi joly ne isteý qajet?", dep surady Braıan. Polısıa aıtty: "Jáı ǵana 9-11 nómirine qońyraý shalyńyz. Jelikpe júrgizýshini kórgenińizdi aıtyńyz. Onyń kóligin sıpattap berińiz. Onyń qaı baǵytta ketip bara jatqanyn aıtyńyz. Olar mashınany tabady. Olar júrgizýshini ustaıdy".
Скрыть текст
      18. Оның шұлығы қайда кетті?
      Ол кір жууды ұнатпайтын еді. Бұл өзі бір машақатты іс болатын. Бір кездері киімдер 100 пайыз қағаздан болады, деп ойлады ол. Сонда біз кір киімдерімізді жәй ғана тастай саламыз. Ешқандай да кір машиналарынсыз, ешқандай кептіргіштерсіз. Бұдан былай ешқандай киім-кешек себеттерінсіз, ешқандай да жууға арналған сабынсыз. Ол кір жуатын орынға барды. Ол апта бойы жиналып қалған киімдерді жуып, кептірді. Пәтеріне қайтып келген соң ол таза киімдерді сұрыптап, жинап қойды. Бұл қалай, деп ол таңданып қалды. Әйелінің бір шұлығы жоқ. Ол киім-кешек себетін қарады. Ол сүлгілер мен жаймаларды жайып қойды. Ол пәтердің еденін қарап шықты. Ол қайтадан кір жуатын орынға барды. Ол кір жуатын машина мен кептіргіштің іштерін қарады. Ол еден жуатын және қоқыс шелегін қарап шықты. Ол пәтеріне кері қайтты. Үйіне әйелі келген кезде, ол оның жоғалған шұлығы жайлы айтып берді. "Ол жоғалған жоқ", – деді әйелі, - "Мен оны лақтырып тастап жібердім. Ол жыртылып қалған еді".

      18. Onyń shulyǵy qaıda ketti?
      Ol kir jýýdy unatpaıtyn edi. Bul ózi bir mashaqatty is bolatyn. Bir kezderi kıimder 100 paıyz qaǵazdan bolady, dep oılady ol. Sonda biz kir kıimderimizdi jáı ǵana tastaı salamyz. Eshqandaı da kir mashınalarynsyz, eshqandaı keptirgishtersiz. Budan bylaı eshqandaı kıim-keshek sebetterinsiz, eshqandaı da jýýǵa arnalǵan sabynsyz. Ol kir jýatyn orynǵa bardy. Ol apta boıy jınalyp qalǵan kıimderdi jýyp, keptirdi. Páterine qaıtyp kelgen soń ol taza kıimderdi suryptap, jınap qoıdy. Bul qalaı, dep ol tańdanyp qaldy. Áıeliniń bir shulyǵy joq. Ol kıim-keshek sebetin qarady. Ol súlgiler men jaımalardy jaıyp qoıdy. Ol páterdiń edenin qarap shyqty. Ol qaıtadan kir jýatyn orynǵa bardy. Ol kir jýatyn mashına men keptirgishtiń ishterin qarady. Ol eden jýatyn jáne qoqys shelegin qarap shyqty. Ol páterine keri qaıtty. Úıine áıeli kelgen kezde, ol onyń joǵalǵan shulyǵy jaıly aıtyp berdi. "Ol joǵalǵan joq", – dedi áıeli, - "Men ony laqtyryp tastap jiberdim. Ol jyrtylyp qalǵan edi".
Скрыть текст
      19. Жуынатын бөлмеден су ішпе
      "Сен не істеп тұрсың?" деп сұрады оның әйелі. Ол жуынатын бөлме шұңғылшасының жанында тұрған еді. Ол стақанды сумен толтырып жатқан. "Стақанға су құйып жатырмын", - деді ол. "Жоқ, құйма, - деді оның әйелі, - "Бұл ваннаға арналған су. Оны ішуге болмайды. Оны төгіп таста. Ас үйге барып, таза су құйып ал". Ол күлді. "Жаным, барлық жерде бір су", - деді ол. "Сен, егер қаласаң, суды жуынатын бөлмеден, ас үйден немесе тіпті душтан да ішуіңе болады. Барлық суды ішуге болады, бұл қауіпті емес. Сен күнде тісіңді шайғанда жуынатын бөлменің суын пайдаланатыныңды есіңе түсір". Оның әйелі айтты: "Мен жуынатын бөлменің суымен тісімді шаямын. Мен оны ішпеймін. Мен оны түкіріп тастаймын". Ол күрсінді. Ол стақанды төңкерді. Су канализацияға ағып кетті. Ол ас үйге барды. Оның әйелі оның артынан барды. Ол стақанды толтырып, су ішті. "Осылай жақсырақ", - деді оның әйелі. "Сен қазір өзіңді жақсырақ сезіне бастайсың".

      19. Jýynatyn bólmeden sý ishpe
      "Sen ne istep tursyń?" dep surady onyń áıeli. Ol jýynatyn bólme shuńǵylshasynyń janynda turǵan edi. Ol staqandy sýmen toltyryp jatqan. "Staqanǵa sý quıyp jatyrmyn", - dedi ol. "Joq, quıma, - dedi onyń áıeli, - "Bul vanaǵa arnalǵan sý. Ony ishýge bolmaıdy. Ony tógip tasta. As úıge baryp, taza sý quıyp al". Ol kúldi. "Janym, barlyq jerde bir sý", - dedi ol. "Sen, eger qalasań, sýdy jýynatyn bólmeden, as úıden nemese tipti dýshtan da ishýińe bolady. Barlyq sýdy ishýge bolady, bul qaýipti emes. Sen kúnde tisińdi shaıǵanda jýynatyn bólmeniń sýyn paıdalanatynyńdy esińe túsir". Onyń áıeli aıtty: "Men jýynatyn bólmeniń sýymen tisimdi shaıamyn. Men ony ishpeımin. Men ony túkirip tastaımyn". Ol kúrsindi. Ol staqandy tóńkerdi. Sý kanalızasıaǵa aǵyp ketti. Ol as úıge bardy. Onyń áıeli onyń artynan bardy. Ol staqandy toltyryp, sý ishti. "Osylaı jaqsyraq", - dedi onyń áıeli. "Sen qazir ózińdi jaqsyraq sezine bastaısyń".
Скрыть текст
      20. Көп бояулы көгал
      Ол өзінің жасыл көгалын қырқудан жалықты. Ол өзінің жасыл көгалына қараудан жалықты. Ол жасыл түстен жалықты. Ол көшенің басқа жағына қарады. Ол жасыл көгалды көрді. Көршілерінің барлығында жасыл көгал бар болатын. «Неге», деп ол таң қалды. «Осындай заң бар ма? Барлық үйлерде жасыл көгал болуы шарт па?» Ол: «Бәрін өзгерту керек», - деп шешті. Ол өзінің жасыл көгалын қайта қазып шықты. Ол өсімдіктер отырғызды. Ол сәбіз отырғызды. Ол қызанақ отырғызды. Ол кәді отырғызды. Ол орамжапырақ отырғызды. Ол бір айдан соң өзінің жаңа көгалына қарады. Өсімдіктер әдемі болатын. Олар түрлі-түсті еді. Ол сарғылт, қызыл, сары және күлгін түстерді көрді. Ол әйеліне: - Біздің көгалымыз ғажайып көрініске ғана ие болмай, ғажап дәмге де ие болады, -деді. Кейіннен ол қалалық кеңестен хат алды. Онда былай баяндалды: "Сіздің көршілеріңізден шағым түсті. Сіздің көгалыңыз қаланың талаптарына сәйкес келмейді. Көгалыңызды қайтадан жасылдандыруыңыз үшін сізде 30 күн уақыт бар".

      20. Kóp boıaýly kógal
      Ol óziniń jasyl kógalyn qyrqýdan jalyqty. Ol óziniń jasyl kógalyna qaraýdan jalyqty. Ol jasyl tústen jalyqty. Ol kósheniń basqa jaǵyna qarady. Ol jasyl kógaldy kórdi. Kórshileriniń barlyǵynda jasyl kógal bar bolatyn. «Nege», dep ol tań qaldy. «Osyndaı zań bar ma? Barlyq úılerde jasyl kógal bolýy shart pa?» Ol: «Bárin ózgertý kerek», - dep sheshti. Ol óziniń jasyl kógalyn qaıta qazyp shyqty. Ol ósimdikter otyrǵyzdy. Ol sábiz otyrǵyzdy. Ol qyzanaq otyrǵyzdy. Ol kádi otyrǵyzdy. Ol oramjapyraq otyrǵyzdy. Ol bir aıdan soń óziniń jańa kógalyna qarady. Ósimdikter ádemi bolatyn. Olar túrli-tústi edi. Ol sarǵylt, qyzyl, sary jáne kúlgin tústerdi kórdi. Ol áıeline: - Bizdiń kógalymyz ǵajaıyp kóriniske ǵana ıe bolmaı, ǵajap dámge de ıe bolady, -dedi. Keıinnen ol qalalyq keńesten hat aldy. Onda bylaı baıandaldy: "Sizdiń kórshilerińizden shaǵym tústi. Sizdiń kógalyńyz qalanyń talaptaryna sáıkes kelmeıdi. Kógalyńyzdy qaıtadan jasyldandyrýyńyz úshin sizde 30 kún ýaqyt bar".
Скрыть текст


В подготовке текстов на казахском языке участвовали пользователи сайта sozdik.kz:
Nurdaulet Aspenov, Гульнар Абдраимова, Сауле Ибраева, Алтынгуль Кептербаева, Гаухар Назымбекова, Аяулым Орынгали, Акжайык Сабырбаева, Максат Маликов, Janerke Kurmanalinova, Аслан Бисенов, Бахытжан Ертай, Гульзайнаб Сисенова, Еркежан Каймоллаева, Жанара Қабина, Рахат Уйсымбаев, Султангазы Абдыкалыков
Корректор текстов на казахском языке: Құралай Бекенова



©  Татьяна Валяева   2007–2020
http://kaz-tili.kz/
 <<  Казахский по уровням. Ур.2, стр.4 Вернуться к началу С казахским не шутят?  >> 


Присоединиться в Фейсбуке   ВКонтакте                  Цвета текста на сайте - значение                  E-mail: kaz-tili@yandex.ru                  Гостевая книга