Казахский язык
Главная
Существительные
Послелоги
Прилагательные
Числительные
Местоимения
Наречия, Союзы
Личные окончания
Глаголы
Вспомогательные глаголы
Причастия
 Деепричастия
Модальность
Предложения
  Проверь себя!
  Упражнения
   Грамматика детям
   Учим всей семьёй
 Видео
  Разговорник
Пословицы
  Книга для чтения
С казахским не шутят?
Сказки
Песни
Статьи
Словарь
Ссылки и др.
Автор сайта
Суперлёг. чтение
  1. 1  
  2. 1  
  1. 2  
  2. 2  
  1. 3  
  2. 3  
  1. 4  
  1. 5  
Истории
  1. 1  
  1. 2  
  1. 3  
  1. 4  
  1. 5  
  1. 6  
  1. 7  
 Истории о детях
  1. 1  
  2. 1  
  1. 2  
  2. 2  
  1. 3  
  2. 3  
  1. 4  
  2. 4  
  1. 5  
  2. 5  
  2. 6  
  2. 7  
 Занимательное чтение
  1. 1  
  2. 1  
  3. 1  
  1. 2  
  2. 2  
  3. 2  
  1. 3  
  2. 3  
  3. 3  
  1. 4  
  2. 4  
  3. 4  
  1. 5  
  2. 5  
  3. 5  
 Казахский по уровням
  1. 1  
  2. 1  
  3. 1  
  4. 1  
  5. 1  
  1. 2  
  2. 2  
  3. 2  
  4. 2  
  5. 2  
  1. 3  
  2. 3  
  3. 3  
  4. 3  
  5. 3  
  1. 4  
  2. 4  
  3. 4  
  4. 4  
  5. 4  
  1. 5  
  2. 5  
  3. 5  
  4. 5  
  5. 5  
  2. 6  
  3. 6  
 Лёгкое чтение
  1. 1  
  2. 1  
  3. 1  
  1. 2  
  2. 2  
  3. 2  
  1. 3  
  2. 3  
  3. 3  
  1. 4  
  2. 4  
  1. 5  
  2. 5  
 Короткие истории
  1. 1  
  2. 1  
  3. 1  
  1. 2  
  2. 2  
  3. 2  
  1. 3  
  2. 3  
  3. 3  
  1. 4  
  2. 4  
  1.  5  
  2. 5  
 Кирил/Latyn 

Истории о детях

Том 2, страница 1
Грамматика казахского языка. Просто о сложном

Автор идеи, составитель и переводчик текстов
с английского языка на русский: Андрей Краснов

      1. Қызыл резеңке доп
      Фредтің қызыл резеңке добы бар. Ол допты тепті. Доп ұшып кетті. Ол оны қолына алды. Ол оны қабырғаға лақтырды. Доп Фредке қайтып келді. Ол оны қайтадан аяғымен тепті. Доп қабырғаның артына қарай ұшып кетті. Ол оны қайтадан қолына алды. Ол көшеде доптың серпілісін арттырды. Доп жоғары-төмен секірді. Сосын ол жөғары- төмен секіруін тоқтатты. Фредтің иті допқа үре бастады. Фред допты тепті. Оның иті доптың артынан жүгіріп кетті.

      1. Qyzyl rezeńke dop
      Fredtiń qyzyl rezeńke doby bar. Ol dopty tepti. Dop ushyp ketti. Ol ony qolyna aldy. Ol ony qabyrǵaǵa laqtyrdy. Dop Fredke qaıtyp keldi. Ol ony qaıtadan aıaǵymen tepti. Dop qabyrǵanyń artyna qaraı ushyp ketti. Ol ony qaıtadan qolyna aldy. Ol kóshede doptyń serpilisin arttyrdy. Dop joǵary-tómen sekirdi. Sosyn ol jóǵary- tómen sekirýin toqtatty. Fredtiń ıti dopqa úre bastady. Fred dopty tepti. Onyń ıti doptyń artynan júgirip ketti.
Скрыть текст
      2. Үріп жатқан ит
      Бобби иттің даусын естіп, оянып кетті. Ол терезесінен иттің үргенін естіді. Бобби иттің үргенін естіп оянды. Бобби орнынан тұрды. Ол төсектен тұрды да терезе жаққа барды. Ол терезеге қарады. Ол үлкен қоңыр итті көрді. Ол қатты үріп жатыр. Бобби терезені ашты. Ол үріп жатқан итке қарады. "Сен неге қатты үресің?"-деп сұрады ол. Ит Боббиге қарады. Содан кейін ол үргенін қойды.

      2. Úrip jatqan ıt
      Bobbı ıttiń daýsyn estip, oıanyp ketti. Ol terezesinen ıttiń úrgenin estidi. Bobbı ıttiń úrgenin estip oıandy. Bobbı ornynan turdy. Ol tósekten turdy da tereze jaqqa bardy. Ol terezege qarady. Ol úlken qońyr ıtti kórdi. Ol qatty úrip jatyr. Bobbı terezeni ashty. Ol úrip jatqan ıtke qarady. "Sen nege qatty úresiń?"-dep surady ol. It Bobbıge qarady. Sodan keıin ol úrgenin qoıdy.
Скрыть текст
      3. Ұзақ ғұмыр
      Нэнси ұзақ өмір сүргісі келеді. Ол жүз жыл жасағысы келеді. Ол қазір бесте. Ол тағы да тоқсан бес жыл өмір сүргісі келеді. Сонда ол жүз жаста болады. Оның әкесі отыз жаста. Ол да ұзақ өмір сүргісі келеді. Ол жүз жыл жасағысы келеді. Ол тағы жетпіс жыл өмір сүргісі келеді. "Әке біз бірге қартаямыз, жарай ма?"-деді Нэнси әкесіне. "Иә, жаным біз бірге қартаямыз"-деді ол Нэнсиге.Сосын Нэнси күлімсіреді. Ол әкесін қатты құшақтады.

      3. Uzaq ǵumyr
      Nensı uzaq ómir súrgisi keledi. Ol júz jyl jasaǵysy keledi. Ol qazir beste. Ol taǵy da toqsan bes jyl ómir súrgisi keledi. Sonda ol júz jasta bolady. Onyń ákesi otyz jasta. Ol da uzaq ómir súrgisi keledi. Ol júz jyl jasaǵysy keledi. Ol taǵy jetpis jyl ómir súrgisi keledi. "Áke biz birge qartaıamyz, jaraı ma?"-dedi Nensı ákesine. "Iá, janym biz birge qartaıamyz"-dedi ol Nensıge.Sosyn Nensı kúlimsiredi. Ol ákesin qatty qushaqtady.
Скрыть текст
      4. Секіргіш
      Джонни иттен секіріп өтті. Ит жерде жатқан еді. Ол одан секірді. Ит Джоннидің өзінің үстінен қалай секіргенін көрді. Ит тұрды. Ит тұрды да Джонниге үре бастады. Джонни күлді. Ол иттің үргеніне күлді. Джонни дуалға жүгіріп келді. Ит оның артынан дуалға шейін жүгірді. Джонни дуалдан секіріп түсті. Ол артқа итке қарады. Ит дуалдың қасында тоқтап қалды. Ит дуалдан секіре алмады. Джонни: "Секір, секір"- деді. Ит үре бастады, бірақ секірген жоқ.

      4. Sekirgish
      Djonnı ıtten sekirip ótti. It jerde jatqan edi. Ol odan sekirdi. It Djonnıdiń óziniń ústinen qalaı sekirgenin kórdi. It turdy. It turdy da Djonnıge úre bastady. Djonnı kúldi. Ol ıttiń úrgenine kúldi. Djonnı dýalǵa júgirip keldi. It onyń artynan dýalǵa sheıin júgirdi. Djonnı dýaldan sekirip tústi. Ol artqa ıtke qarady. It dýaldyń qasynda toqtap qaldy. It dýaldan sekire almady. Djonnı: "Sekir, sekir"- dedi. It úre bastady, biraq sekirgen joq.
Скрыть текст
      5. Қызыл жидек
      Мэри көкжидек жеді. Оған көкжидек қатты ұнады. Сосын ол қаражидек жеді. Оған қаражидек қатты ұнады. Сосын ол құлпынай жеді. Оған құлпынай қатты ұнады. Мэри әбігерге салынды. Көкжидек - көк, сондықтан оны көкжидек деп атаймыз. Қаражидек - қара, сондықтан оны біз қаражидек деп атаймыз. Құлпынай-қызыл. А неге біз оны қызылжидек деп атамаймыз? - деп сұрады Мэри анасынан. Анасы білмеді. Ол әкесінен сұрады. Әкесі білмеді. Ол өзінің кішкентай інісінен сұрады. "Өйткені қызыл жидек - ол шие!"-деді оның інісі.

      5. Qyzyl jıdek
      Merı kókjıdek jedi. Oǵan kókjıdek qatty unady. Sosyn ol qarajıdek jedi. Oǵan qarajıdek qatty unady. Sosyn ol qulpynaı jedi. Oǵan qulpynaı qatty unady. Merı ábigerge salyndy. Kókjıdek - kók, sondyqtan ony kókjıdek dep ataımyz. Qarajıdek - qara, sondyqtan ony biz qarajıdek dep ataımyz. Qulpynaı-qyzyl. A nege biz ony qyzyljıdek dep atamaımyz? - dep surady Merı anasynan. Anasy bilmedi. Ol ákesinen surady. Ákesi bilmedi. Ol óziniń kishkentaı inisinen surady. "Óıtkeni qyzyl jıdek - ol shıe!"-dedi onyń inisi.
Скрыть текст
      6. Оның жаңа кiтабы
      Назар жаңа кiтап сатып алды. Кiтап жануарлар туралы еді. Назар жануарларды жақсы көретiн. Кiтапта көптеген суреттер бар болған. Онда ит және мысықтардың суреттері бар болатын. Онда сиыр және шошқалардың суреттері болған. Онда тауық және ор қояндардың суреттері болған. Онда тиiндер және құстардың суреттері болған. Назар бiрiншi беттегi суреттерді қарады. Сосын ол бетті аударды. Ол екiншi беттегi суреттерді қарады. Сосын ол беттi қайта аударды. Кітаптың 30 беті бар. Назар барлық беттердегi барлық суреттерді қарап шықты.

      6. Onyń jańa kitaby
      Nazar jańa kitap satyp aldy. Kitap janýarlar týraly edi. Nazar janýarlardy jaqsy kóretin. Kitapta kóptegen sýretter bar bolǵan. Onda ıt jáne mysyqtardyń sýretteri bar bolatyn. Onda sıyr jáne shoshqalardyń sýretteri bolǵan. Onda taýyq jáne or qoıandardyń sýretteri bolǵan. Onda tıinder jáne qustardyń sýretteri bolǵan. Nazar birinshi bettegi sýretterdi qarady. Sosyn ol betti aýdardy. Ol ekinshi bettegi sýretterdi qarady. Sosyn ol betti qaıta aýdardy. Kitaptyń 30 beti bar. Nazar barlyq betterdegi barlyq sýretterdi qarap shyqty.
Скрыть текст
      7. Шөлмектегі қоңыз
      Чарльз шыны шөлмек тауып алды. Ол шыны шөлмекті үйінің артқы ауласынан тауып алды. Бұл әдемі шыны шөлмек болатын. Түсі қою жасыл. Ол қою жасыл шөлмектің ішіне үңіліп қарады. Ол ештеңе көре алмады. Ол шөлмекті сілкіп жіберді. Шөлмектің ішінен бір нәрсе түсіп кетті. Ол нәрсе жерге құлап түсті. Бұл қоңыз болатын. Чарльз қоңызды көтеріп алды. Ол оған қарап тұрды. Қоңыз оған қарап тұрды. Чарльз шөлмекті қайтадан жерге қойды. Ол қоңызды шөлмектің қасындағы жерге қойды. Қоңыз қайтадан шөлмекке кіріп кетті.

      7. Shólmektegi qońyz
      Charlz shyny shólmek taýyp aldy. Ol shyny shólmekti úıiniń artqy aýlasynan taýyp aldy. Bul ádemi shyny shólmek bolatyn. Túsi qoıý jasyl. Ol qoıý jasyl shólmektiń ishine úńilip qarady. Ol eshteńe kóre almady. Ol shólmekti silkip jiberdi. Shólmektiń ishinen bir nárse túsip ketti. Ol nárse jerge qulap tústi. Bul qońyz bolatyn. Charlz qońyzdy kóterip aldy. Ol oǵan qarap turdy. Qońyz oǵan qarap turdy. Charlz shólmekti qaıtadan jerge qoıdy. Ol qońyzdy shólmektiń qasyndaǵy jerge qoıdy. Qońyz qaıtadan shólmekke kirip ketti.
Скрыть текст
      8. Аш кұстар
      Балапандар ұяда отырды. Балапан саны екеу еді. Олар ұяда болды. Ұя ағашта орналасқан болатын. Балапандар құс-анасын күткен болатын. Олар аш. Құс-ана қашан оралар екен? Осы кезде олар құс-анасын көрді. Онық тұмсығында екі құрт болды. Ол балапандардың әр қайсысына бір-бір құрттан берді. Құрттар өте дәмді болатын. Балапандар құрттарды тез жеп қойды. Сосын олар өздерінің тұмсықтарын ашты. Олар тағы да бір құрттан жегілері келді. Құс-ана ұшып кетті. Ол тағы да құрттарды алып келуге ұшып кетті.

      8. Ash kustar
      Balapandar uıada otyrdy. Balapan sany ekeý edi. Olar uıada boldy. Uıa aǵashta ornalasqan bolatyn. Balapandar qus-anasyn kútken bolatyn. Olar ash. Qus-ana qashan oralar eken? Osy kezde olar qus-anasyn kórdi. Onyq tumsyǵynda eki qurt boldy. Ol balapandardyń ár qaısysyna bir-bir qurttan berdi. Qurttar óte dámdi bolatyn. Balapandar qurttardy tez jep qoıdy. Sosyn olar ózderiniń tumsyqtaryn ashty. Olar taǵy da bir qurttan jegileri keldi. Qus-ana ushyp ketti. Ol taǵy da qurttardy alyp kelýge ushyp ketti.
Скрыть текст
      9. Ескекпен ес
      Бренда ән айтатын. Ол мектепке бара жатқанда ән айтатын. Ән «Ес, ес, ескекпен ес» деп аталатын. Бренда осы әнді айтуды ұнататын. Бұл оның сүйікті әні еді. Ол бұл әнді күнделікті мектепке бара жатқанда айтатын. Кейде ол әнді өзінің жан құрбысымен бірге айтатын. Кейде оның жан құрбысы мектепке Брендамен бірге баратын. Сонда олар осы әнді айтатын. Брендаға бұл ән ұнайтын, өйткені сөздерін жаттап алу оңай болатын. «Ес, ес, ескекпен ес» - бұл сөздер оңай жатталады.

      9. Eskekpen es
      Brenda án aıtatyn. Ol mektepke bara jatqanda án aıtatyn. Án «Es, es, eskekpen es» dep atalatyn. Brenda osy ándi aıtýdy unatatyn. Bul onyń súıikti áni edi. Ol bul ándi kúndelikti mektepke bara jatqanda aıtatyn. Keıde ol ándi óziniń jan qurbysymen birge aıtatyn. Keıde onyń jan qurbysy mektepke Brendamen birge baratyn. Sonda olar osy ándi aıtatyn. Brendaǵa bul án unaıtyn, óıtkeni sózderin jattap alý ońaı bolatyn. «Es, es, eskekpen es» - bul sózder ońaı jattalady.
Скрыть текст
      10. Сандарды қосу
      Жанерке сандарды қосуды үйрендi. Оған сандарды қосу ұнады. Сандарды қосу оңай екен. Ол бiрге бiрдi қоса алады. Ол бірге бірді қосса, екі екенін біледі. Ол екіге екіні қосса, төрт екенін біледі. Ол үшке үшті қосса, алты екенін біледі. Бар болғаны сол. Ол төртке төртті қосса, сегіз екенін білмейді. Оны анасынан сұрады. Анасы оған төртке төртті қосса, сегiз болатынын айтты. «Ой, ендi бiлемiн», - дедi Жанерке. «Қазір мен төрттемiн. Тағы да төрт жылдан кейiн мен сегiзде боламын», - дедi. Жанерке - жақсы оқушы. Ол жаман оқушы емес.

      10. Сандарды қосу
      Janerke sandardy qosýdy úırendi. Oǵan sandardy qosý unady. Sandardy qosý ońaı eken. Ol birge birdi qosa alady. Ol birge birdi qossa, eki ekenin biledi. Ol ekige ekini qossa, tórt ekenin biledi. Ol úshke úshti qossa, alty ekenin biledi. Bar bolǵany sol. Ol tórtke tórtti qossa, segiz ekenin bilmeıdi. Ony anasynan surady. Anasy oǵan tórtke tórtti qossa, segiz bolatynyn aıtty. «Oı, endi bilemin», - dedi Janerke. «Qazir men tórttemin. Taǵy da tórt jyldan keıin men segizde bolamyn», - dedi. Janerke - jaqsy oqýshy. Ol jaman oqýshy emes.
Скрыть текст
      11. Таза қолдар
      Нәзипа қолын күнде жуады. Ол қолын жууды ұнатады. Ол қолын сабындап жуады. Ол жылы су мен сабынды қолданады. Ол қолын 30 секунд бойына жуады. 30 секундтан кейін ол қолын жуып болады. Ол суды өшіредi. Ол қолын таза орамалмен сүртедi. Бірнеше сағат сайын ол суды қосып қолын жуады. Нәзипаның қолдары өте таза. Оның қолында көп микробтар жоқ. Микробтар оның таза қолында өмір сүре алмайды.

      11. Taza qoldar
      Názıpa qolyn kúnde jýady. Ol qolyn jýýdy unatady. Ol qolyn sabyndap jýady. Ol jyly sý men sabyndy qoldanady. Ol qolyn 30 sekýnd boıyna jýady. 30 sekýndtan keıin ol qolyn jýyp bolady. Ol sýdy óshiredi. Ol qolyn taza oramalmen súrtedi. Birneshe saǵat saıyn ol sýdy qosyp qolyn jýady. Názıpanyń qoldary óte taza. Onyń qolynda kóp mıkrobtar joq. Mıkrobtar onyń taza qolynda ómir súre almaıdy.
Скрыть текст
      12. Ферма
      Ақжол фермаға барғысы келдi. Ол өзiнiң ата-анасынан оны фермаға апаруын өтіндi. Оның мұғалiмі фермадағы малдар туралы айтты. Фермада малдар көп. Ақжол малдарды көргiсi келдi. Ол сиырларды көргiсi келдi. Ол тауықты көргiсi келдi. Ол шошқаларды көргiсi келдi. Ол малдарды құшақтағысы келдi. Ол малдарға жем бергiсi келдi. Ол малдарды жақсы көредi. Ақжол фермада өмiр сүргiсi келедi. Ол сиырлар, тауықтар және шошқалармен өмiр сүргiсi келедi. Олар оның достары болар еді. Оның мектепте ешқандай достары жоқ.

      12. Ferma
      Aqjol fermaǵa barǵysy keldi. Ol óziniń ata-anasynan ony fermaǵa aparýyn ótindi. Onyń muǵalimi fermadaǵy maldar týraly aıtty. Fermada maldar kóp. Aqjol maldardy kórgisi keldi. Ol sıyrlardy kórgisi keldi. Ol taýyqty kórgisi keldi. Ol shoshqalardy kórgisi keldi. Ol maldardy qushaqtaǵysy keldi. Ol maldarǵa jem bergisi keldi. Ol maldardy jaqsy kóredi. Aqjol fermada ómir súrgisi keledi. Ol sıyrlar, taýyqtar jáne shoshqalarmen ómir súrgisi keledi. Olar onyń dostary bolar edi. Onyń mektepte eshqandaı dostary joq.
Скрыть текст
      13. Күлкілі хикая
      Барбара күлкілі хикаяларды жақсы көреді. Ол күлкілі хикаяларды тыңдағанды жақсы көреді. Ол күлкілі хикаяларды айтқанды жақсы көреді. Ол өз анасына бір күлкілі хикая айтып берді. Ол аяқтаған кезде анасының күлгенін күтті. "Ана, неге сен күлмейсің? Бұл күлкілі хикая болды ғой,"- деді Барбара. "О, айып етпе,"- деді оның анасы. "Кейде сен бір күлкілі нәрсені ойлайсың, ал басқалар мұны күлкілі емес деп ойлайды". Міне, Барбараның анасы Барбараның хикаясына неге күлмегені. Барбара осы хикаяны өз сіңлісіне айтты. Оның сіңлісі хикаяға күлді.

      13. Kúlkili hıkaıa
      Barbara kúlkili hıkaıalardy jaqsy kóredi. Ol kúlkili hıkaıalardy tyńdaǵandy jaqsy kóredi. Ol kúlkili hıkaıalardy aıtqandy jaqsy kóredi. Ol óz anasyna bir kúlkili hıkaıa aıtyp berdi. Ol aıaqtaǵan kezde anasynyń kúlgenin kútti. "Ana, nege sen kúlmeısiń? Bul kúlkili hıkaıa boldy ǵoı,"- dedi Barbara. "O, aıyp etpe,"- dedi onyń anasy. "Keıde sen bir kúlkili nárseni oılaısyń, al basqalar muny kúlkili emes dep oılaıdy". Mine, Barbaranyń anasy Barbaranyń hıkaıasyna nege kúlmegeni. Barbara osy hıkaıany óz sińlisine aıtty. Onyń sińlisi hıkaıaǵa kúldi.
Скрыть текст
      14. Шабандоз
      «Ана, маған өзімнің атыма мінсем бола ма?» -деп сұрады Сара. Ол әр сенбі күні өзінің атына мініп шабатын. «Жарайды, жаным, жинала ғой», - деді анасы. Сара қуанышты болды. Ол өзінің жатын бөлмесіне барды. Өзінің қызғылт шұлығын киді. Өзінің алқызыл кроссовкасын киді. Ол қызғылт бас киімін алды. Есікке қарай беттеді. «Мен көлікте күтемін», - деді анасына. «Жақсы, мен бірер минуттан соң келем», - деді анасы. Сара көліктің есігін ашты. Ол алдыңғы орынға отырды. Бас киімін киді. Ол өзін қуанышты сезінді.

      14. Shabandoz
      «Ana, maǵan ózimniń atyma minsem bola ma?» -dep surady Sara. Ol ár senbi kúni óziniń atyna minip shabatyn. «Jaraıdy, janym, jınala ǵoı», - dedi anasy. Sara qýanyshty boldy. Ol óziniń jatyn bólmesine bardy. Óziniń qyzǵylt shulyǵyn kıdi. Óziniń alqyzyl krosovkasyn kıdi. Ol qyzǵylt bas kıimin aldy. Esikke qaraı bettedi. «Men kólikte kútemin», - dedi anasyna. «Jaqsy, men birer mınýttan soń kelem», - dedi anasy. Sara kóliktiń esigin ashty. Ol aldyńǵy orynǵa otyrdy. Bas kıimin kıdi. Ol ózin qýanyshty sezindi.
Скрыть текст
      15. Мәз мысық
      Олжас мысықты қолға алды. Мысық мияулады. Жұрттың көпшілігі мысыққа ұнамайтын. Мысық жалғыз болуды ұнататын. Ол диванда ұйықтауды жақсы көретін. Ол жемiс сауытта ұйықтауды жақсы көретін. Ол теледидар үстінде ұйықтауды жақсы көретін. Ол алдыңғы аулада құрт-құмырсқаны қууды жақсы көретін. Ол артқы аулада кесірткелердi қууды жақсы көретін. Ол аcүйде шыбындарды қууды жақсы көретін. Олжас мысықты еденге жатқызды. Ол мысықтың ішін сипады. Мысық бұны ұнататын. Мысық оның қолын жалап алды. Олжас тағы да кішкене мысықтың ішін сипады. Мысық мияулады. Мысық мәз болды.

      15. Máz mysyq
      Oljas mysyqty qolǵa aldy. Mysyq mıaýlady. Jurttyń kópshiligi mysyqqa unamaıtyn. Mysyq jalǵyz bolýdy unatatyn. Ol dıvanda uıyqtaýdy jaqsy kóretin. Ol jemis saýytta uıyqtaýdy jaqsy kóretin. Ol teledıdar ústinde uıyqtaýdy jaqsy kóretin. Ol aldyńǵy aýlada qurt-qumyrsqany qýýdy jaqsy kóretin. Ol artqy aýlada kesirtkelerdi qýýdy jaqsy kóretin. Ol acúıde shybyndardy qýýdy jaqsy kóretin. Oljas mysyqty edenge jatqyzdy. Ol mysyqtyń ishin sıpady. Mysyq buny unatatyn. Mysyq onyń qolyn jalap aldy. Oljas taǵy da kishkene mysyqtyń ishin sıpady. Mysyq mıaýlady. Mysyq máz boldy.
Скрыть текст
      16. Кішкентай қыз
      Арайлым кішкентай қыз еді. Оның құрбыларының барлығы одан ұзын болатын. Оның бойы құрбыларынікіне қарағанда қысқа еді. Ол ұзын болғысы келетін. Оның анасы оған уайымдамауын айтты. Бір күні Арайлымның бойы да ұзын болады. Бір кездері құрбыларының бойлары онікіне қарағанда қысқа болады. Ол оны естіп, қуанды. Оның анасына тек бір сұрағы бар еді. Оның бойы құрбыларынікіне қарағанда қашан ұзын болады? Ол алдыңғы жылы бола ма? Ол оны алдыңғы жылы болады деп үміттенді. Ол ең кішкентай қыз болудан жалығып кетті.

      16. Kishkentaı qyz
      Araılym kishkentaı qyz edi. Onyń qurbylarynyń barlyǵy odan uzyn bolatyn. Onyń boıy qurbylarynikine qaraǵanda qysqa edi. Ol uzyn bolǵysy keletin. Onyń anasy oǵan ýaıymdamaýyn aıtty. Bir kúni Araılymnyń boıy da uzyn bolady. Bir kezderi qurbylarynyń boılary onikine qaraǵanda qysqa bolady. Ol ony estip, qýandy. Onyń anasyna tek bir suraǵy bar edi. Onyń boıy qurbylarynikine qaraǵanda qashan uzyn bolady? Ol aldyńǵy jyly bola ma? Ol ony aldyńǵy jyly bolady dep úmittendi. Ol eń kishkentaı qyz bolýdan jalyǵyp ketti.
Скрыть текст
      17. Жүзу әуіті
      Толқын жүзу әуітіндегi суға секiрдi. Ол мұрнын қысты. Ол су астына кеттi. Сосын ол қайтадан қалқып су бетіне шықты. Ол әуіттегi сатыға малтып жеттi. Ол әуіттен шықты. Ол әуіттiң шетiне тұрды. Ол мұрнын қысты. Ол қайтадан суға секiрдi. Толқын әуітке секiруді ұнататын. Суда болу ол үшін сүйсінерлік. Күн ыстық болды. Су салқын болды. Суда болу сондай сүйсінерлік болды. Әуітке оны анасы алып келді. Оның анасы орындықта отырды. Ол Толқынды бақылап отырды. Ол Толқынның уақытты көңілді өткізегенiн қалады.

      17. Júzý áýiti
      Tolqyn júzý áýitindegi sýǵa sekirdi. Ol murnyn qysty. Ol sý astyna ketti. Sosyn ol qaıtadan qalqyp sý betine shyqty. Ol áýittegi satyǵa maltyp jetti. Ol áýitten shyqty. Ol áýittiń shetine turdy. Ol murnyn qysty. Ol qaıtadan sýǵa sekirdi. Tolqyn áýitke sekirýdi unatatyn. Sýda bolý ol úshin súısinerlik. Kún ystyq boldy. Sý salqyn boldy. Sýda bolý sondaı súısinerlik boldy. Áýitke ony anasy alyp keldi. Onyń anasy oryndyqta otyrdy. Ol Tolqyndy baqylap otyrdy. Ol Tolqynnyń ýaqytty kóńildi ótkizegenin qalady.
Скрыть текст
      18. Нәбираның хаты
      Анасы Нәбираға қарындаш берді. Бұл сары қарындаш болды. Бұл екiнші нөмiрлі болды. Ол қызғылт өшіргішімен болды. Өшіргіш кішкентай, дөңгелек пішінді және қызғылт түстi болды. Анасы қызына ақ парақ бердi. Ол парақтың бетінде көк сызықтар бейнеленген. Ақ қағазды алып: "Сәлеметсiз бе, әжетай! Мен сiздi жақсы көремiн!", - деп әжесiне хат жазды. Жазып бiтiрген соң Нәбира хатты анасына оқып шығуға бередi. Хатты оқып шыққан Нәбираның анасы қызына "Қызым, мына хат қыска ғой" деп едi, қызы анасына: "Анашым, хат қыска болғанмен нәзік", - деп жауап бердi.

      18. Nábıranyń haty
      Anasy Nábıraǵa qaryndash berdi. Bul sary qaryndash boldy. Bul ekinshi nómirli boldy. Ol qyzǵylt óshirgishimen boldy. Óshirgish kishkentaı, dóńgelek pishindi jáne qyzǵylt tústi boldy. Anasy qyzyna aq paraq berdi. Ol paraqtyń betinde kók syzyqtar beınelengen. Aq qaǵazdy alyp: "Sálemetsiz be, ájetaı! Men sizdi jaqsy kóremin!", - dep ájesine hat jazdy. Jazyp bitirgen soń Nábıra hatty anasyna oqyp shyǵýǵa beredi. Hatty oqyp shyqqan Nábıranyń anasy qyzyna "Qyzym, myna hat qyska ǵoı" dep edi, qyzy anasyna: "Anashym, hat qyska bolǵanmen názik", - dep jaýap berdi.
Скрыть текст
      19. Тұмау
      Әлімжан тұмауратып қалды. Оның мұрнынан су ақты. Ол қатты жөтелді. Ол қатты түшкірді. Ол жөтелгенде аузын жабады. Ол түшкіргенде аузын жабады. Әлімжанның анасы оған қарайды. Ол үшін анасы ыстық сорпа даярлады. Ол оған балғын апельсин шырынын береді. Ол оған төсегін жайлы қылып берді. Ол төсекте жатып теледидар көруі үшін теледидарды қосып берді. Ол өз төсегінде ұйықтауы үшін анасы жарықты сөндірді. Ол жақсы болуы үшін анасы оған дәрі берді. Әлімжан жақында жазылып кетеді.

      19. Tumaý
      Álimjan tumaýratyp qaldy. Onyń murnynan sý aqty. Ol qatty jóteldi. Ol qatty túshkirdi. Ol jótelgende aýzyn jabady. Ol túshkirgende aýzyn jabady. Álimjannyń anasy oǵan qaraıdy. Ol úshin anasy ystyq sorpa daıarlady. Ol oǵan balǵyn apelsın shyrynyn beredi. Ol oǵan tósegin jaıly qylyp berdi. Ol tósekte jatyp teledıdar kórýi úshin teledıdardy qosyp berdi. Ol óz tóseginde uıyqtaýy úshin anasy jaryqty sóndirdi. Ol jaqsy bolýy úshin anasy oǵan dári berdi. Álimjan jaqynda jazylyp ketedi.
Скрыть текст
      20. Жаңа көлік
      Өткен аптада Қуаныш жаңа көлік сатып алды. Ол өзiнiң жаңа көлігiне өте разы. Ол жаңа көлігін өте тиімді бағаға сатып алды. Ол оны жеңілдіктер кезінде сатып алды. Оның жаңа көлігi жасыл түстi. Барлық төрт шинасы қара түстi. Оның жаңа көлігiнiң төрт есiгi бар. Оның жүксалғышы бар. Жүксалғышта қосалқы шина бар. Барлық жаңа көліктердiң қосалқы шиналары бар. Оның жаңа көлігiнiң капоты бар. Капоттың астында қозғалтқыш бар. Барлық жаңа көліктердiң қозғалтқыштары бар. Оның жаңа көлігiнiң үш орындығы бар. Екi орындық алдыңғы жағында. Бiр үлкен орындық артқы жағында. Қуаныш өзiнiң жаңа көлігін жүргізген кезде алдынғы орындықта отырады. Ол әрқашан қауіпсіздік белбеуiн тағады.

      20. Jańa kólik
      Ótken aptada Qýanysh jańa kólik satyp aldy. Ol óziniń jańa kóligine óte razy. Ol jańa kóligin óte tıimdi baǵaǵa satyp aldy. Ol ony jeńildikter kezinde satyp aldy. Onyń jańa kóligi jasyl tústi. Barlyq tórt shınasy qara tústi. Onyń jańa kóliginiń tórt esigi bar. Onyń júksalǵyshy bar. Júksalǵyshta qosalqy shına bar. Barlyq jańa kólikterdiń qosalqy shınalary bar. Onyń jańa kóliginiń kapoty bar. Kapottyń astynda qozǵaltqysh bar. Barlyq jańa kólikterdiń qozǵaltqyshtary bar. Onyń jańa kóliginiń úsh oryndyǵy bar. Eki oryndyq aldyńǵy jaǵynda. Bir úlken oryndyq artqy jaǵynda. Qýanysh óziniń jańa kóligin júrgizgen kezde aldynǵy oryndyqta otyrady. Ol árqashan qaýipsizdik belbeýin taǵady.
Скрыть текст


В подготовке текстов на казахском языке участвовали пользователи сайта sozdik.kz:
Еркежан Каймоллаева, Роза Алиева, Айгерим Турсынбекова, Алтынгуль Кептербаева, Аяулым Орынгали, Бахытжан Ертай, Дастан Ахметдин,
Асель Серикбаева, Аслан Бисенов, Майра Фазыл, Маргулан Канат, Раушан Муталипова, Рахат Уйсымбаев, Акжайык Сабырбаева, Диас Жунистаев, Елімай Шынатай, Максат Маликов, Anar Bekmyrza, Nazima Tokabayeva, Айжан Даукишева, Арайлан Атканова, Гульзайнаб Сисенова и другие.
Корректор текстов на казахском языке: Атлас Кудайбергенова



©  Татьяна Валяева   2007–2020
http://kaz-tili.kz/
 <<  Истории о детях. Том 1, стр.5 Вернуться к началу Истории о детях. Том 2, стр.2  >> 


Присоединиться в Фейсбуке   ВКонтакте                  Цвета текста на сайте - значение                  E-mail: kaz-tili@yandex.ru                  Гостевая книга