Казахский язык
Главная
Существительные
Послелоги
Прилагательные
Числительные
Местоимения
Наречия, Союзы
Личные окончания
Глаголы
Вспомогательные глаголы
Причастия
 Деепричастия
Модальность
Предложения
  Проверь себя!
  Упражнения
   Грамматика детям
   Учим всей семьёй
 Видео
  Разговорник
Пословицы
  Книга для чтения
С казахским не шутят?
Сказки
Песни
Статьи
Словарь
Ссылки и др.
Автор сайта
Суперлёг. чтение
  1. 1  
  2. 1  
  1. 2  
  2. 2  
  1. 3  
  2. 3  
  1. 4  
  1. 5  

Каталог тем
Лёг.истор.
  1. 1  
  1. 2  
  1. 3  
  1. 4  
  1. 5  
  1. 6  
  1. 7  
 Истории о детях
  1. 1  
  2. 1  
  1. 2  
  2. 2  
  1. 3  
  2. 3  
  1. 4  
  2. 4  
  1. 5  
  2. 5  
  2. 6  
  2. 7  
 Занимательное чтение
  1. 1  
  2. 1  
  3. 1  
  1. 2  
  2. 2  
  3. 2  
  1. 3  
  2. 3  
  3. 3  
  1. 4  
  2. 4  
  3. 4  
  1. 5  
  2. 5  
  3. 5  
 Казахский по уровням
  1. 1  
  2. 1  
  3. 1  
  4. 1  
  5. 1  
  1. 2  
  2. 2  
  3. 2  
  4. 2  
  5. 2  
  1. 3  
  2. 3  
  3. 3  
  4. 3  
  5. 3  
  1. 4  
  2. 4  
  3. 4  
  4. 4  
  5. 4  
  1. 5  
  2. 5  
  3. 5  
  4. 5  
  5. 5  
  2. 6  
  3. 6  
 Лёгкое чтение
  1. 1  
  2. 1  
  3. 1  
  1. 2  
  2. 2  
  3. 2  
  1. 3  
  2. 3  
  3. 3  
  1. 4  
  2. 4  
  1. 5  
  2. 5  
 Короткие истории
  1. 1  
  2. 1  
  3. 1  
  1. 2  
  2. 2  
  3. 2  
  1. 3  
  2. 3  
  3. 3  
  1. 4  
  2. 4  
  1. 5  
  2. 5  
 Кирил/Latyn 

Занимательное чтение

Том 3, страница 1
Грамматика казахского языка. Просто о сложном

Автор идеи, составитель и переводчик текстов
с английского языка на русский: Андрей Краснов

      1. Клэр кітап оқиды
      Клэр 5 жаста. Ол теледидарды ұзақ уақыт көреді. Ата-анасы оның кітапты көбірек оқығанын қалайды. Ол теледидарды қатты жақсы көреді. Оның анасы кітап оқуын сұрайды. Ол жоқ деп жауап береді. Анасы суреттері бар кітапшаны оқуын сұрайды. Ол жоқ деп жауап береді. Клэрдің әкесі оның кітап оқуын сұрайды. Ол жоқ деп жауап береді. Әкесі Барби туралы кітап оқуын сұрайды. Ол жоқ деп жауап береді. Ата-анасы оны кітап оқуға мәжбүрлейді. Клэр жылайды. Клэрдің мұғалімі кітап оқуын сұрайды. Ол жоқ деп жауап береді. Клэрдің апайына бір ой келеді. Ол Клэрге фильмге негізделген кітапты береді. Клэр оны оқиды.

      1. Kler kitap oqıdy
      Kler 5 jasta. Ol teledıdardy uzaq ýaqyt kóredi. Ata-anasy onyń kitapty kóbirek oqyǵanyn qalaıdy. Ol teledıdardy qatty jaqsy kóredi. Onyń anasy kitap oqýyn suraıdy. Ol joq dep jaýap beredi. Anasy sýretteri bar kitapshany oqýyn suraıdy. Ol joq dep jaýap beredi. Klerdiń ákesi onyń kitap oqýyn suraıdy. Ol joq dep jaýap beredi. Ákesi Barbı týraly kitap oqýyn suraıdy. Ol joq dep jaýap beredi. Ata-anasy ony kitap oqýǵa májbúrleıdi. Kler jylaıdy. Klerdiń muǵalimi kitap oqýyn suraıdy. Ol joq dep jaýap beredi. Klerdiń apaıyna bir oı keledi. Ol Klerge fılmge negizdelgen kitapty beredi. Kler ony oqıdy.
Скрыть текст
      2. Сынған орындық
      Сэлли және оның анасы сатып алуға барды. Олар орындық іздеп жүр. Анасы әдемі қоңыр орындық көрді. Оның сапасы жақсы. Ол көпке жетеді. Алайда Сэлли оны ұсқынсыз деп санайды. Ол қызғылт пластик орындық көреді. Ол: "Мама! Ана орындықты алайықшы!" - дейді. Анасы жоқ дейді. Сэлли жылай бастайды. Ол өзіне керекті нәрсені жылаған кезде алатынын біледі. Ол қатты жылай бастайды. Сатып алушылар Сэллиге қарайды. Оның анасы ұялады. Ақыры қызғылт орындықты сатып алады. Үйде Сэлли оған отырды. Ол тез арада сынып қалды. Сэлли еденде отыр. Ол құлағаннан жылап отыр.

      2. Synǵan oryndyq
      Sellı jáne onyń anasy satyp alýǵa bardy. Olar oryndyq izdep júr. Anasy ádemi qońyr oryndyq kórdi. Onyń sapasy jaqsy. Ol kópke jetedi. Alaıda Sellı ony usqynsyz dep sanaıdy. Ol qyzǵylt plastık oryndyq kóredi. Ol: "Mama! Ana oryndyqty alaıyqshy!" - deıdi. Anasy joq deıdi. Sellı jylaı bastaıdy. Ol ózine kerekti nárseni jylaǵan kezde alatynyn biledi. Ol qatty jylaı bastaıdy. Satyp alýshylar Sellıge qaraıdy. Onyń anasy uıalady. Aqyry qyzǵylt oryndyqty satyp alady. Úıde Sellı oǵan otyrdy. Ol tez arada synyp qaldy. Sellı edende otyr. Ol qulaǵannan jylap otyr.
Скрыть текст
      3. Туған күн кешін тойлау
      Барб бүгін туған күнін тойлап жатыр. Ол жетіге толды. Барлық достары келу керек еді. Туысқандары да келуі керек. Ол барлық ағалары мен әпкелерін, бауырлары мен сіңлілерін көреді. Тіпті оның көршісі де келуі керек. Ата-анасы аттың суреті бар торт сатып алды. Ат - оның сүйікті жануары. Әкесі күні бойы үйді безендірді. Үйде шарлар, жалаушалар және түрлі сөздер жазылған тақташалар ілінді. Ол безендіру мен қонақтарды көргенде бақытты болды. Оның секірмелі ойыншығымен достары да ,өзі ойнады. Мереке кезінде оған түрлі сыйлықтар сыйлады. Барб көп сыйлықтар алды. Ол өзін құттықтауға келген қонақтарға алғыс айтты. Ол ата-анасын құшақтады.

      3. Týǵan kún keshin toılaý
      Barb búgin týǵan kúnin toılap jatyr. Ol jetige toldy. Barlyq dostary kelý kerek edi. Týysqandary da kelýi kerek. Ol barlyq aǵalary men ápkelerin, baýyrlary men sińlilerin kóredi. Tipti onyń kórshisi de kelýi kerek. Ata-anasy attyń sýreti bar tort satyp aldy. At - onyń súıikti janýary. Ákesi kúni boıy úıdi bezendirdi. Úıde sharlar, jalaýshalar jáne túrli sózder jazylǵan taqtashalar ilindi. Ol bezendirý men qonaqtardy kórgende baqytty boldy. Onyń sekirmeli oıynshyǵymen dostary da ,ózi oınady. Mereke kezinde oǵan túrli syılyqtar syılady. Barb kóp syılyqtar aldy. Ol ózin quttyqtaýǵa kelgen qonaqtarǵa alǵys aıtty. Ol ata-anasyn qushaqtady.
Скрыть текст
      4. Екеуі де қызғылт таңдады
      Донна екі қызына су ішетін бөтелке сатып алмақшы болды. Жақында олар мектепке барады. Ол бір қызғылт, бір көгілдір бөтелке сатып алды. Ол көлігімен үйіне келді. "Қыздар! Менде сендерге бірнәрсе бар!" – деді анасы. "Ол не?" - деп сұрады Сара. Ол су құятын бөтелкені көрсетті. Олар екеуі де қызғылтына жармасты. Әркім өзіне қарай тарта бастады. "Мен оны бірінші ұстадым!" - деді Барбара. "Жоқ, мен!" - деп дауласты Сара. Анасы не істерін білмеді. Ол көгілдір бөтелке біреуіне ұнайды деп ойлады. Оған тек монета лақтыру қалды. Сонда да біреуі ашуланады. Донна бөтелкені ешкімге бермейтін болды.

      4. Ekeýi de qyzǵylt tańdady
      Donna eki qyzyna sý ishetin bótelke satyp almaqshy boldy. Jaqynda olar mektepke barady. Ol bir qyzǵylt, bir kógildir bótelke satyp aldy. Ol kóligimen úıine keldi. "Qyzdar! Mende senderge birnárse bar!" – dedi anasy. "Ol ne?" - dep surady Sara. Ol sý quıatyn bótelkeni kórsetti. Olar ekeýi de qyzǵyltyna jarmasty. Árkim ózine qaraı tarta bastady. "Men ony birinshi ustadym!" - dedi Barbara. "Joq, men!" - dep daýlasty Sara. Anasy ne isterin bilmedi. Ol kógildir bótelke bireýine unaıdy dep oılady. Oǵan tek moneta laqtyrý qaldy. Sonda da bireýi ashýlanady. Donna bótelkeni eshkimge bermeıtin boldy.
Скрыть текст
      5. Түйісу зообағы
      Джой жануарлар бағына бара жатыр. Ол қуанышты, өйткені бірінші рет жануарларды жақыннан көреді. Әкесі көлігін тұраққа қойған кезде ол есікті ашты. «Джой, бізді күте тұр» - деді әкесі. Ата-анасы көліктен шыққан соң, Джой хайуанаттар бағына қарай бәрін жүгіртті. Орындарына да келіп жетті. Джой жануарларды көрген кезде, жүзіндегі күлкісі жоғалып кетті. Жануарлар қатты әсер қалдырмады. Тек қоян, ат және иттер болды. Олар балаға көңілсіз болып көрінді. Ол жабайы жануарларды көргісі келді. «Үйге қайтайықшы» - деді Джой. «Қайтпаймыз, ұзақ жол жүріп, жануарларды көру үшін келдік қой» - деді оның әкесі.

      5. Túıisý zoobaǵy
      Djoı janýarlar baǵyna bara jatyr. Ol qýanyshty, óıtkeni birinshi ret janýarlardy jaqynnan kóredi. Ákesi kóligin turaqqa qoıǵan kezde ol esikti ashty. «Djoı, bizdi kúte tur» - dedi ákesi. Ata-anasy kólikten shyqqan soń, Djoı haıýanattar baǵyna qaraı bárin júgirtti. Oryndaryna da kelip jetti. Djoı janýarlardy kórgen kezde, júzindegi kúlkisi joǵalyp ketti. Janýarlar qatty áser qaldyrmady. Tek qoıan, at jáne ıtter boldy. Olar balaǵa kóńilsiz bolyp kórindi. Ol jabaıy janýarlardy kórgisi keldi. «Úıge qaıtaıyqshy» - dedi Djoı. «Qaıtpaımyz, uzaq jol júrip, janýarlardy kórý úshin keldik qoı» - dedi onyń ákesi.
Скрыть текст
      6. Ата-ана жазасы
      Ата-аналардың балаларды жазалаудың әр түрлі тәсілдері бар. Кейбір ата-аналар балаларына шектеу қояды. Шектеу қою деген балаларға көңіл көтеруге рұқсат етілмейді. Бұның ішіне теледидар көру, достарымен қыдыру, видеоойындар кіреді. Кейбір ата-аналар балаларының іс-әрекеттеріне ұзақ ұрсады. Олар балаларына дұрыс жасамадың деп айқайлайды. Кейбір ата-аналар балаларынан теріс айналады, олармен сөйлеспейді. Кейбір ата-аналар балаларына үйде қосымша жұмыс істеткізеді. Кейбір ата-аналар балаларын мүлдем жазаламайды. Мұндай ата-аналар балаларына тым жұмсақтық көрсетеді.

      6. Ata-ana jazasy
      Ata-analardyń balalardy jazalaýdyń ár túrli tásilderi bar. Keıbir ata-analar balalaryna shekteý qoıady. Shekteý qoıý degen balalarǵa kóńil kóterýge ruqsat etilmeıdi. Bunyń ishine teledıdar kórý, dostarymen qydyrý, vıdeooıyndar kiredi. Keıbir ata-analar balalarynyń is-áreketterine uzaq ursady. Olar balalaryna durys jasamadyń dep aıqaılaıdy. Keıbir ata-analar balalarynan teris aınalady, olarmen sóılespeıdi. Keıbir ata-analar balalaryna úıde qosymsha jumys istetkizedi. Keıbir ata-analar balalaryn múldem jazalamaıdy. Mundaı ata-analar balalaryna tym jumsaqtyq kórsetedi.
Скрыть текст
      7. Көжек
      Пэт көжек тауып алды. Оны даладан тапты. Көжекте қанның іздері бар екен. Ол ауырсынып тұрғандай көрінді. Пэт оны қиындықта қалдырғысы келмеді. Оны үйге алып келді. Оны аяқ киім қорабына салып қойды. Ол анасынан көжекті өзіне қалдыруға бола ма деп сұрады. Анасы жоқ деді. Көжекте құтырыну болуы мүмкін. Пэт көжекті мал дәрігеріне апарды. Көжек көп өмір сүре алмайтын сияқты. Ол өте қатты жараланған. Пэт анасынан тағы қалдыруға бола ма деп сұрады. Ол көжектің бір аптадан кейін өлетінін айтты. Анасы жарайды деді. Пэт шынымен көжекке жақсы қарады.

      7. Kójek
      Pet kójek taýyp aldy. Ony daladan tapty. Kójekte qannyń izderi bar eken. Ol aýyrsynyp turǵandaı kórindi. Pet ony qıyndyqta qaldyrǵysy kelmedi. Ony úıge alyp keldi. Ony aıaq kıim qorabyna salyp qoıdy. Ol anasynan kójekti ózine qaldyrýǵa bola ma dep surady. Anasy joq dedi. Kójekte qutyryný bolýy múmkin. Pet kójekti mal dárigerine apardy. Kójek kóp ómir súre almaıtyn sıaqty. Ol óte qatty jaralanǵan. Pet anasynan taǵy qaldyrýǵa bola ma dep surady. Ol kójektiń bir aptadan keıin óletinin aıtty. Anasy jaraıdy dedi. Pet shynymen kójekke jaqsy qarady.
Скрыть текст
      8. Ол жануарларды суретке салып үйренеді
      Ивонна сурет салғанды ұнатады. Ол сурет салып көп үйренді. Ол табиғатты қалай салуды біледі. Ол адамдарды сала алады. Ол жануарларды қалай салуды білмеді. Ол осыны үйрену керек деп шешті. Ол желіден кітапты тауып алды. Ол тағы кітапханадан кітаптар алды. Ол сурет салу техникасын оқыды. Ол көп кескіндемелерді қарады. Ол үйренетін болды. Ол қарапайым нәрседен бастағысы келді. Алдымен итті салуға тырысты. Біраз талпыныстан кейін ол қол жеткізді. Ол бірнеше пішін жасап, сосын оны бояды. Ол өзі үшін мақтанышты сезінді. Ол үзіліс жасамақшы болды. Ертең ол аюды қалай салуды үйренеді.

      8. Ol janýarlardy sýretke salyp úırenedi
      Ivonna sýret salǵandy unatady. Ol sýret salyp kóp úırendi. Ol tabıǵatty qalaı salýdy biledi. Ol adamdardy sala alady. Ol janýarlardy qalaı salýdy bilmedi. Ol osyny úırený kerek dep sheshti. Ol jeliden kitapty taýyp aldy. Ol taǵy kitaphanadan kitaptar aldy. Ol sýret salý tehnıkasyn oqydy. Ol kóp keskindemelerdi qarady. Ol úırenetin boldy. Ol qarapaıym nárseden bastaǵysy keldi. Aldymen ıtti salýǵa tyrysty. Biraz talpynystan keıin ol qol jetkizdi. Ol birneshe pishin jasap, sosyn ony boıady. Ol ózi úshin maqtanyshty sezindi. Ol úzilis jasamaqshy boldy. Erteń ol aıýdy qalaı salýdy úırenedi.
Скрыть текст
      9. Ойын кезінде құлады
      Андреа достарымен қуыспақ ойнады. Қуыспақ- бастаушысы бар, басқа ойыншыларды қуатын ойын. Андреа - бастаушы. Ол басқа бес баламен ойнайды. Ол Джоуға қарай жүгірді. Джоу оның алдында жүгіріп келеді. Бірақ Джоу тез жүгіре алмайды. Андреа оның иығынан қағады. Джоу құлайды. Ол жылай бастады. Оған оқытушы жүгіріп келді. "Сен оны итердің бе, Андреа?" - деп сұрады оқытушы. "Жоқ! Ол шалынып кетті. Мен тек оның иығынан қақтым", - деді Андреа. Оқытушы оған сенбеді. Ол Джоудан итерді ме деп сұрады. Ол жоқ деді. Оқытушы Андреадан кешірім сұрады.

      9. Oıyn kezinde qulady
      Andrea dostarymen qýyspaq oınady. Qýyspaq- bastaýshysy bar, basqa oıynshylardy qýatyn oıyn. Andrea - bastaýshy. Ol basqa bes balamen oınaıdy. Ol Djoýǵa qaraı júgirdi. Djoý onyń aldynda júgirip keledi. Biraq Djoý tez júgire almaıdy. Andrea onyń ıyǵynan qaǵady. Djoý qulaıdy. Ol jylaı bastady. Oǵan oqytýshy júgirip keldi. "Sen ony ıterdiń be, Andrea?" - dep surady oqytýshy. "Joq! Ol shalynyp ketti. Men tek onyń ıyǵynan qaqtym", - dedi Andrea. Oqytýshy oǵan senbedi. Ol Djoýdan ıterdi me dep surady. Ol joq dedi. Oqytýshy Andreadan keshirim surady.
Скрыть текст
      10. Халық өнері
      Ю ханым мектепте жұмыс істеді. Ол балаларға халық өнерінен сабақ берді. Балалар өз қолдарынан бір нәрсе жасағысы келді. Олар қатты қуанды. Ю ханымда көп қағаз жəне басқа да құрал жабдықтар болды. Балалар өз қолдарынан не жасай алатындарын білгісі келді. Ю ханым жануарлардың маскасын жасайтындарын айтты. Ол балаларға қағаз таратты. Бәрі бояуға жəне қиюға кірісті. Қызық басталды. Біреулері қоянның маскасын жасады. Біреулері арыстанның маскасын жасады. Бәрі көңілді болды. Олар жасап болған соң ,өз маскаларын киді. Əбден ойнап болған соң сыныптың ішін реттеді. Бұл бәрі үшін өте көңілді күн болды.

      10. Halyq óneri
      Iý hanym mektepte jumys istedi. Ol balalarǵa halyq ónerinen sabaq berdi. Balalar óz qoldarynan bir nárse jasaǵysy keldi. Olar qatty qýandy. Iý hanymda kóp qaǵaz jáne basqa da qural jabdyqtar boldy. Balalar óz qoldarynan ne jasaı alatyndaryn bilgisi keldi. Iý hanym janýarlardyń maskasyn jasaıtyndaryn aıtty. Ol balalarǵa qaǵaz taratty. Bári boıaýǵa jáne qıýǵa kiristi. Qyzyq bastaldy. Bireýleri qoıannyń maskasyn jasady. Bireýleri arystannyń maskasyn jasady. Bári kóńildi boldy. Olar jasap bolǵan soń ,óz maskalaryn kıdi. Ábden oınap bolǵan soń synyptyń ishin rettedi. Bul bári úshin óte kóńildi kún boldy.
Скрыть текст
      11. Кондитер фабрикасына саяхат
      Чарли кондитер фабрикасына бармақшы болды. Ол жаққа ата-анасымен бармақшы. Осы кезде ол фабрикамен танысады. Саяхатта одан басқа балалар және олардың ата-аналары болады. Саяхат соңында өздері қалаған бір пакет тәттілерді алуға болады. Ол қатты толқыды. Ол басқа үш отбасымен бір топта болды. Олар фабрикамен танысты. Олар шоколад, кәмпиттер және басқа тәттілердің қалай жасалатынын көрді. Тәттілер ауыздарына түскенге дейін не болатынын көру өте қызықты болады. Саяхат соңында олар бір-бір пластик пакет алды. Чарли оны қышқыл тас кәмпиттерге, шоколад және мармелад кәмпиттерге толтырып алды. Ол қатты қуанды.

      11. Kondıter fabrıkasyna saıahat
      Charlı kondıter fabrıkasyna barmaqshy boldy. Ol jaqqa ata-anasymen barmaqshy. Osy kezde ol fabrıkamen tanysady. Saıahatta odan basqa balalar jáne olardyń ata-analary bolady. Saıahat sońynda ózderi qalaǵan bir paket táttilerdi alýǵa bolady. Ol qatty tolqydy. Ol basqa úsh otbasymen bir topta boldy. Olar fabrıkamen tanysty. Olar shokolad, kámpıtter jáne basqa táttilerdiń qalaı jasalatynyn kórdi. Táttiler aýyzdaryna túskenge deıin ne bolatynyn kórý óte qyzyqty bolady. Saıahat sońynda olar bir-bir plastık paket aldy. Charlı ony qyshqyl tas kámpıtterge, shokolad jáne marmelad kámpıtterge toltyryp aldy. Ol qatty qýandy.
Скрыть текст
      12. Су сырғанағы
      Балалар су саябағында топпен экскурсияда жүр. Су сырғанағын көретін уақыт келді. Гектор жоғарыға көтерілуге қорқады. Ол басын көтеріп, қандай биік екенін көреді. Биіктіктен қорқатын ол сырғанаққа шыққысы келмейді. Ол басқа балалардың сырғанақ тепкенде, көңілдері қалай көтерілетінін көреді. Гектор қатты толқыды. Оған мұғалімі сөйлесуге келеді. Мұғалім мұның қауіпсіз екенін және ештеңе де болмайтынын түсіндіреді. Гектор сырғанап көруге шешті. Ол сырғанаққа шығады. Ол төменге сырғанамастан бұрын, сәл тыныстап тұрып алады. Сырғанақтан төменге түскен кезде ол айқайлайды. Төменде мұның соншалықты жаман нәрсе емес екенін сезінеді. Ол қазір кезекке тұрып, тағы да сырғанап көруге дайын.

      12. Sý syrǵanaǵy
      Balalar sý saıabaǵynda toppen ekskýrsıada júr. Sý syrǵanaǵyn kóretin ýaqyt keldi. Gektor joǵaryǵa kóterilýge qorqady. Ol basyn kóterip, qandaı bıik ekenin kóredi. Bıiktikten qorqatyn ol syrǵanaqqa shyqqysy kelmeıdi. Ol basqa balalardyń syrǵanaq tepkende, kóńilderi qalaı kóteriletinin kóredi. Gektor qatty tolqydy. Oǵan muǵalimi sóılesýge keledi. Muǵalim munyń qaýipsiz ekenin jáne eshteńe de bolmaıtynyn túsindiredi. Gektor syrǵanap kórýge sheshti. Ol syrǵanaqqa shyǵady. Ol tómenge syrǵanamastan buryn, sál tynystap turyp alady. Syrǵanaqtan tómenge túsken kezde ol aıqaılaıdy. Tómende munyń sonshalyqty jaman nárse emes ekenin sezinedi. Ol qazir kezekke turyp, taǵy da syrǵanap kórýge daıyn.
Скрыть текст
      13. Люктің жаңа мектебі
      Люк жаңа мектепке ауысты. Әкесі жаңа жұмысқа ауысқан соң, көшуіне тура келді. Ол өзін көңілсіз сезінді. Ол достарын тастап кетуге мәжбүр. Ол жаңа дос табу үшін көптеген қиындықтар кездесетінін біледі. Тағы ол жаңа орынға, жаңа мектепке үйрене алмаймын ба деп қорықты. Ата-анасы оған бәрі жақсы болады деді. Осы жерге келгенде бәрі бір түрлі болып көрінді. Ол өзін жайсыз сезінді. Мына үйдің ескі үйден көп айырмашылығы бар еді. Келесі күні ол мектепке барды. Ол көп жаңа достар тапты. Оның жаңа мектепке көңілі толды.

      13. Lúktiń jańa mektebi
      Lúk jańa mektepke aýysty. Ákesi jańa jumysqa aýysqan soń, kóshýine týra keldi. Ol ózin kóńilsiz sezindi. Ol dostaryn tastap ketýge májbúr. Ol jańa dos tabý úshin kóptegen qıyndyqtar kezdesetinin biledi. Taǵy ol jańa orynǵa, jańa mektepke úırene almaımyn ba dep qoryqty. Ata-anasy oǵan bári jaqsy bolady dedi. Osy jerge kelgende bári bir túrli bolyp kórindi. Ol ózin jaısyz sezindi. Myna úıdiń eski úıden kóp aıyrmashylyǵy bar edi. Kelesi kúni ol mektepke bardy. Ol kóp jańa dostar tapty. Onyń jańa mektepke kóńili toldy.
Скрыть текст
      14. Ағайындармен кездесу
      Қалаға Фрэнктің немере ағалары келді. Оны қуаныш сезімі биледі. Оларды алғаш рет көреді. Оның немере ағалары басқа елде тұрған еді. Оларды ешқашан көрген емес. Интернетте вебкамера арқылы сөйлескенде бір рет қана көрген. Олармен телефон арқылы де сөйлескен болатын. Фрэнк өзімен жасты ағасымен араласатынына қуанды. Фрэнк өзінің барлық бейнеойындарын дайындап қойды. Олармен қашан ойнаймын деп шыдамы таусылды. Оның немере ағалары келді. Олар құшақтасып, мәз болысты. Фрэнк оларға өз елі жайлы айтып берді. Олар да өз елі жайлы әңгімеледі. Олар ойын ойнады. Сосын кешкі астарын ішті. Кешкі астан кейін ойындарын жалғастырды.

      14. Aǵaıyndarmen kezdesý
      Qalaǵa Frenktiń nemere aǵalary keldi. Ony qýanysh sezimi bıledi. Olardy alǵash ret kóredi. Onyń nemere aǵalary basqa elde turǵan edi. Olardy eshqashan kórgen emes. Internette vebkamera arqyly sóıleskende bir ret qana kórgen. Olarmen telefon arqyly de sóılesken bolatyn. Frenk ózimen jasty aǵasymen aralasatynyna qýandy. Frenk óziniń barlyq beıneoıyndaryn daıyndap qoıdy. Olarmen qashan oınaımyn dep shydamy taýsyldy. Onyń nemere aǵalary keldi. Olar qushaqtasyp, máz bolysty. Frenk olarǵa óz eli jaıly aıtyp berdi. Olar da óz eli jaıly áńgimeledi. Olar oıyn oınady. Sosyn keshki astaryn ishti. Keshki astan keıin oıyndaryn jalǵastyrdy.
Скрыть текст
      15. Жыртылған сөмке
      Трейсидің сөз білімі бойынша сынақ тапсыруы керек болды. Оған қалам қажет болды. Ол сөмкесін қарады, онда қалам жоқ екен. Ол үнемі сонда жүретін. Оны кеше қолданған еді. Осылай да болады деп шешті. Оған бір парақ қағаз да керек еді. Сөмкесінен қарады. Қағаз жоқ екен. Бәрін үйге тастап кеткені ме? Ол ұмытшақ болып бара ма? Мүмкін, заттарын біреу ұрлап жүрген шығар? Ол құрбысынан қарызға қағаз сұрап алды. Оған өшіргіш те қажет еді. Ол сөмкесінен қарады. Өшіргіш жоқ екен! Ол: "О, Құдайым!" - деп айқай салды. Сыныптастары бәрі қарап қалыпты. Ол кешірім сұрады. Сыныптасы сөмкесінің түбін көрсетті. Онда үлкен жыртық бар екен.

      15. Jyrtylǵan sómke
      Treısıdiń sóz bilimi boıynsha synaq tapsyrýy kerek boldy. Oǵan qalam qajet boldy. Ol sómkesin qarady, onda qalam joq eken. Ol únemi sonda júretin. Ony keshe qoldanǵan edi. Osylaı da bolady dep sheshti. Oǵan bir paraq qaǵaz da kerek edi. Sómkesinen qarady. Qaǵaz joq eken. Bárin úıge tastap ketkeni me? Ol umytshaq bolyp bara ma? Múmkin, zattaryn bireý urlap júrgen shyǵar? Ol qurbysynan qaryzǵa qaǵaz surap aldy. Oǵan óshirgish te qajet edi. Ol sómkesinen qarady. Óshirgish joq eken! Ol: "O, Qudaıym!" - dep aıqaı saldy. Synyptastary bári qarap qalypty. Ol keshirim surady. Synyptasy sómkesiniń túbin kórsetti. Onda úlken jyrtyq bar eken.
Скрыть текст
      16. Кір бәтеңке
      Жаңбыр жауып тұрған. Вильям шалшықта секіргенді ұнатады. Ол бес шалшықтан да секіріп шықты. Оның бүкіл жері су, кір болды. Анасы оған: «Киіміңді ауыстыр» - деді. Ол қызықты киімдер кешіне жиналып жатты. Ол үстіне әдемі жейде мен слакса (кең шалбар) киді. Вильям мен оның анасы кешке келді. Үй иесі есікті ашты. Олар үйге кірді. Үй иесі айғайлап жіберді. Вильям ұялып кетті. Үй иесі оның бәтеңкесін көрсетті. Ол аяқ киімін ауыстыруды ұмытып кетіпті. Еденде балшықтың іздері жатты. Ол кештен кетіп қалды. Ол бәтеңкесін ауыстырып келуге мәжбүр болды.

      16. Kir báteńke
      Jańbyr jaýyp turǵan. Vılám shalshyqta sekirgendi unatady. Ol bes shalshyqtan da sekirip shyqty. Onyń búkil jeri sý, kir boldy. Anasy oǵan: «Kıimińdi aýystyr» - dedi. Ol qyzyqty kıimder keshine jınalyp jatty. Ol ústine ádemi jeıde men slaksa (keń shalbar) kıdi. Vılám men onyń anasy keshke keldi. Úı ıesi esikti ashty. Olar úıge kirdi. Úı ıesi aıǵaılap jiberdi. Vılám uıalyp ketti. Úı ıesi onyń báteńkesin kórsetti. Ol aıaq kıimin aýystyrýdy umytyp ketipti. Edende balshyqtyń izderi jatty. Ol keshten ketip qaldy. Ol báteńkesin aýystyryp kelýge májbúr boldy.
Скрыть текст
      17. Тағамды бөлісе жеу керек
      Түстен кейінгі уақыт. Тедте бір пакет қытырлақ картоп бар. Ал Тодта алма болды. Джулияда мюсли батончигі бар. Ал Лоренде жүзім болды. Тодқа қолындағы асы ұнамады. Ол қытырлақ кортоп пен мюсли батончигін немесе жүзім жегенді жақсы көреді. Ол Тедтан, Джулиядан және Лореннен тағамын айырбастағылары келмей ме деп сұрады. Олар жоқ деді. Мұғалім бәрін естіп тұрды. Ол сұрағанның қолын қайтару дұрыс емес деді. Ол балаларға бөлісіп жеңдер деді. Тед бір уыс қытырлақ картоп берді. Джулия мюсли батончигінен бір кесек үзіп берді. Лоренц жүзімнің бір сабағын жұлып берді. Тодд тағамдарды алды. Ол достарына алғыс айтты.

      17. Taǵamdy bólise jeý kerek
      Tústen keıingi ýaqyt. Tedte bir paket qytyrlaq kartop bar. Al Todta alma boldy. Djýlıada múslı batonchıgi bar. Al Lorende júzim boldy. Todqa qolyndaǵy asy unamady. Ol qytyrlaq kortop pen múslı batonchıgin nemese júzim jegendi jaqsy kóredi. Ol Tedtan, Djýlıadan jáne Lorennen taǵamyn aıyrbastaǵylary kelmeı me dep surady. Olar joq dedi. Muǵalim bárin estip turdy. Ol suraǵannyń qolyn qaıtarý durys emes dedi. Ol balalarǵa bólisip jeńder dedi. Ted bir ýys qytyrlaq kartop berdi. Djýlıa múslı batonchıginen bir kesek úzip berdi. Lorens júzimniń bir sabaǵyn julyp berdi. Todd taǵamdardy aldy. Ol dostaryna alǵys aıtty.
Скрыть текст
      18. Жалқау бала
      Мэнни жалқау бала. Ол тек видиоойындарды ойнағанды ғана қалайтын. Ол сыныптағы ең ақылды балаға ақша төлеп, үй жұмысын жасататын. Ол кішкентай қарындасын үйдің жұмысын жасауға көндірді. Ол әке- шешесін барлық киімдерін жуып қоюға көндірді. Мэннидің анасы оның осы жаман әдетінен шаршады. Ол баласының өзгергенін қалайды. Ол өз баласының қылығы жайлы мұғаліміне айтты. Мұғалімі ашуланды. Говард мырза сабақтан соң Мэнниді алып қалып үй жұмысын орындатты. Мэндидің анасы егер ағасының жұмысын жасайтын болса, қызын жазалайтынын айтты. Мэннидің әкесі мен шешесі оның киімдері жумайтын болды.

      18. Jalqaý bala
      Mennı jalqaý bala. Ol tek vıdıooıyndardy oınaǵandy ǵana qalaıtyn. Ol synyptaǵy eń aqyldy balaǵa aqsha tólep, úı jumysyn jasatatyn. Ol kishkentaı qaryndasyn úıdiń jumysyn jasaýǵa kóndirdi. Ol áke- sheshesin barlyq kıimderin jýyp qoıýǵa kóndirdi. Mennıdiń anasy onyń osy jaman ádetinen sharshady. Ol balasynyń ózgergenin qalaıdy. Ol óz balasynyń qylyǵy jaıly muǵalimine aıtty. Muǵalimi ashýlandy. Govard myrza sabaqtan soń Mennıdi alyp qalyp úı jumysyn oryndatty. Mendıdiń anasy eger aǵasynyń jumysyn jasaıtyn bolsa, qyzyn jazalaıtynyn aıtty. Mennıdiń ákesi men sheshesi onyń kıimderi jýmaıtyn boldy.
Скрыть текст
      19. Сабақ оқуға арналған орын іздеу
      Лорен тест тапсырады. Оның көп дайындалуы керек. Ол өз бөлмесінде дайындалатын болды. Оның кішкентай інісі жылап қоймады. Оның дауысы қатты шықты. Оның ойы бөліне берді. Ол кафетерийге барды. Адамдар қатты сөйлесіп отыр. Блендер қатты шуылдап кетті. Оның ойы бөліне берді. Ол кітапханаға барды. Әдетте кітапхана тыныш болады. Бұл кітапхана тыныш емес екен. Балалар күле береді. Лорен оларға қатты сөйлегісі келмеді. Ол кітапханадан кетіп қалды. Ол саябаққа барды. Құстар оның киімін бүлдірді. Оның шашы былғанып қалды. Ол үйіне қайтты. Ол душқа түсті. Оған бір ой келді. Ол жуынатын бөлмеге оқулықтарын алып келді. Ол сол жерде дайындала бастады.

      19. Sabaq oqýǵa arnalǵan oryn izdeý
      Loren test tapsyrady. Onyń kóp daıyndalýy kerek. Ol óz bólmesinde daıyndalatyn boldy. Onyń kishkentaı inisi jylap qoımady. Onyń daýysy qatty shyqty. Onyń oıy bóline berdi. Ol kafeterııge bardy. Adamdar qatty sóılesip otyr. Blender qatty shýyldap ketti. Onyń oıy bóline berdi. Ol kitaphanaǵa bardy. Ádette kitaphana tynysh bolady. Bul kitaphana tynysh emes eken. Balalar kúle beredi. Loren olarǵa qatty sóılegisi kelmedi. Ol kitaphanadan ketip qaldy. Ol saıabaqqa bardy. Qustar onyń kıimin búldirdi. Onyń shashy bylǵanyp qaldy. Ol úıine qaıtty. Ol dýshqa tústi. Oǵan bir oı keldi. Ol jýynatyn bólmege oqýlyqtaryn alyp keldi. Ol sol jerde daıyndala bastady.
Скрыть текст
      20. Ол өз түскі тамағын өзімен бірге ала келеді
      Мектептің тамағы дәмді емес. Ол тамаққа ұқсамайды. Ол денсаулыққа пайдалы емес. Оның орнына Мелана тамақты үйден ала келеді. Ол үйінен әр-түрлі тамақ ала келеді. Кейде ол сэндвич жасайды. Сэндвичті жасау оңай. Сонымен қатар ол дәмді. Кейде анасы үйдің тамағын әзірлеп береді. Кейде ол таңертең ресторанға барады. Ол сол жерден өзімен бірге тамақ та алып кетеді. Мелонның достары оған қызғана қарайды. Ол тамақтанған кезінде оның тамағына барлығы қарайды. Оның тамағы адамның тәбетін ашатындай керемет иіс шығып тұрады. Мелони өзінің тамағынан ауыз тигізеді. Мелони оларға үйден тамақ әкелуді ұсынды. Олар жоқ деді. Мектептің тамағы олар үшін тегін.

      20. Ol óz túski tamaǵyn ózimen birge ala keledi
      Mekteptiń tamaǵy dámdi emes. Ol tamaqqa uqsamaıdy. Ol densaýlyqqa paıdaly emes. Onyń ornyna Melana tamaqty úıden ala keledi. Ol úıinen ár-túrli tamaq ala keledi. Keıde ol sendvıch jasaıdy. Sendvıchti jasaý ońaı. Sonymen qatar ol dámdi. Keıde anasy úıdiń tamaǵyn ázirlep beredi. Keıde ol tańerteń restoranǵa barady. Ol sol jerden ózimen birge tamaq ta alyp ketedi. Melonnyń dostary oǵan qyzǵana qaraıdy. Ol tamaqtanǵan kezinde onyń tamaǵyna barlyǵy qaraıdy. Onyń tamaǵy adamnyń tábetin ashatyndaı keremet ıis shyǵyp turady. Melonı óziniń tamaǵynan aýyz tıgizedi. Melonı olarǵa úıden tamaq ákelýdi usyndy. Olar joq dedi. Mekteptiń tamaǵy olar úshin tegin.
Скрыть текст


В подготовке текстов на казахском языке участвовали пользователи сайта sozdik.kz:
Nurdaulet Aspenov, Еркежан Каймоллаева, Рахат Уйсымбаев, Aidana Bissekesh, Мира Сембайкызы, Аяулым Орынгали, Алтынгуль Кептербаева, Janerke Kurmanalinova, Майра Фазыл, Aigera Yerzhanova, Арайлым Тлеуова, Аслан Бисенов, Мади Толегенов, Акжайык Сабырбаева, Арай Сагымжанова, Арайлым Токтаубаева, Гульнар Абдраимова, Максат Маликов, Маргулан Канат, Олжас Токмагамбетов, Раушан Муталипова и другие.
Корректор текстов на казахском языке: Жанар Уалиева



©  Татьяна Валяева   2007–2020
http://kaz-tili.kz/
 <<  Занимательное чтение. Том 2, стр.5 Вернуться к началу Занимательное чтение. Том 3, стр.2  >> 


Присоединиться в Фейсбуке   ВКонтакте                  Цвета текста на сайте - значение                  E-mail: kaz-tili@yandex.ru                  Гостевая книга