1
|
Шын шеберде мін болмас. | У настоящего мастера брака не бывает. |
Şyn şeberde mın bolmas.
| |
Бақыт кілті – еңбекте. | Ключ к счастью – в труде. |
Baqyt kıltı – eñbekte.
| |
Ұйқы тынықтырады, жұмыс шынықтырады. | Сон освежает, труд закаляет. |
Ūiqy tynyqtyrady, jūmys şynyqtyrady.
| |
Ермек қуған пәлеге жолығады, еңбек қуған қазынаға жолығады. | Праздно развлекающийся в беду попадёт, трудом увлекающийся богатство найдёт. |
Ermek quğan pälege jolyğady, eñbek quğan qazynağa jolyğady.
| |
Адамды еңбек көркейтедı. | Человека труд красит. |
Adamdy eñbek körkeitedı.
| |
Көңілсіз бастаған іс көпке бармайды. | Дело, начатое без души, к многому не приведёт. |
Köñılsız bastağan ıs köpke barmaidy.
| |
Сен істі сүйсең, іс саған бас иеді. | Если дело любишь, дело покоряется тебе. |
Sen ıstı süiseñ, ıs sağan bas iedı.
| |
Егінді жабайы шөп аздырар, ерді еріншектік аздырар. | Пашню сорняк портит, храбреца – лень. |
Egındı jabaiy şöp azdyrar, erdı erınşektık azdyrar.
| |
И көрмеген тері тон болмайды. | Не прошедшая выделку шкура шубой не будет. |
İ körmegen terı ton bolmaidy.
| |
Ағаш жемісімен құнды, адам – ісімен. | Дерево ценно плодами, а человек делами. |
Ağaş jemısımen qūndy, adam – ısımen.
|
2
|
Сөз – сабан, іс – дән. | Слово – солома, дело – зерно. |
Söz – saban, ıs – dän.
| |
Бүгінгі істі ертеңге қалдырма. | Сегодняшнее дело на завтра не откладывай. |
Bügıngı ıstı erteñge qaldyrma.
| |
Басы қатты болса, аяғы тәттı болар. | Если начало сильное, завершение приятным будет. |
Basy qatty bolsa, aiağy tättı bolar.
| |
Әрекет болмай, берекет болмас. | Если действия нет, изобилия не будет. |
Äreket bolmai, bereket bolmas.
| |
Жеті рет өлшеп, бір рет кес. | Семь раз отмерь, один раз отрежь. |
Jetı ret ölşep, bır ret kes.
| |
Кісі ақылын талғап ал, жағымдысын таңдап ал. | Чужие советы выбирай, наилучшее применяй. |
Kısı aqylyn talğap al, jağymdysyn tañdap al.
| |
Ісмер келсе, іс бітер. | Если мастер придёт, дело завершится. |
İsmer kelse, ıs bıter.
| |
Емнің алды – еңбек. | Первое лекарство – труд. |
Emnıñ aldy – eñbek.
| |
Күшіңе сенбе, ісіңе сен. | Не на силу надейся, а на мастерство. |
Küşıñe senbe, ısıñe sen.
| |
Шеберлıкке шек жоқ. | Мастерству нет предела. |
Şeberlıkke şek joq.
|
3
|
Берген алар, еккен орар. | Дающий возьмёт, сеющий пожнёт. |
Bergen alar, ekken orar.
| |
Егіс ырыс таңдамайды, еңбек таңдайды. | Посев требует не удачи, а труда. |
Egıs yrys tañdamaidy, eñbek tañdaidy.
| |
Өнерлінің тасы өрге домалайды. | У умельца камень катится в гору. |
Önerlınıñ tasy örge domalaidy.
| |
Жігіттің түсін айтпа ісін айт. | Не хвали красу джигита, хвали его дела. |
Jıgıttıñ tüsın aitpa ısın ait.
| |
Көп көрген – нұсқа, көп ıстеген – ұcта. | Кто много видел, тот мудрец, много работал, тот кузнец. |
Köp körgen – nūsqa, köp ıstegen – ūsta.
| |
Қашып кетсең де, шашып кет. | Даже убегая, засей землю. |
Qaşyp ketseñ de, şaşyp ket.
| |
Кісінің сөзін малданба, ісін байқа. | Не верь словам человека, верь его делам. |
Kısınıñ sözın maldanba, ısın baiqa.
| |
Жас келсе – іске, кәрі келсе – асқа. | Молодому – дело, старому – угощение. |
Jas kelse – ıske, kärı kelse – asqa.
| |
Істесең – тıстерсің. | Если работаешь – кусаешь (Кто работает, тот ест). |
isteseñ – tıstersıñ.
| |
Ұсталы ел озар, ұстасыз ел тозар. | Мастеровой народ идёт вперёд, не мастеровой исчезает (ветшает). |
Ūstaly el ozar, ūstasyz el tozar.
|
4
|
Сабыр мен еңбек бәрін жеңбек. | Терпение и труд всё перетрут. |
Sabyr men eñbek bärın jeñbek.
| |
Адалдық үшін арыдым деме. | Не говори, что устал, если отстаиваешь правое дело. |
Adaldyq üşın arydym deme.
| |
Ұста пышаққа жарымас, етікші етікке жарымас. | Кузнец всегда без ножа, сапожник без сапог. |
Ūsta pyşaqqa jarymas, etıkşı etıkke jarymas.
| |
Еңкейгеннің eңсесін еңбек көтереді. | Сгорбившегося (от горя) человека работа выпрямит. |
Eñkeigennıñ eñsesın eñbek köteredı.
| |
Еңбек ет те, міндет ет. | Сперва потрудись, потом возгордись. |
Eñbek et te, mındet et.
| |
Байлықтың атасы – еңбек, анасы – жер. | Отец богатства – труд, мать богатства – земля. |
Bailyqtyñ atasy – eñbek, anasy – jer.
| |
Бітер ıстıң бассына, жақсы келер қасына. | Дело будет успешным, если к его началу подойдёт хороший человек. |
Bıler ıstıñ bassyna, jaqsy keler qasyna.
| |
Бейнетсіз рақат жоқ. | Без мук труда не будет и радости. |
Beinetsız raqat joq.
| |
Еңбексіз іс бітпейді, еріншектің қолы жетпейді. | Без труда не завершишь дела, а у лодыря до дела руки не доходят. |
Eñbeksız ıs bıtpeidı, erınşektıñ qoly jetpeidı.
| |
Еңбек ептілікті керек етеді. | Труд любит умение. |
Eñbek eptılıktı kerek etedı.
|
5
|
Ауыр болмай, жеңіл болмас, еңбек етпей, өмір болмас. | Без тяжелого легкого нет, без работы жизни нет. |
Auyr bolmai, jeñıl bolmas, eñbek etpei, ömır bolmas.
| |
Еңбек ширатады, өмір үйретеді. | Жизнь обучает, а труд закаляет. |
Eñbek şiratady, ömır üiretedı.
| |
Есесі қайтқан еңбек игі. | Хороший труд возместит затраченное. |
Есеsı qaitqan eñbek igı.
| |
Жеңіл жұмыс іздесең, ауырына тап боларсың. | Будешь легкую работу выбирать, тяжелой работы не миновать. |
Jeñıl jūmys ızdeseñ, auyryna tap bolarsyñ.
| |
Емнің алды – еңбек. | Первое лекарство – труд. |
Emnıñ aldy – eñbek.
| |
Еңбек ерлікке жеткізер, ерлік елдікке жеткізер. | Труд усердный к подвигу ведёт, подвиг славу принесёт. |
Eñbek erlıkke jetkızer, erlık eldıkke jetkızer.
| |
Еңбексіз өмір – түтеген көмір. | Жизнь без труда, подобна тлеющим углям. |
Eñbeksız ömır – tütegen kömır.
| |
Еңбек өмірді ажарлайды. | Труд жизнь украшает. |
Eñbek ömırdı ajarlaidy.
| |
Жұмыстың арлығы жоқ. | У труда нет стыда. |
Jūmystyñ arlyğy joq.
| |
Жұмыс қолға жұкпайды. | Труд не пачкает рук. |
Jūmys qolğa jūkpaidy.
|
6
|
Еңбекшінің мұратын балта кеспес. | У трудолюбивого мечту и топором не вырубить. |
Eñbekşınıñ mūratyn balta kespes.
| |
Ердің атын еңбек шығарады. | Имя джигита трудом его прославляется. |
Erdıñ atyn eñbek şyğarady.
| |
Қолың ұста болсын, сөзің қысқа болсын. | Пусть твои руки будут мастеровыми, а слова короткими (Меньше слов, больше дела). |
Qolyñ ūsta bolsyn, sözıñ qysqa bolsyn.
| |
Кім еңбек етсе – сол тоқ. | Кто трудится, тот сыт. |
Kım eñbek etse – sol toq.
| |
Жақсы жұмыс – жанға тыныш. | На душе покой всегда от хорошего труда. |
Jaqsy jūmys – janğa tynyş.
| |
Еңбек бейнет емес, зейнет. | Труд не мучение, а наслаждение. |
Eñbek beinet emes, zeinet.
| |
Еңбек патшалықты асырайды. | Труд целые государства кормит. |
Eñbek patşalyqty asyraidy.
| |
Әлің барда еңбек ет, еңкейгенде емерсің. | Пока есть силы, трудись, будет на что тебе в старости жить. |
Älıñ barda eñbek et, eñkeigende emersıñ.
| |
Еңбек ер атандырады. | Труд героем сделает. |
Eñbek er atandyrady.
| |
Еңбек шаhар түзетеді, еңбексіздік оны жүдетеді. | Труд города украшает, лень их в пустыню превращает. |
Eñbek şahar tüzetedı, eñbeksızdık ony jüdetedı.
|
7
|
Еңбек пен бақыт егіз. | Труд и счастье – едины. |
Eñbek pen baqyt egız.
| |
Еңбек – ер азығы, жауын – жер азығы. | Труд человека питает, дождик землю орошает. |
Eñbek – er azyğy, jauyn – jer azyğy.
| |
Еңбек – адамның екінші анасы. | Труд – вторая мать человеку. |
Eñbek – adamnyñ ekınşı anasy.
| |
Әділ істің арты игі. | Честный труд благо принесёт. |
Ädıl ıstıñ arty igı.
| |
Екі қолға бір жұмыс. | Две руки одну работу одолеют. |
Ekı qolğa bır jūmys.
| |
Қолы қимылдамағанның аузы қимылдамас. | Кто не шевелит руками, тот не будет шевелить зубами. |
Qoly qimyldamağannyñ auzy qimyldamas.
| |
Еңбек еткен емер. | Кто работу любит, тот и сытым будет. |
Eñbek etken emer.
| |
Жақсы жұмыс жалықтырмас. | От любимой работы не устанешь. |
Jaqsy jūmys jalyqtyrmas.
| |
Жұмыстың жаманы жоқ. | Плохой работы не бывает. |
Jūmystyñ jamany joq.
| |
Ісі жоқтың асы жоқ. | У кого нет работы, у того нет и еды. |
İsı joqtyñ asy joq.
|
8
|
Ақтың ісін құдай жақтайды. | Праведное дело и Бог поддержит. |
Aqtyñ ısın qūdai jaqtaidy.
| |
Аз сөйлеп, көп істе. | Меньше говори, большее делай. |
Az söilep, köp ıste.
| |
Қазарсың арықты, көрерсің жарықты. | Арык прокопаешь, счастья свет узнаешь. |
Qazarsyñ aryqty, körersıñ jaryqty.
| |
Аз сөйле, көп істе. | Мало говори, много делай. |
Az söile, köp ıste.
| |
Еңбек еткеннің мұқтажы табылар, еріншек барлығынан қағылар. | Если трудишься, найдешь то, в чём нуждаешься, если ленишься, без всего останешься. |
Eñbek etkennıñ mūqtajy tabylar, erınşek barlyğynan qağylar.
| |
Еңбек те ептілікті тілейді, егін де ептілікті тілейді. | Ловкость нужна везде: и в посеве и в труде. |
Eñbek te eptılıktı tıleidı, egın de eptılıktı tıleidı.
| |
Кім еңбек етсе – сол тоқ. | Кто трудится, тот сыт. |
Kım eñbek etse – sol toq.
| |
Ұста өлсе, істеген заты қалар. | Мастера творение – его жизни продолжение. |
Ūsta ölse, ıstegen zaty qalar.
| |
Еңбек етсең ерінбей, тояды қарның тіленбей. | Если будешь трудиться, не ленясь, твой желудок будет полон, не испытывая нужды. |
Eñbek etseñ erınbei, toiady qarnyñ tılenbei.
| |
Адал еңбек, алғыр ой – анық досың біліп қой. | Честный труд и быстрая мысль – настоящие друзья. |
Adal eñbek, alğyr oi – anyq dosyñ bılıp qoi.
|
9
|
Елгезек – екі айтқызбас. | Расторопному не нужно дважды повторять. |
Elgezek – ekı aitqyzbas.
| |
Өнерлінің жолы ашық. | Перед мастером все двери открываются. |
Önerlınıñ joly aşyq.
| |
Көп көрген – нұсқа, көп істеген – ұста. | Кто много знает может дать совет, кто много умеет, тот мастер. |
Köp körgen – nūsqa, köp ıstegen – ūsta.
| |
Нағыз ұстаны төс соғуынан танисың. | Настоящего мастера определяют по стуку молотка. |
Nağyz ūstany tös soğuynan tanisyñ.
| |
Қолы білген құм үстінен кеме жүргізер. | Настоящий умелец возьмётся и по песку корабль проведётся. |
Qoly bılgen qūm üstınen keme jürgızer.
| |
Шын аңшының алдына аңның өзі келеді. | Настоящему охотнику зверь сам навстречу бежит. |
Şyn añşynyñ aldyna añnyñ özı keledı.
| |
Еңбектің көзін тапқан, байлықтың өзін табады. | Смысл труда нашёл, много богатства приобрёл. |
Eñbektıñ közın tapqan, bailyqtyñ özın tabady.
| |
Еңбекшіге әр күн сәт, еңбексізге бір күн сәт. | Трудолюбивого ждёт удача каждый день, бездельника – раз в году. |
Eñbekşıge är kün sät, eñbeksızge bır kün sät.
| |
Еріншектің ісі екі. | Лень работу удваивает. |
Erınşektıñ ısı ekı.
| |
Жан аяған жау жеңе алмас, күшін салмаған егін ала алмас. | Кто душу свою жалеет, тот врага не одолеет, кто силы свои бережёт, тот урожай не соберёт. |
Jan aiağan jau jeñe almas, küşın salmağan egın ala almas.
|
10
|
Ерінбеген етікші болар, ұялмаған әнші болар. | Кто не ленится, будет сапожником, кто не стесняется, будет певцом. |
Erınbegen etıkşı bolar, ūialmağan änşı bolar.
| |
Еріншек егіншіден елгезек масақшы озыпты. | Ленивого хлебопашца прилежный собиратель колосков обойдет. |
Erınşek egınşıden elgezek masaqşy ozypty.
| |
Еріншек түске дейін ұйықтайды, кешке дейін есінейді. | Лодырь до обеда почивает, а потом до вечера зевает. |
Erınşek tüske deiın ūiyqtaidy, keşke deiın esıneidı.
| |
Еріншектің ертеңі таусылмас. | У лодыря завтра не кончается. |
Erınşektıñ erteñı tausylmas.
| |
Жалкауға күнде мейрам. | Лентяю, что ни день, то праздник. |
Jalkauğa künde meiram.
| |
Егінші нанын жей, еріншек арын жейді. | Пахарь хлеб свой ест, лодырь совесть проест. |
Egınşı nanyn jei, erınşek aryn jeidı.
| |
Жалқау өзіне – жау. | Лодырь сам себе враг. |
Jalqau özıne – jau.
| |
Шешеннің сөзі мерген, шебердің көзі мерген. | У оратора меткие слова, у умельца меткие глаза. |
Şeşennıñ sözі mergen, şeberdıñ közı mergen.
| |
Жылқы жаманы - шегіншек, жігіт жаманы - еріншек. | Конь плохой отступающий, джигит плохой ленивый. |
Jylqy jamany - şegınşek, jıgıt jamany - erınşek.
|
|
