Казахский язык
Главная
Существительные
Послелоги
Прилагательные
Числительные
Местоимения
Наречия, Союзы
Личные окончания
Глаголы
Вспомогательные глаголы
Причастия
 Деепричастия
Модальность
Предложения
  Проверь себя!
  Упражнения
   Грамматика детям
   Учим всей семьёй
 Видео
  Разговорник
Пословицы
  Книга для чтения
С казахским не шутят?
Сказки
Песни
Статьи
Словарь
Ссылки и др.
Автор сайта
Гимн Казахстана
Көзімнің қарасы
Көктем вальсі
Жаяу
Көзіңе қарай бердім
Әй-әй, бөпем
Құстар әні
Алға Қазақстан!
Таңғы қала
Арман
Дайдидау
Қайда?
Жауап бар ма?
Әнім сен едің
Махаббат әні
Қош, махаббат
Ұмытшы мені тез
Сұлу қыз
Өмір-ай
Жеңіс Күні
Өмір, өмір
Өмірде олай...
Мейірімді бол
Отан Ана
Уайымдама
Шудың бойында
Келші, келші...
Қой, күрсінбе
Перевод с русского:
Төрт жаңбыр жайлы...
Сен менi ұмытқанда
Көзіңе қарай бердім

1-шумақ:
Жастықтың жүрегіме жақын әні.
Сағынып талай оны шақырармын.
Амал не күз келгенде құлазиды,
Сарғайып, ақ қайыңның жапырағы.

Қайырмасы:
Көзіңе, кешір, сенің қарай бердім.
Сағынып, күтпесең де, талай келдім.
Салқын жел жанарыңнан тұрса да есіп,
Келеді қарай бергім, қарай бергім.

2-шумақ:
«Сіз» дедің алғашқы рет өзге үнмен.
Таппадым талдап сезім сөздеріңнен.
Сонда да жастық шақты іздей бердім,
Шаршаған, ойлы қара көздеріңнен.

Қайырмасы:
Көзіңе, кешір, сенің қарай бердім.
Сағынып, күтпесең де, талай келдім.
Салқын жел жанарыңнан тұрса да есіп,
Келеді қарай бергім, қарай бергім.

3-шумақ:
Арман қып жүргенімде көкте күндей.
Мен сенің сезбеппін де өскеніңді.
Қойыпты өзге ұсынып ала таңда,
Шоқ гүлін жирмасыншы көктеміңнің.

Қайырмасы:
Көзіңе, кешір, сенің қарай бердім.
Сағынып, күтпесең де, талай келдім.
Салқын жел жанарыңнан тұрса да есіп,
Келеді қарай бергім, қарай бергім.


Прослушать песню:





Разбор грамматики (1-го куплета и припева):

1-ый куплет:

Жастықтың жүрегіме жақын әні. - Сердцу моему близка музыка молодости,
жастық – молодость
ән – песня
жастық+тың ән+і – песня молодости («тың» - родительный падеж, «і» - притяжательное окончание 3-го лица)
жүрек – сердце
жүрег+ім+е – моему сердцу
жақын – близкий

Сағынып талай оны шақырармын. - Скучая, я буду звать её не раз.
сағыну – скучать
сағын+ып – скучая («ып» - суффикс деепричастия прошедшего времени)
талай – часто, не раз
оны – его, её
шақыру – приглашать, звать
шақыр+ар+мын – буду звать («ар» - суффикс будущего предположительного времени, «мын» - личное окончание 1-го лица)

Амал не күз келгенде құлазиды, - Что же делать, когда наступает осень, сникает
амал – действие
амал не – что поделаешь
күз – осень
келу – приходить
кел+ген+де – когда придёт («ген» - суффикс причастия прошедшего времени, «де» - местный падеж)
құлазу – пустеть, становиться безжизненным (основа глагола «құлазы»)
құлаз+и+ді – сникает, пустеет («құлазу» - глагол-исключение, «и» - суффикс переходного времени, образуется от «құлазы+й = құлази», «ді» - личное окончание 3-го лица)

Сарғайып, ақ қайыңның жапырағы. Пожелтевшая листва белой берёзы.
сарғаю – желтеть (основа глагола «сарғай»)
сарғай+ып – пожелтев («ып» - суффикс деепричастия прошедшего времени)
ақ – белый
қайың – берёза
жапырақ – лист
қайын+ның жапырағ+ы – лист (листва) берёзы («ның» - родительный падеж, «ы» - притяжательное окончание 3-го лица)

Припев:

Көзіңе, кешір, сенің қарай бердім. - Прости, я смотрел и смотрел в твои глаза.
көз – глаз, глаза
көз+ің+е – в твои глаза («ің» - притяжательное окончание 2-го лица, «е» - дательно-направительный падеж)
кешіру – прощать
кешір – прости (повелительное наклонение 2-го лица)
сенің – твои
қарау – смотреть
қара+й беру – смотреть и смотреть («й» - суффикс причастия настоящего времени, «беру» - вспомогательный глагол, который придает основному глаголу значение продолжительного действия)
қара+й бер+ді+м – я смотрел («ді» - суффикс прошедшего времени, «м» - усечённое личное окончание 1-го лица)

Сағынып, күтпесең де, талай келдім. - Скучая, хоть и не ждала ты меня, я приходил много раз.
сағыну – скучать
сағын+ып – скучая («ып» - суффикс деепричастия прошедшего времени)
күту – ждать
күт+пе+се+ң де – даже если не ждала ты («пе»- отрицательный суффикс, «се» - суффикс условного наклонения, «ң» - усеченное личное окончание 2-го лица)

Салқын жел жанарыңнан тұрса да есіп, - Хоть и отдаёт холодным ветром от твоих глаз,
салқын – прохладный
жел – ветер
жанар – очи, глаза
жанар+ың+нан – от твоих глаз («ың» - притяжательное окончание 2-го лица, «нан» - исходный падеж)
есу – веять, дуть
ес+іп тұр – веет (настоящее время, «іп» - суффикс деепричастия прошедшего времени, «тұр» - вспомогательный глагол)
ес+іп тұр+са да – даже если веет

Келеді қарай бергім, қарай бергім. - Я хочу в них смотреть и смотреть.
қарау – смотреть
қара+й беру – смотреть и смотреть
қара+й бер+гі+м келеді – я хочу смотреть и смотреть («гі+м келеді» - образует желательное наклонение)



©  Татьяна Валяева   2007–2021
http://kaz-tili.kz/
 <<  Жаяу Вернуться к началу Әй-әй, бөпем  >> 


Присоединиться в Фейсбуке   ВКонтакте                  Цвета текста на сайте - значение                  E-mail: kaz-tili@yandex.ru                  Гостевая книга